Ironie en LinkedIn vormen een slechte combinatie. Dat merkte ik nadat een of andere onzinsite mij vanuit het niets een miljoenenvermogen toedichtte. Waarom dat gebeurde weet ik niet precies. Maar ik houd er ernstig rekening mee dat het de opmaat is naar een ongevraagde campagne die mensen moet doen geloven dat ik lyrisch ben over later waardeloos blijkende crypto’s.
Ik plaatste een link naar het malle artikel met de tekst dat ik blij was dat ik me eindelijk miljonair mocht noemen. Meervoudig zelfs, hoera! Ik zette de knipoog nog wat aan door AI te vragen om op de foto rijkelijk veel eurobiljetten rond mijn hoofd te laten fladderen. Geestig, vond ik zelf. Sneu, vonden andere LinkedIn-gebruikers. ‘Echte rijkdom zit niet in wat je bezit, maar in wie je om je heen hebt’, reageerde iemand. Een ander: ‘fijn voor je, koop een taart (of 10). Nobody cares!’
De ongemakkelijke waarheid over praten over geld
De reacties typeren de moeizame relatie die we hebben met geld, want dat blijft een ingewikkeld onderwerp om aan te snijden. Helaas. Het is namelijk een van de redenen waarom Petra meer dan tien procent minder verdient dan Piet. Voor een deel laat dat verschil zich verklaren doordat vrouwen vaker lager betaalde banen bekleden, bijvoorbeeld in de zorg of het onderwijs. Maar filteren we dergelijke effecten eruit, dan stuiten we nog altijd op een salarisverschil van dik zes procent.
Lees ook - Kees Swinkels: ’Het pensioen verandert, maar veel werkgevers komen nog niet in beweging’
Het IJslandse model: waarom Nederland 42 plaatsen achterloopt
Volgens de OESO staan we als Nederland 42 plaatsen achter het beste meisje van de klas, IJsland. Die dankt haar ijzersterke positie aan het feit dat het niet de werknemer is die discriminatie dient aan te tonen, maar de werkgever die moet bewijzen dat mannen en vrouwen voor gelijk werk gelijk worden betaald. Dat werkt. Net als trouwens al die regelingen die uitgaan van de gedachte dat de verzorging van jonge kinderen een gedeelde taak is, en dus niet iets waarvoor alleen de moeder haar carrière (tijdelijk) moet onderbreken.
Spontane loonsverhoging: mannenprivilege?
,,Pure discriminatie!’’, hoorde ik de voorzitter van vakbond CNV fulmineren toen de loonkloof ter sprake kwam. Hij wapperde daarbij met een eigen onderzoek dat laat zien dat dertien procent van de mannen weleens spontaan loonsverhoging kreeg, tegen slechts zeven procent van de vrouwen. Als zij zelf bij de chef aankloppen voor extra salaris, wordt dat bij mannen in 44 procent van de gevallen gehonoreerd, terwijl van de vragende vrouwen slechts 32 procent wordt beloond. Mannen blijken bij een goede beoordeling bovendien 2,5 keer vaker een loonsverhoging te krijgen dan hun vrouwelijke collega’s.
Al sinds 1975 is ongelijke betaling bij wet verboden. Maar goed, fietsen door rood licht mag ook niet
Paul van Riessen
De bondsbestuurder (een man luisterend naar de toepasselijke naam Fortuin) sprak van bizarre uitkomsten en ziet er het bewijs in dat de schuld voor de lagere lonen vaak ten onrechte bij de vrouwen wordt gelegd. Hun onderbetaling is immers niet het resultaat van matige onderhandelingskwaliteiten of van passief gedrag, maar van automatismen.
Toegestaan is dat trouwens niet. Al sinds 1975 is ongelijke betaling bij wet verboden. Maar goed, fietsen door rood licht mag ook niet. Gelukkig heeft Europa nu een richtlijn opgesteld die wél het verschil moet maken.
Nieuwe Europese richtlijnen voor salaristransparantie
Zo moet binnenkort in vacatures altijd de salarisrange worden weergegeven, en mag in sollicitatiegesprekken niet meer worden geïnformeerd naar het huidige salaris. Dat was iets dat ik als leidinggevende juist altijd graag deed, overigens zonder verschil te maken tussen mannen en vrouwen. Het vormde namelijk een lekker houvast tijdens onderhandelingen, zelfs al moest je er rekening mee houden dat sollicitanten er een schepje bovenop gooiden. Daar had ik me tijdens het beklimmen van de carrièreladder zelf natuurlijk ook schuldig aan gemaakt.
De richtlijn bepaalt verder dat werknemers het recht krijgen hun baas te vragen wat collega’s op hetzelfde niveau gemiddeld verdienen. Daar mag vervolgens bij het koffieapparaat gerust over worden gekletst, want werkgevers mogen hun medewerkers niet langer verbieden onderling hun salaris te delen.
Maar de belangrijkste bepaling is toch wel dat als in een bedrijf wordt geconstateerd dat mannen en vrouwen in vergelijkbare posities anders worden betaald, daar iets aan gedaan moet worden. Wie weigert, riskeert een boete. En mogelijk imagoschade en negatieve publiciteit, zo boezemde werkgeversvereniging VNO/NCW haar leden nog wat extra angst in.
Wie een beetje cynisch kijkt, kan denken dat deze richtlijn hooguit vijftien procent van de bestaande loonkloof zal vullen. Een bedrijf hoeft namelijk pas op te treden als de salarisverschillen groter zijn dan vijf procent. Bovendien geldt dat reeds vastgestelde lonen niet direct hoeven te worden gelijkgetrokken. Was dit anders geweest, dan zou dit het vaderlandse bedrijfsleven volgens een bierviltjesberekening in één klap vijftien miljard euro kosten. En ja, dan had u de werkgevers vast en zeker harder horen sputteren, imagoschade of niet.
Van de loonkloof naar het pensioenravijn
De richtlijn lijkt me een belangrijke stap in de goede richting, al is het utopisch om te denken dat vrouwen en mannen hierdoor hetzelfde financiële perspectief krijgen. Bijvoorbeeld omdat naast de loonkloof het pensioenravijn is gesitueerd. Nederlandse vrouwen hebben een oudedagsvoorziening die maar liefst veertig procent lager ligt. Voor een belangrijk deel komt dit doordat ze liever minder risicovol beleggen. Uit vrees verliezen te lijden, nemen ze genoegen met een lager rendement. Dat klinkt veilig, maar wie in plaats van zes procent jaarlijks maar vier procent rendement haalt, wacht aan het eind van de rit een 35 procent lagere pensioenuitkering.
Het is dus een goede zaak dat de overheid zich heeft voorgenomen ons te informeren dat risico en rendement hand in hand gaan, en dat beleggen op de lange termijn voor veel mensen belangrijke voordelen heeft boven sparen. Dat zijn campagnes waarvoor ik met liefde belasting betaal. Want dat miljoenenvermogens zomaar uit de lucht komen vallen, zoals in mijn geval, is helaas uiterst zeldzaam.
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
