Op Netflix is nu een documentaire van Louis Theroux te zien over de manosphere. Het is een ideologie waarin extreme mannelijkheid het hoogste doel is. Mannelijke influencers leggen op YouTube en TikTok uit hoe je als man succesvol wordt. De boodschap is simpel en wordt eindeloos herhaald: dominantie is kracht. Vrouwen zijn ondergeschikt. Gevoelens zijn zwakte.
Het werkt. De influencers in de documentaire hebben miljoenen volgers. Op straat worden ze aangesproken door groepen jonge mannen die de mantra’s woordelijk herhalen. Een recente variant hierop heet ‘looksmaxing’: jongens leren op fora hoe ze hun kaaklijn kunnen versterken door er met een hamer op te slaan. Alles voor de mannelijkheid.
Toen ik dat zag, dacht ik: dit wordt een probleem voor organisaties. Stel je voor dat een deel van de managers dit gedachtegoed aanhangt. Een extreem mannelijke bedrijfscultuur, waarin persoonlijk succes en daadkracht als beeld belangrijker zijn dan wijsheid en waarin grote ego’s de meeste besluiten inkleuren. Totdat ik me realiseerde dat dit in veel directiekamers al de bestaande cultuur is.
Lees ook: Meer vrouwen in boardroom grote bedrijven, maar groei in rvc stagneert
Leiderschap als blinde kopie
Leidinggeven leer je niet tijdens een studie. Je leert het van de managers en leiders die je zelf hebt gehad. Van de directeur die nooit om feedback vroeg, maar wel altijd gelijk had. Van de teamleider die vergaderingen opende met zijn conclusie en sloot met zijn conclusie. Je nam hun gedrag over, niet omdat je het bewust koos, maar omdat het de enige norm was die je kende.
Voor een deel van de huidige generatie directieleden begon die vorming al eerder. In studentenverenigingen met een lange traditie van mannelijkheid als bindmiddel. Wie zich aanpast, wordt beloond. Wie zich verzet, valt buiten de boot. Dat is geen neutrale les, maar een vroege opleiding in hiërarchisch denken en groepsdruk. Die patronen verdwijnen niet na het afstuderen. Ze gaan mee naar de vergaderkamer, de boardroom en naar de volgende generatie medewerkers, die weer afkijkt van wat er voor hen staat.
Vrouwelijke leiders passen vaak dezelfde stijl toe. We schrijven vrouwen graag bijzondere leiderschapskwaliteiten toe. Meer empathie, meer verbinding, meer oog voor de mens achter de medewerker. Maar wie leert leidinggeven door af te kijken van de generatie voor haar, hanteert dezelfde mechanismen. Andere stem, zelfde vergadering.
De onzichtbare prijs van 'mannelijke' daadkracht
De prijs van slechte managers is zichtbaar in cijfers. Gallup onderzocht in State of the Global Workplace 2024 en State of the American Manager de werkvloer in meer dan 160 landen en concludeerde dat slechts 1 op de 5 medewerkers wereldwijd betrokken is bij zijn werk, dat 70% van die betrokkenheid wordt bepaald door de directe manager en dat 50% van de onderzochte werknemers ooit een baan heeft verlaten om weg te komen bij diezelfde manager. Niet vanwege het werk. Niet vanwege het salaris. Vanwege de persoon die elke dag bepaalde hoe de ruimte aanvoelde.
Lees ook: Techmiljardairs willen de samenleving besturen als ceo’s: Marietje Schaake waarschuwt voor AI-macht
Waarom de beste leider als laatste spreekt
Een tijdje geleden zag ik een moeder en een jong meisje, elk op een eigen fiets, een drukke kruising oversteken. Het licht was groen. De moeder reed voorop en zette aan. "Opschieten, Eline!" De moeder had de overkant al gehaald. Het meisje stak nog over, met het stoplicht op rood.
Leiderschapstrainer Andrea Petrone beschrijft wat er gebeurt als een leider een vergadering opent met zijn eigen idee en vervolgens vraagt wat de groep ervan vindt. De bespreking gaat dan over dat idee. Nuances worden toegevoegd. Nieuwe ideeën komen niet meer op tafel. De leider denkt dat hij gehoord heeft wat de kamer denkt. Hij heeft gehoord wat de kamer durft te zeggen nadat hij zijn mening al heeft gegeven.
Hoe anders is het als de leider als laatste spreekt. Iedereen komt aan bod. Perspectieven komen op tafel die de leider zelf niet had. Hij luistert, vat samen en neemt een besluit. Daadkrachtig. Gedragen. En gebaseerd op meer informatie dan hij zelf had.
De sterkste leiders in de kamer zijn niet degenen die het hardst praten. Het zijn degenen die als laatste spreken.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
