Persoonlijke ontwikkeling

AI gaat iedereen vervangen: zo pak je zelf de regie over je carrière

Ondernemer en Stichting 155-voorman Arko van Brakel.
Ondernemer en Stichting 155-voorman Arko van Brakel.Eigen beeld | Portret van ondernemer en Stichting 155-voorman Arko van Brakel
Leestijd 5 minuten •
Over de Expert:
arko van brakel
Arko van Brakel
Expert in ondernemerschap en leiderschap

Door de snelle opkomst van AI houden veel mensen hun werk, hun bedrijf en hun kansen opnieuw tegen het licht. Tijd voor verandering? Nieuwe technologie geeft je soms precies de inspiratie om terug te kijken en vooruit te dromen. Ineens denk je: zo wil ik het niet nog tien jaar doen. Of: dat idee waar ik al zo lang mee rondloop… misschien moet ik daar nu iets mee.

“Je kunt daar somber van worden. Maar je kunt ook iets anders doen: je kunt ondernemer worden!”

Ik herken dat. De belangrijkste beslissingen in mijn leven werden vaak geïnspireerd door nieuwe technologie, trends of visionairs met een gaaf idee. Niet alleen vanwege die vernieuwing zelf, maar vooral vanwege de mogelijkheden die ik daardoor zag.

Waar deze tijd van automatisering om vraagt

Elke dag verschijnen berichten over AI die banen overneemt en software die complete afdelingen vervangt. Je kunt daar somber van worden. Maar je kunt ook iets anders doen: je kunt ondernemer worden!

Niet per se met een eigen bedrijf. Wel door ondernemend te kijken naar je baan, je team en je toekomst. Misschien moet je iets beginnen. Misschien kan het binnen je huidige omgeving. Het belangrijkste is: neem zelf de regie. Dat bedoel ik met ondernemerschap. Juist bij onzekerheid kan dat je reddingsboei zijn.

Lees ook: ‘Als onze digitale collega’s precies zo worden als wij, zijn we daar dan blij mee?’, vraagt Arko van Brakel zich af

De geschiedenis zit vol voorbeelden. De Egyptenaren droomden groot en bouwden machtige piramides. En altijd was er dan wel een slimmerik die dacht: goh, hoe zou dit handiger kunnen, of beter? Hoe kan ik met deze technologie ook andere bouwwerken maken?

De Romeinen legden wegen aan om de wereld te veroveren; ondernemers gebruikten ze voor handel. Windmolens zaagden de planken voor de zeilschepen waarmee kooplieden in de gouden eeuw nieuwe markten bereikten. Een energietransitie én een gamechanger.

De stoommachine liet beroepen verdwijnen en nieuwe ontstaan. Steeds waren er mensen die dachten: daar wil ik iets mee, daar kan ik iets mee en daar ga ik iets mee doen!

Dat patroon zie ik nu opnieuw. Natuurlijk is AI baanbrekend. Maar het effect ervan is minstens even belangrijk: kennis, analyses en uitvoering worden door AI goedkoper en toegankelijker. Daardoor verschuift de waarde naar nieuwsgierigheid, visie en het vermogen om mensen in beweging te krijgen.

Het gevolg? Nieuwe businessmodellen, oude bedrijven die een nieuwe impuls krijgen en gepassioneerde ondernemers, wetenschappers of professionals die denken: hé, wat we óók zouden kunnen doen...?

De impact van technologie op de carrièreladder

Toch houdt iets me bezig. Jarenlang begon vrijwel iedereen onderaan de ladder. Je deed uitvoerend werk, keek mee, maakte fouten en groeide door. Juist dat eerste werk wordt steeds vaker door AI gedaan.

Ik hoor ondernemers en bestuurders twijfelen of ze nog evenveel junioren moeten aannemen. Maar hoe word je ooit senior als niemand je meer junior laat zijn? Misschien verandert vooral de route. Niet langer: hoe krijg ik vijf jaar ervaring op mijn cv? Maar: hoe ontwikkel ik mezelf met AI in twee jaar tot het niveau waarvoor vroeger vijf jaar nodig was?

Ik weet niet zeker of ik me hierover zorgen moet maken of juist niet. Want als mijn leeftijdgenoten, de 50-plussers, geen jonge mensen aannemen omdat ze senioriteit overschatten, zullen jonge mensen gaan ondernemen. Slimme dingen doen met nieuwe technologie, de inspirerende, vernieuwende worst-nightmare-concurrenten bouwen, waardoor de 50-plusser die dacht beter af te zijn zonder jong talent, zich straks de haren uit zijn hoofd trekt!

Ondertussen bouwen de ondernemende Gen-Z-starters een portfolio, experimenteren, maken prototypes en gebruiken AI als coach, sparringpartner en versneller van hun talent. Op hun eigen manier.

Lees ook: Buzzwordbingo op kantoor: begrijp jij eigenlijk wel waar iedereen het over heeft?

Dat vraagt initiatief, nieuwsgierigheid en eigenaarschap. Dus werkgevers: zorg dat starters ook de ruimte krijgen om te leren en fouten te maken. Niemand wordt ervaren zonder ergens te mogen beginnen. En geen enkele organisatie blijft vernieuwend zonder jonge, eigenwijze collega’s. Maar voor iedereen geldt: blijf zelf aan het stuur. AI moet jouw denken versterken, niet vervangen.

“Achter iedere hype aan rennen is geen ondernemerschap”

Ondernemerschap als voorspeller van succes

Daarom denk ik dat ondernemerschap de belangrijkste voorspeller van succes wordt. Kansen zien. Vertrouwen bouwen. Ideeën werkelijkheid maken. Technologie verbinden met menselijkheid. AI kan een businessplan schrijven. Maar een beweging beginnen vraagt mensen die ergens in geloven. AI genereert duizend ideeën, maar jij moet beoordelen welk idee mensen raakt. Moed, verantwoordelijkheid en overtuiging blijven mensenwerk.

Strategische keuzes kosten meer tijd dan je denkt

Dat betekent niet dat je morgen je hele leven moet omgooien. Je hebt meer tijd dan je denkt. Achter iedere hype aan rennen is geen ondernemerschap.

Ik was zelf soms jaren te vroeg. Ik zag de richting goed, maar de markt was er niet klaar voor. Dat heeft me heel veel geld gekost. Met zeven getallen vóór de komma. En dan kwam het besef: vaak verdienen de eerste pioniers niet het meest, maar juist de ondernemers die een innovatie pas enkele jaren later vertalen naar een markt die er wél klaar voor is. Timing is minstens zo belangrijk als visie. Te vroeg kan heel duur zijn.

Toch bepalen je keuzes vandaag waar je over drie of vijf jaar staat. Niet die duizenden dagelijkse beslissingen, maar die paar strategische keuzes die je koers veranderen.

Praat daarom met mensen buiten je eigen wereld. Zoek andere generaties op. Luister naar ondernemers, kunstenaars, wetenschappers en studenten. Bestudeer data, vertrouw ook op je intuïtie en verzamel mensen die je durven tegen te spreken.

Lees ook: De menselijke firewall: waarom cybersecurity een leiderschapsvraagstuk is (en geen IT-probleem)

Misschien heb je – geïnspireerd door AI – ontdekt dat je iets wilt bouwen, vernieuwen of veranderen. Neem dat serieus. Je hoeft niet meteen alles op het spel te zetten om vandaag een eerste stap te zetten. Wacht ook niet tot alle seinen op groen staan. Die staan namelijk nooit allemaal op groen. Geef jezelf ruimte om te experimenteren, te leren en af en toe te falen.

Want uiteindelijk zijn het niet de slimste mensen die geschiedenis schrijven. Het zijn de ondernemende mensen die besluiten in beweging te komen.

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:

Delen: