Nederland heeft veel AI-talent, maar het blijft een uitdaging om dat talent bij de juiste bedrijven onder te brengen. Constantijn: „Veelbelovende AI-bedrijven verlaten Nederland voordat ze hier wérkelijk wortel hebben geschoten. We zien dat jonge teams soms al met zes tot tien medewerkers voor San Francisco en een Amerikaanse bedrijfsstructuur kiezen. Ze zoeken een omgeving waarin ze sneller kunnen bouwen, groeien en concurreren. Die bedrijven ben je dan wel echt kwijt.”
Een succesvolle oprichter kan later terugkeren of opnieuw in Nederland investeren, maar dat gebeurt niet vanzelf. Het Amerikaanse ecosysteem maakt het ook aantrekkelijker om daar meteen een volgend bedrijf te beginnen. Met The Stack willen Van Oranje en Esther Bisschop daar iets tegenover zetten. De Amsterdamse AI-hub brengt bedrijven, talent en toegang tot investeerders samen onder één dak. Van Oranje is special envoy bij Techleap en medeoprichter van de hub. Bisschop heeft The Stack als directeur opgebouwd en blijft erbij betrokken. In AI at Work Live bespreken ze hoe Europa meer AI-bedrijven kan voortbrengen én behouden.
Lees ook: Deze Amsterdamse AI-hub wil met Marius Woldberg als nieuwe CEO uitgroeien tot ruim 200 founders
Van AI-talent naar bedrijven die doorgroeien
De aanleiding voor The Stack kwam volgens Van Oranje van AI-bedrijven zelf. Zij vonden de Nederlandse AI-ontwikkeling versnipperd en wilden een gezamenlijke plek waar talent, investeerders en grote ondernemingen elkaar kunnen vinden. Ook de keuze voor Amsterdam volgde uit hun wensen.
„Daar zit nu eenmaal het meeste internationale talent. Het is ook een logische plek, want ook de meeste AI-bedrijven zitten in Amsterdam. Daar zit ook het kapitaal. Het is een internationale wereld, dus je wil ook goed bereikbaar zijn.”
Bisschop ziet vooral een knelpunt tussen kennis en ondernemerschap. „We hebben een hele goede dichtheid van AI talent in Nederland, maar het groeit niet door. Dus eigenlijk komen daar te weinig nieuwe ondernemingen uit.”
The Stack moet die stap makkelijker maken. Eén verdieping is geopend en een tweede wordt voorbereid. In de eerste fase wordt 1.500 vierkante meter ontwikkeld, met de ambitie om door te groeien naar 12.000 vierkante meter. Ontmoetingen, evenementen en samenwerking moeten van de locatie meer maken dan een verzameling kantoren. Uiteindelijk moeten 200 AI-bedrijven zich er vestigen.
De Founding Partners van de hub zijn ABN AMRO, ClickHouse, Deloitte, Google, IMC, Miro en Prosus.
AI-bouwers bepalen de koers
Niet ieder bedrijf dat AI gebruikt, kan zich bij The Stack vestigen. De hub selecteert bedrijven die zelf vernieuwende AI-technologie ontwikkelen. „Je moet echt innovatief met AI bezig zijn. Dus je moet echt de core van AI ontwikkelen”, zegt Bisschop.
De kantoren beginnen bij zes werkplekken. Daarmee richt de hub zich op teams die al een volgende stap hebben gezet. Via een coöperatie worden ondernemers mede-eigenaar van het project, niet van het gebouw. Hun behoeften moeten de koers bepalen.
Voor gevestigde bedrijven biedt de hub een ingang naar teams die nieuwe AI-technologie bouwen. Bisschop wil die samenwerking rechtstreeks organiseren. „We willen direct met bouwers en ondernemers werken en van daaruit samen een basis uitwerken. Natuurlijk doen we dat met ondersteuning van de Founding Partners, maar de basis ligt in de bouwlaag.”
Ondersteuning moet de aangesloten bedrijven verder helpen, zonder hun beslissingen over te nemen. „We gaan niet op de stoel van de ondernemer zitten”, aldus Bisschop.
Europese samenwerking moet groei over de grens makkelijker maken
Het alternatief voor Silicon Valley moet verder reiken dan Amsterdam. The Stack wil bedrijven uit andere Europese landen aantrekken en zoekt samenwerking met buitenlandse hubs om internationale uitbreiding te ondersteunen.
„We positioneren ons echt als Europese hub. Dus wij stimuleren ook andere ondernemers vanuit Europa die in Nederland hun bedrijf willen beginnen, dat ze bij ons hun plek kunnen vinden”, zegt Bisschop.
Een mogelijkheid is dat bedrijven bij uitbreiding naar een andere Europese markt een werkplek bij een partnerhub kunnen gebruiken. Zo kunnen zij lokale contacten leggen en aanwezigheid opbouwen. Een van de co-founders is zelf ook gevestigd bij een Berlijnse hub. Die kruisbestuivingen wil The Stack helpen faciliteren. Bisschop: „We onderzoeken op dit moment welke dingen we samen met verschillende internationale hubs kunnen doen.”
Volgens haar ontstaat ook elders de bereidheid om verder te kijken dan de eigen stad of regio. „Het mooie is dat die hubs tot nu toe ook best lokaal bezig zijn geweest en dat er bij hen ook een soort momentum is om nauwer samen te werken.”
Daar ligt een belangrijke opgave voor The Stack: bedrijven moeten in Europa kunnen beginnen én voldoende mogelijkheden krijgen om er internationaal door te groeien.
Lees ook: Amsterdam krijgt The Stack: nieuwe AI-hub die Europa minder afhankelijk maakt van buitenlandse AI
Een sterkere Europese positie, met Google als partner
The Stack wil de Europese AI-sector versterken, maar werkt ook samen met Google. Volgens Bisschop kan verbinding met zulke grote techspelers juist helpen. Daar werken ervaren mensen die later zelf een bedrijf kunnen beginnen. „Uiteindelijk moet je de wereldspelers heel dichtbij houden en de deuren juist niet voor hen sluiten.”
Constantijn wijst op de bijdrage van Google DeepMind aan het Europese AI-landschap. De hub werkt met meerdere partijen en de Amerikaanse bijdrage vormt volgens hem een beperkt deel van de financiering. Volledige afzondering vindt hij bovendien niet realistisch. „Je kunt de Nederlandse overheid denk ik ook niet draaiende houden zonder dat je hier en daar wat Amerikaanse tech hebt.”
Ondanks de enorme investeringen van de grootste AI-spelers ziet Bisschop ruimte voor nieuwe Europese bedrijven. „We zijn absoluut niet te laat. Ik denk wel dat het echt heel erg urgent is en tijd is dat we aan tafel gaan zitten.”
Constantijn noemt onder meer AI die wetenschappelijk onderzoek kan versnellen. Nieuwe ontwikkelingen bieden kansen, maar vragen om een omgeving waarin talent, financiering en samenwerking elkaar versterken, zo stelt hij. Ook Techleap, waar hij special envoy is, is daarin een aanjager.
Lees ook: AI-agentzwermen hacken 11 organisaties in 26 seconden: ondertussen metselen robots ’s nachts door
Constantijn van Oranje zet vraagtekens bij de negen-tot-vijfcultuur
Concurreren met Silicon Valley vraagt volgens Van Oranje ook om een andere werkcultuur. Ambitieuze teams moeten mensen om zich heen hebben die dezelfde gedrevenheid delen. Hij plaatst daarbij een scherpe kanttekening bij de Nederlandse werkweek. „Dan passen een negen-tot-vijfcultuur en vier dagen per week met een papadag niet helemaal bij dit soort bedrijven.”
Bisschop legt de nadruk op de vrijheid om te werken wanneer dat bij het bedrijf past. The Stack is dag en nacht toegankelijk en moet ook buiten kantooruren een ontmoetingsplek zijn. „Mensen moeten de vrijheid voelen om hun onderneming te bouwen: waar en wanneer ze dat willen en op de snelheid waarop ze dat willen.
Lees ook: AI-agents krijgen een eigen simkaart en malware beslist zelf: 5 ontwikkelingen die je moet kennen
De strijd om talent vraagt om een bredere instroom
Tegelijkertijd wil The Stack meer mensen bereiken die niet vanzelf hun weg naar de techsector vinden. Bisschop maakt zich zorgen over de beperkte vertegenwoordiging van vrouwen in AI. De strenge selectie van bedrijven maakt die opdracht niet eenvoudig. „Het is best moeilijk, want hoe balanceer je een strenge selectie met de grote wens voor diversiteit?”
Dat gaat ook over wie invloed heeft op de technologie die wordt gebouwd. „Als vrouwen niet aan tafel zitten, denken ze dus ook niet mee.”
Als voorbeeld noemt Bisschop het Fighters-programma van de Parijse hub Station F, dat actief ondervertegenwoordigde groepen bereikt. Volgens Constantijn heeft de gemeente Amsterdam subsidie gegeven om vergelijkbare activiteiten te ontwikkelen.
Voor Bisschop is die bredere instroom direct verbonden met de groeimogelijkheden van bedrijven. Een hub die Europa vooruit wil helpen, moet het beschikbare talent zo goed mogelijk benutten.
„We zitten in zo’n enorm grote technologische transitie dat je het liefst al het talent dat we kunnen vinden, binnen wilt halen. Het is ontzettend moeilijk om op dit moment het juiste talent te vinden om je bedrijf te laten groeien, dus daar willen we bij The Stack zeker op inzetten.”
Beluister de aflevering van AI at Work Live hier terug!
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
