World Economic Forum waarschuwt: wereldwijde crisis dreigt door klimaat en geopolitieke spanningen

Door klimaatverandering, toenemende mate van polarisatie en geopolitieke spanningen zijn de vooruitzichten voor de komende jaren somber. Dat blijkt uit het Global Risks Report 2025 van het World Economic Forum. Van de ruim 900 respondenten uit het bedrijfsleven, politiek en maatschappelijke organisaties verwacht de helft dat de wereld een turbulente periode tegemoet gaat. Ruim een derde verwacht dat de spanningen en risico’s dit of volgend jaar gaan uitmonden op een wereldwijde crisis.

Grootste risico’s op de korte termijn

De helft van de ondervraagden geeft aan te verwachten dat desinformatie, extreme weersomstandigheden en polarisatie in de komende twee jaar als grootste risicofactoren worden beschouwd. Als gevolg van dit negatieve sentiment wordt er minder geïnvesteerd in de economie waardoor groei uitblijft. „De ondervraagden verwachten meer handelsoorlogen, sancties, protectionisme en een technologische machtstrijd. En dat werkt door in de economie”, zegt Henk Volberda, hoogleraar strategie en innovatie, tegen het AD.

De grootste risico’s op de korte termijn (2 jaar)

1. 1.

   Desinformatie/misinformatie

2. 2.

   Extreme weersomstandigheden

3. 3.

   Staatsgebonden gewapende conflicten

4. 4.

   Polarisatie

5. 5.

   Cyberoorlog

6. 6.

   Vervuiling

7. 7.

   Ongelijkheid

8. 8.

   Gedwongen migratie

9. 9.

   Handelsoorlogen

10. 10.

    Aantasting van mensenrechten

Lees ook: Handelsoorlog VS-EU: hoeveel kan onze economie incasseren?

Voor het onderzoek heeft het WEF gesproken met vijf verschillende soorten stakeholders: maatschappelijke organisaties, internationale bedrijven, academici, politici en private partijen. Op basis van de input van de 900 respondenten is een top 10 samengesteld van grootste risico’s. De top 5 grootste risico’s volgens de ondervraagden zijn hieronder kort toegelicht.

Desinformatie/misinformatie

Het moedwillig verspreiden van informatie of het onbewust verspreiden van informatie die niet klopt wordt voor het tweede jaar op rij gezien als het grootste risico de aankomende jaren. De snelle opmars van AI of de menselijke verspreiding van desinformatie wordt door academici, overheden en private partijen gezien als de grootste dreiging.

Extreme weeromstandigheden

Hittegolven, extreme droogte, overstromingen en natuurbranden staan bij maatschappelijke organisaties op nummer 1. Bedrijven, politici en academici zien dit als het op één na grootste risico in dit en aankomend jaar.

Lees ook: Hoe voorkomen we een black-out in ons stroomnetwerk?

Staatsgebonden gewapende conflicten

Bedrijven zien staatsgebonden gewapende conflicten zoals nu in Congo, Oekraïne of Soedan plaatsvinden als het grootste risico in 2025. Vooral de toename in het aantal conflicten leveren zorgen op bij internationale bedrijven.

Polarisatie

Polarisatie staat bij de meeste ondervraagden in de top 5. De afgelopen jaren lijken mensen met tegenstellende standpunten op het gebied van politiek of cultuur verder uit elkaar gedreven. Uit het jaarlijks terugkerende onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat afgelopen jaar 59 procent Nederlanders vindt dat ons land de verkeerde kant op gaat. De verharding en discriminatie worden door de groep ervaren als grote zorg.

Lees ook: 'Leidinggevenden: pak politieke polarisatie op de werkvloer aan’

Cyberoorlog en spionage

Uit onderzoek uit 2024 onder risicomanagers (CRO’s) van het World Economic Forum blijkt dat 71 procent van de ondervraagden zich zorgen maakt over de digitale weerbaarheid van bedrijven en de dreiging van cyberaanvallen.

Economische risico’s grootste dalers

Waar in het vorige WEF-rapport economische onderwerpen als inflatie en economische neergang (recessie, crisis, stagnatie) nog in de top 10 grootste risico’s stonden, respectievelijk op 7 en 9, is inflatie nu gezakt naar plaats 29 en economische neergang naar plaats 19. Echter staat bij de leeftijdsgroepen tot 49 jaar een recessie nog steeds in de top 5 van grootste risico’s in de komende twee jaar.

Lees ook: Als deze drie Nobelprijswinnaars exact weten hoe economische groei te bevorderen en willen adviseren, wat doe je dan?

Risico’s op lange termijn

62 procent van de ondervraagden verwacht dat de risico’s op lange termijn, 10 jaar, niet verbeteren. Hierbij wordt extreme weersomstandigheden gezien als het grootste risico in 2035. Klimaatgerelateerde onderwerpen als biodiversiteitsverlies (ontbossing, overbevissing) en veranderingen in aardesystemen (opwarming van de aarde, zeespiegelstijging). Daarnaast worden tekorten aan kritische grondstoffen en misbruik van AI-technologieën gezien als een groot risico door de ondervraagden.

De 10 grootste risico’s op de lange termijn (10 jaar):

1. 1.

   Extreme weersomstandigheden

2. 2.

   Biodiversiteitsverlies

3. 3.

   Veranderingen in aardesystemen

4. 4.

   Tekort aan kritische grondstoffen

5. 5.

   Desinformatie

6. 6.

   Misbruik van AI-technologieën

7. 7.

   Ongelijkheid

8. 8.

   Polarisatie

9. 9.

   Digitale oorlogsvoering

10. 10.

    Vervuiling

Lees ook: Wereldwijde studie benadrukt noodzaak AI-wetgeving in Nederland

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: