Succes: we meten het verkeerd en dat kost ons meer dan we denken, vindt Michael Kortekaas

We meten succes alsof het een Excel-sheet is.
Targets gehaald? Mooi.
Agenda vol? Nog beter.
Altijd bereikbaar? Dan zit je goed.

Op papier doen we het beter dan ooit. De cijfers zijn strak, de dashboards groen en de rapportages kloppen. Maar tegelijkertijd zie ik in organisaties iets anders gebeuren. Mensen raken leeg. Teams draaien door op routine. Leiders nemen beslissingen sneller, maar niet altijd beter.

De vraag is dus niet of we succesvol zijn.
De vraag is waarvoor we succes eigenlijk aanzien.

Wanneer is iets écht succesvol? Als het vandaag resultaat oplevert of pas als het morgen, volgend kwartaal en volgend jaar nog steeds vol te houden is?

Die vraag stellen we te weinig. En dat is geen toeval.

De hardnekkige misvatting over succes

In veel organisaties is succes langzaam maar zeker gelijk komen te staan aan harder werken, meer doen in minder tijd en altijd ‘aan’ staan. Druk zijn geldt als bewijs van betrokkenheid. Vermoeidheid wordt gezien als een logisch gevolg van ambitie. Herstel parkeren we voor later, alsof het iets is dat je verdient als alles af is.

Maar druk zijn is geen prestatie.
En altijd aan staan is geen mentale kracht.

Sterker nog: het is vaak een teken dat we op krediet leven. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal, emotioneel en moreel. Energie is geen losse batterij die je af en toe oplaadt. Het is holistisch. Alles hangt met elkaar samen. En als één onderdeel structureel onder druk staat, betaalt de rest uiteindelijk de rekening.

De PAID-reality: waarom dit niet toevallig is

Dat zie ik dagelijks terug in mijn werk met leiders, teams en professionals. De context waarin we werken is simpelweg zwaarder geworden. Ik noem dat de PAID-reality. De lat ligt continu hoog, bereikbaar zijn is de norm, informatie komt in een constante stroom op ons af en echte focus is schaars geworden. Niet omdat mensen niet gemotiveerd zijn, maar omdat er simpelweg te veel tegelijk gevraagd wordt.

Die combinatie zorgt ervoor dat we wel blijven leveren, maar steeds minder bewust kiezen. We reageren sneller, maar reflecteren minder. En precies daar gaat het mis.

Lees ook deze expertblog - Goed in je werk, maar niet als leidinggevende: waarom dit zo vaak misgaat

De mentale prijs die we niet meerekenen

Wat we namelijk zelden meenemen in onze definitie van succes, is de mentale prijs die betaald wordt. Verminderde concentratie. Slechtere besluitvorming. Kortere lontjes. Minder ruimte voor reflectie. Leiderschap dat steeds vaker op de automatische piloot staat.

We meten output, maar negeren de staat van het systeem dat die output moet blijven leveren: de mens.

Succes zonder mentale veerkracht is geen succes.
Het is uitgestelde uitval.

Korte termijn fijn, is vaak lange termijn pijn

Op korte termijn voelt dat misschien comfortabel. De resultaten zijn er tenslotte. Maar kortetermijnwinst is opvallend vaak lange termijn pijn. Want wat we meten, bepaalt wat we krijgen. En organisaties krijgen uiteindelijk precies datgene waar ze structureel op sturen.

Als snelheid, beschikbaarheid en targets de belangrijkste maatstaven zijn, dan is het logisch dat mensen daar hun gedrag op aanpassen. Dan wordt focus ingeruild voor bereikbaarheid. Dan wint ‘even doorpakken’ het van herstellen. Dan ontstaat er een cultuur waarin doorgaan belangrijker is dan nadenken.

Wat we daarentegen nauwelijks meten, maar wel cruciaal is, gaat over herstelvermogen, mentale belastbaarheid en de kwaliteit van keuzes onder druk. Dat zijn geen zachte thema’s. Dat zijn prestatievoorwaarden. En het feit dat ze zo weinig aandacht krijgen, is geen detail. Het is een fundamentele blinde vlek in hoe we naar succes kijken.

Succes = prestatie × houdbaarheid

Echte prestaties zijn alleen waardevol als ze vol te houden zijn. Het gaat niet om de hoogste piek, maar om het vermogen om stabiel te blijven presteren - juist wanneer de druk toeneemt. Dat vraagt om andere keuzes. Om gewoontes in plaats van piekgedrag. Om herstel als vast onderdeel van presteren. En om leiders die niet alleen kunnen versnellen, maar ook durven vertragen.

Mentale kracht is daarbij geen soft skill. Het is randvoorwaardelijk.

Zonder mentale veerkracht geen scherpte. Zonder scherpte geen kwaliteit. En zonder kwaliteit geen duurzaam succes.

De rol van leiderschap

Leiders spelen hierin een sleutelrol, vaak zonder zich daar volledig bewust van te zijn. Niet zozeer door wat ze zeggen, maar vooral door wat ze zelf doen en belonen. Als snelheid altijd wint van zorgvuldigheid, leren mensen dat snelheid belangrijker is dan kwaliteit. Als bereikbaarheid belangrijker is dan focus, verdwijnt echte aandacht. En als ‘even doorpakken’ structureel belangrijker is dan herstellen, raakt uitputting genormaliseerd.

Succes herdefiniëren is daarom geen HR-vraagstuk.
Het is een leiderschapskeuze.

Lees ook deze expertblog - Dít moeten managers willen leren van Apache-piloten

Tijd voor een andere succesdefinitie

Wat als succes ook betekent dat je scherpe keuzes durft te maken? Dat je energie bewaakt, grenzen stelt en consistent presteert zonder roofbouw te plegen? Niet minder ambitie, maar een slimmere ambitie. Niet minder inzet, maar een betere dosering.

Dat vraagt lef. Want het betekent dat je soms tegen de stroom in moet denken. Dat je succes niet alleen afleest aan cijfers, maar ook aan gedrag, kwaliteit en houdbaarheid. En dat je durft te erkennen dat wat ons hier heeft gebracht, ons niet vanzelf verder helpt.

Wat we meten, sturen we.
Wat we blijven negeren, breekt ons uiteindelijk op.

Misschien is het tijd dat we succes niet alleen beoordelen op wat het vandaag oplevert, maar ook op de vraag die eronder ligt:

Kunnen we dit blijven doen - zonder onszelf onderweg kwijt te raken? Misschien een aardige overpeinzing zo, aan het begin van 2026.

Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!