Naast de robot staat Koen van Boheemen, onderzoeker bij Wageningen University & Research én zelf akkerbouwer in de Noordoostpolder. Hij ziet robotica niet als een manier om mensen te vervangen, maar als een oplossing voor een veel groter vraagstuk: hoe produceren we genoeg voedsel, terwijl we tegelijkertijd zuiniger omgaan met energie, grondstoffen en de natuur?
„Robots gaan ons helpen om op het juiste moment dingen te doen”, zegt Van Boheemen in onze videoserie Revolutie Robotica. En juist daarin zit volgens hem de grootste winst. Robots kunnen precies op het juiste moment bemesten, maaien of onkruid verwijderen. Daardoor zijn minder kunstmest, gewasbeschermingsmiddelen, water en energie nodig. Dat verlaagt niet alleen de kosten, maar ook de impact op de omgeving. „Dat is een supergrote kans voor AI en robotica.”
Bekijk hier het gesprek met Koen van Boheemen in Revolutie Robotica:
Precies werken in plaats van harder werken
Nederland staat voor grote uitdagingen. Er zijn personeelstekorten, de energietransitie vraagt om enorme investeringen en de landbouw moet verder verduurzamen. Volgens Van Boheemen kunnen robots op al die terreinen een belangrijke bijdrage leveren.
,,Robots kunnen zwaar werk doen zonder moe te worden. Ze kunnen gevaarlijk werk uitvoeren waar wij als mens liever niet komen. En ze kunnen urenlang heel nauwkeurig hetzelfde werk blijven doen."
Juist die precisie maakt het verschil. Waar mensen uit gewoonte een volledig perceel bemesten of besproeien, kunnen robots straks per vierkante meter bepalen wat nodig is. Niet meer gebruiken dan noodzakelijk en precies ingrijpen wanneer de omstandigheden daarom vragen.
De boerderij als proeftuin
Op de smart farm is die toekomst al zichtbaar. Robots nemen steeds meer terugkerende werkzaamheden over. Er zijn melkrobots, voerrobots, mestrobots en inmiddels ook autonome voertuigen die zelfstandig het land op gaan.
Dat levert niet alleen tijdwinst op. Ook het welzijn van dieren verbetert. Waar melkveehouders vroeger iedere ochtend vroeg en iedere avond opnieuw moesten melken, lopen koeien nu zelf naar de melkrobot wanneer zij daar behoefte aan hebben. Ondertussen registreert de technologie continu hoeveel melk een koe geeft, wat de kwaliteit daarvan is en wat het dier heeft gegeten.
Door al die gegevens met elkaar te combineren kan AI patronen ontdekken die voor mensen nauwelijks zichtbaar zijn. Zo ontstaat een steeds nauwkeuriger beeld van wat een koe nodig heeft om gezond te blijven en optimaal te produceren.
“Ik denk dat we een heel mooie puzzel kunnen leggen waarin we de natuur kunnen versterken en tegelijkertijd ook het landbouwkundig proces kunnen versterken”
Koen van Boheemen Wageningen University & Research
Ook goed voor de natuur
Volgens Van Boheemen wordt technologie vaak gezien als de tegenhanger van natuur. Dat beeld klopt volgens hem niet. Een mooi voorbeeld is het maaien van graslanden. Met behulp van drones kunnen vooraf vogelnesten worden opgespoord. Die locaties worden vervolgens automatisch opgenomen in de route van een autonome robot, die tijdens het maaien netjes om de nesten heen rijdt. Waar mensen na een paar uur werken minder scherp worden, blijft een robot even nauwkeurig.
,,Ik denk dat we een heel mooie puzzel kunnen leggen waarin we de natuur kunnen versterken en tegelijkertijd ook het landbouwkundig proces kunnen versterken", zegt Van Boheemen.
Nog niet alles is opgelost
Toch zijn er ook uitdagingen. Anders dan in een fabriek is het werk in een landbouwbedrijf nooit hetzelfde. Het weer verandert, gewassen groeien anders en ieder seizoen verloopt anders. Dat maakt landbouw een van de lastigste omgevingen om AI en robotica toe te passen.
,,Elk jaar is anders", zegt Van Boheemen. Juist daarom moet AI flexibel genoeg zijn om met die variatie om te gaan.
Daarnaast pleit hij ervoor om innovatie en regelgeving hand in hand te laten gaan. Nieuwe technieken hebben tijd nodig om zich in de praktijk te bewijzen, zeker in een sector waar experimenten soms meerdere seizoenen duren.
Slimmer omgaan met schaarse middelen
Voor Van Boheemen draait robotica uiteindelijk niet om de vraag of machines mensen vervangen. De echte belofte zit in slimmer omgaan met alles wat schaars is: arbeid, energie, water, kunstmest en landbouwgrond.
Door precies op het juiste moment de juiste handeling uit te voeren, kunnen robots de landbouw productiever én duurzamer maken. Niet door meer te produceren, maar door minder te verspillen.
Revolutie Robotica is een zesdelige videoserie over de technologische revolutie van morgen. Aragorn Meulendijks neemt je mee naar de plekken waar de toekomst vandaag al wordt gebouwd. Elke video laat zien hoe robotisering de wereld verandert en wat dat betekent voor het Nederlandse bedrijfsleven. Elke dinsdag een nieuwe video.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
