Aragorn Meulendijks schreef tijdens de reis al een vlammende expertblog voor BusinessWise, live vanuit Shenzhen. Robotaxi’s, pizza-drones, humanoids van de band — dat moet je lezen. Nu zijn we terug.
Ik was de organisator van deze studiereis. Ik koos de bedrijven. Ik haalde veertien Nederlandse ondernemers over om negen dagen vrij te maken en naar het andere eind van de wereld te vliegen. En ik draag de verantwoordelijkheid voor wat ze meenamen - en wat ze ermee doen.
Dat geeft een ander perspectief. Minder spektakel, meer ondernemersrealisme.
Wat je ziet als je kiest wíe je bezoekt
We gingen niet naar de showrooms. We gingen naar de fabrieksvloeren. EngineAI, UBTECH, LimX Dynamics, Agibot, Huayan Robotics, Dobot, DexForce, Elephant Robotics en Feetech, fabrikant van de kleine servomotoren die in bijna elke robot ter wereld zitten. Daar werken mensen met hun handen. Schroeven draaien, kabeltjes solderen, kwaliteit controleren. Midden in het meest geavanceerde robotica-ecosysteem ter wereld.
Dat contrast vertelt je meer dan elke keynote. De supply chain is ongekend dicht op elkaar gepakt. Wat in Nederland zes maanden inkooptijd kost, is hier in anderhalve week bij elkaar te brengen. Maar de mens zit er nog steeds middenin, ook in China. Dat is geen zwakte. Dat is realisme.
De meest eerlijke conclusie van de hele trip
Albert van Breemen, CEO van VBTI en robotica-engineer met tientallen jaren ervaring, liep met ons mee. Na een week bedrijfsbezoeken en demo's was zijn conclusie glashelder:
All humanoid robots dance, and not one of them works.
Hardware vliegt vooruit. Lichamen, handen, actuatoren, sensoren; de progressie is indrukwekkend en echt. Maar de bottleneck is software, AI en data. Robots begrijpen rommelige, ongestructureerde omgevingen nog steeds slecht. Fijne motoriek is grotendeels een softwareprobleem, niet een hardwareprobleem. En motion planning - bewegen in een dynamische omgeving zonder fouten - is nog lang niet opgelost.
Dit is geen reden om achterover te leunen. Het is juist de reden om nú te beginnen. Want tegen de tijd dat die software wél volwassen is, wil je al weten hoe je een robot integreert, hoe je processen inricht en hoe je mensen meeneemt. Dat leer je niet in een weekend.
Vier concrete kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven, nu
Ik word moe van algemeenheden over robotisering. Dus laat ik specifiek zijn.
De eerste kans zit in de processen die je al kent. Inpakken, palletiseren, intern transport, kwaliteitscontrole op de lijn. De huidige generatie cobots en mobiele robots kan dit vandaag betrouwbaar aan. De terugverdientijd ligt in de meeste gevallen tussen de twee en vier jaar, en die grens schuift elk kwartaal omlaag. Dit is geen toekomstmuziek. Dit is nu toepasbaar, ook voor een bedrijf van twintig man.
De tweede kans is kennisopbouw, en die kost bijna niets. Je hoeft geen robotica-engineer te worden. Maar je moet weten welke vragen je moet stellen. Wat kost een installatie écht, inclusief integratie en omscholing? Welke processen lenen zich wel en niet voor automatisering? Wat doet het met je mensen op de werkvloer? Die vragen beantwoord je niet vanachter je bureau. Ga naar een demo. Bezoek een bedrijf dat al draait. De investering in kennis is altijd kleiner dan de investering in de verkeerde machine.
De derde kans is de meest onderschatte: arbeidsmarktpositionering. Robotisering maakt je aantrekkelijker als werkgever. Mensen willen niet meer het werk doen dat een robot ook kan. Ze willen programmeren, aansturen, verbeteren. Bedrijven die nu investeren in automatisering, trekken over drie jaar het talent dat anderen niet kunnen vinden.
De vierde kans klinkt misschien onverwacht: begin met het vastleggen van je vakmanschap. Film je processen. Maak digitale werkinstructies. Laat je meest ervaren mensen stap voor stap uitleggen hoe ze een handeling uitvoeren. Dat lijkt simpel, maar het is precies de data waarmee de volgende generatie robots getraind wordt.
Hoe meer jij nu vastlegt, hoe sneller jij straks een robot kunt inzetten die jouw specifieke proces begrijpt; niet een generieke beweging, maar jouw manier van werken. Data verzamelen kost vandaag weinig. Dat niet doen, kost je morgen voorsprong.
Wat ik meenam op de terugvlucht
Ik vloog terug vanuit Shenzhen met één overtuiging sterker dan ooit: de kloof zit niet in de technologie. De kloof zit in de bereidheid om te beginnen.
China wacht niet. Het ecosysteem daar draait, versnelt en exporteert. De robots komen naar Nederland — de vraag is alleen of Nederlandse ondernemers ze komen halen of afwachten tot ze voor de deur staan.
En het goede nieuws: sommige ondernemers op deze trip wachten al niet meer. Albert van Breemen van VBTI en Raoel Jorissen van i-comfort, respectievelijk robotica-engineer en distributeur van LimX Dynamics, gaan samen een week lang intensief testen wat de LimX humanoid écht kan in een MKB-context. Niet in een lab. Niet in een demo-opstelling. In de praktijk. Dat is precies de verbinding die deze reis moest maken: twee ondernemers die elkaar in Shenzhen ontmoetten en nu samen iets bouwen. Dát is waar studiereizen voor zijn.
Ik ben optimist. Ik geloof in de Nederlandse maakindustrie. Maar optimisme zonder actie is gewoon een prettig gevoel.
Begin. Ergens. Vandaag.
Future Pulse: The Dutch Robotics Conference
Op 15 en 16 september in in het Evoluon de Future Pulse: The Dutch Robotics Conference. Daarmee krijgt Nederland voor het eerst een grootschalige internationale conferentie volledig gericht op robotica. Lees er hier alles over én bestel alvast je tickets!
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
