In april verbleef ik twee weken in China met NLrobotics, mijn cameraman en producer Tim van BusinessWise. Onze missie: hoever is China werkelijk met robotica, waarom zetten ze er zo massaal op in en wat betekent dat voor het Nederlandse bedrijfsleven en, in dit geval, de zorg?
In vrijwel elk roboticabedrijf kreeg ik hetzelfde antwoord, telkens net anders verwoord. Het ging niet over export naar Amerika of wereldheerschappij. Maar: ‘we moeten de vergrijzing vóórblijven.’
Overal speelt hetzelfde bevolkingsprobleem: vergrijzing, verergerd door het eenkindbeleid dat tot 2015 gold. Ooit bedoeld om hongersnood te voorkomen, nu een gigantische hap uit de volgende generatie. De Chinezen zien maar één oplossing: robots en AI.
Bekijk ook deze aflevering van de BusinessWise-videoserie Revolutie Robotica: Hoever loopt Nederland achter in de robotrace?
China doet wat Europa niet kan
Indrukwekkend. China heeft zijn grootste demografische kwetsbaarheid omgebouwd tot de industriële brandstof voor de grootste roboticasector ter wereld. Van achilleshiel naar drijvende kracht.
Wat je ook van China mag vinden: het doet wat de EU en Nederland schijnbaar niet meer lukt. De molensteen van doorgeschoten regelgeving en de loopgravenoorlog van politieke polarisatie hebben West-Europa lamgeslagen.
Ondertussen laat China zien wat een land kan wanneer zo goed als alle neuzen dezelfde kant op staan. Eenduidig leiderschap, langetermijnfocus: zo win je een exponentiële transitie.
En dat terwijl wij met precies dezelfde demografische rekensom zitten. Het contrast kan niet groter zijn.
Zorgrobots ook al aan het werk in Nederland
Bij het Erasmus MC, waar we onze videoserie ‘Revolutie Robotica’ filmen, spreek ik onderzoekers en artsen die enthousiast experimenteren en zeer te spreken zijn over de succesvolle inzet van robots.
Bekijk hier de videoserie Revolutie Robotica:
Robbie de Robot is al een poos een zeer gewaardeerde collega in de ziekenhuisapotheek: hij bezorgt zonder problemen bloed en medicijnen in het ziekenhuis. Een tweede robot stelt recepten samen, zodat patiënten precies de juiste medicatie krijgen, een taak waaraan verplegers en artsen vroeger veel tijd kwijt waren.
Maar niet iedereen is even blij. In het voorbijgaan hoor ik verpleegkundigen grappen maken over de verbandrobot, die op verzoek benodigdheden naar de kamer brengt. Daar zijn ze nog niet enthousiast over.
En toch.
Terwijl hier verpleegkundigen én bestuurders nog discussiëren over de haalbaarheid en de zoveelste pilot wordt geëvalueerd, voert een robot ergens in Shenzhen moxibustie uit bij een oudere patiënt met chronische rugpijn.
In 400 van de 970 gezondheidscentra in Shenzhen stelt AI diagnoses bij patiënten. Drones bezorgen medicijnen. Robots voeren behandelingen uit. Dit is geen sciencefiction, maar de Chinese zorgrealiteit.
De technologie om taken over te nemen, zodat dokters en verplegers tijd vrijspelen voor persoonlijk contact, is er al. Wat vandaag in Shenzhen werkt, kan morgen in het Erasmus MC, het Radboud of elk ander Nederlands ziekenhuis worden ingezet.
Het is geen technologische beperking, maar een beperking van beleid en acceptatie.
Lees ook: Van Erasmus MC naar jouw organisatie: 5 stappen om honderden uren te besparen met robotica
Robots werken zonder emoties
Het eerste waaraan mensen denken bij robots in de zorg, zijn robots als verplegers. En steevast komt daarop weerstand. Niet per definitie rationeel, maar eerder emotioneel. Instinctief bijna. ‘Zorg moet menselijk zijn, dus door een mens, want een robot voelt niet. Een robot heeft geen emoties.’
Interessant, want veel dokters vertellen je dat emoties het lastigste deel van de job zijn. Hoe stel je een objectieve diagnose als je emoties zo hard aan je trekken? Hoe doe je wat het beste is voor de patiënt als je hart iets anders van je vraagt?
Zou het niet fijn zijn als zij hulp kregen van een robot die wél bijzonder empathisch kan zijn, maar niet door emoties van de wijs raakt?
Daarbij kiezen veruit de meeste dokters en verplegers voor dit beroep omdat ze begaan zijn met mensen. Maar de werkdruk is in twee decennia tot een hoogtepunt gestegen, en die combinatie van druk, stress en emotie eist een tol die ook de resultaten raakt. Kortom: het op de juiste manier verlichten van de werkdruk leidt tot betere zorg.
Een groeiende aversie tegen AI en robots
Ik kan niet anders dan concluderen dat Europa ook hierin achterloopt. En toch voorzie ik de komende jaren een toename van robots in de Nederlandse zorg die steeds complexere taken op zich nemen. De druk neemt namelijk alleen maar toe, net als de vergrijzing, terwijl waarde en kansen van AI en robotica exponentieel groeien.
“Waar ik me het meest zorgen over maak, is niet óf AI en robotica onze zorg kunnen aanvullen, verbeteren en levens helpen redden, maar of we het toelaten”
Aragorn Meulendijks Toekomsthistoricus
In een gepubliceerde studie stelde een AI-model in afzonderlijke casussen diagnoses met een nauwkeurigheid van ruim 90 procent. Artsen zonder dat model kwamen uit op 74 procent en artsen mét het model op 76 procent. En die studie is alweer een jaar oud en gaat over modellen van twee of drie jaar oud. Met de snelheid waarmee AI beter wordt, loopt de studie hopeloos achter op de realiteit. Door diezelfde AI-boom groeien ook de intelligentie en toepassingen van robotica exponentieel.
Waarover ik me het meest zorgen maak, is niet óf AI en robotica onze zorg kunnen aanvullen, verbeteren en levens helpen redden, maar of we dat toelaten of dat misinformatie en onbegrip deze geweldige toekomst op een zijspoor zetten.
Op het internet lees ik dagelijks over de groeiende aversie tegen AI en robotica. Misinformatie, onbegrip en een medialogica die negativiteit beloont met kliks voeden die negativiteitsbias.
Daarmee lopen we het risico dat we, net als in de jaren 80 met kernenergie, een technologie die miljoenen levens kan redden, in de kiem smoren. Stel je voor hoe het klimaat er nu voor zou staan als we 40 jaar geleden niet massaal op fossiele brandstoffen hadden ingezet, omdat we het alternatief niet begrepen en eng vonden.
Voor mij is het duidelijk: AI en robotica hebben een gigantische positieve impact en verdienen veel meer aandacht. In de zorg gaan ze de komende jaren gigantische stappen zetten en Nederland moet bijblijven: met innovatie én met de beleidsvorming die daarvoor nodig is.
„AI today is the worst it will ever be”, zeg ik altijd. Hetzelfde geldt voor robotica in de zorg.
„Robotics today are the worst they will ever be.”
En wat mij betreft is dat zeer goed nieuws en mag deze boodschap zich verder verspreiden.
Aragorn Meulendijks neemt je in de BusinessWise-videoserie Revolutie Robotica mee naar de plekken waar de toekomst vandaag al wordt gebouwd. Elke video laat zien hoe robotisering de wereld verandert en wat dat betekent voor ons bedrijfsleven.
Bekijk via deze link alle afleveringen.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox, ook over robotica. Schrijf je hier nu gratis in:
