Emel Cankaya (36) kreeg vaak genoeg te horen dat haar plan niet realistisch was. Formule 1 was te ver weg, de kans te klein en de wereld te gesloten. Toch bleef Emel doorgaan, ook toen ze al een goede baan had bij ING en nog steeds nergens binnenkwam.
In Move on Up vertelt Emel hoe ze zich, na afwijzing op afwijzing, toch een weg naar McLaren baande. Niet omdat iemand haar vertelde dat ze het wel zou redden, maar omdat ze bleef werken aan iets dat ze niet wilde loslaten.
Van astronautendroom naar lucht- en ruimtevaart
Emel Cankaya was zeven toen ze een documentaire over astronauten zag. Dat moment bleef hangen. Ze zag de pakken, het zweven en het werken buiten het ruimtevaartuig.
Die fascinatie bracht haar later naar de studie lucht- en ruimtevaarttechniek in Delft. Niet vanzelfsprekend in haar omgeving, zegt ze zelf. Ze komt uit een Turks-Nederlands gezin in Mijdrecht, met ouders die haar steunden, maar ook uit een wereld waarin andere beroepen eerder voor de hand lagen. Arts of advocaat bijvoorbeeld. ,,Dit soort beroepen zijn prestigieus binnen de Turkse gemeenschap.”
Zelf keek ze daar ook naar. Ze meldde zich zelfs aan voor geneeskunde in Rotterdam en werd toegelaten. Toch liet ze dat pad weer los. „Ik wilde eigenlijk nooit de lucht- en ruimtevaart opgeven.”
Dit móet je horen!
Luister hieronder het Move on Up-interview van Gerben van Driel met Emel Cankaya vanuit Engeland.
Onvoorwaardelijke steun van thuis
Dat had ook met thuis te maken. „Mijn moeder mocht niet studeren en daarom wil ze juist dat als zij dochters had of kreeg, die wel gingen studeren en zo ver mogelijk zouden gaan.” Die steun was voor haar bepalend. „Ik heb geluk gehad met mijn familie.”
Dat zette uiteindelijk de toon, ook omdat ze tijdens haar studie thuis bleef wonen. Niet alleen omdat dat binnen haar omgeving gebruikelijker was, maar ook omdat de middelen beperkt waren. „Twee uur heen en twee uur terug reizen, naar Delft en weer terug. Elke dag”.
Bewijzen dat de twijfelaars ongelijk hebben
Op de middelbare school kreeg ze van een docent te horen dat ze haar natuurkundige vakken misschien beter kon schrappen. Dát kwam binnen. „Dan ga twijfelen: heeft hij nou gelijk? Kan ik het echt niet?”
Toch is dat niet het soort opmerking waardoor ze afhaakt. Eerder het tegenovergestelde. „Als iemand tegen mij zegt dat ik iets niet kan, dan wil ik het juist doen om mezelf te bewijzen: ik kan het wel.”
In Delft viel het kwartje richting Formule 1
Tijdens haar studie kwam ze via een vak over racecar-aerodynamica voor het eerst echt in aanraking met de Formule 1. Daar viel voor haar iets op zijn plek. Bij vliegtuigen duurt ontwikkeling lang. In de Formule 1 moet er voortdurend geschakeld worden. „Ik ben ongeduldig hoor. Resultaat van mijn werk wil ik ook echt snel zien.”
Vanaf dat moment wist ze dat ze daarheen wilde. Dus: solliciteren bij Formule 1-teams, keer op keer. En keer op keer volgde er een afwijzing. Soms met een gesprek, soms zonder reactie, meestal zonder uitleg. „Je weet niet waarom. Dus je weet ook niet hoe je jezelf kunt ontwikkelen om een volgende keer beter te zijn.”
Voorbereiden in de meetingrooms van ING
Omdat ze niet kon blijven wachten, koos ze voor Plan B: ze begon bij ING in een traineeship in risk management. Dat betekende niet dat de Formule 1 uit beeld verdween. Integendeel: juist in die periode werd duidelijk hoe ver ze bereid was te gaan. „Toen ik daar aan het werk was, heb ik altijd gesolliciteerd, ook bij Formule 1-teams.”
Dat zag er behoorlijk concreet uit. „Dan ging ik na het werk bij ING in een meetingroom solliciteren. Gewoon oefenen en ook voor gesprekken die er nog niet eens waren.” Ze nam aerodynamica-boeken mee, schreef vragen op uit eerdere gesprekken om zich voor te bereiden - ook in de weekenden.
Hulp van expert Porsche
„Er zijn momenten geweest dat ik dacht: nou ja, het gaat gewoon niet lukken, misschien moet ik maar opgeven. Misschien ben ik hier niet geschikt voor. Natuurlijk, dat denk je wel.”
Wat haar erdoorheen trok, was hulp van iemand die ze eerder via een sollicitatie bij Porsche had leren kennen. Ze solliciteerde daar eerst op een stageplek, probeerde daar nog een baan van te maken, maar dat lukte niet. Wel hield ze er een mentor aan over. „Hij zei: ik kan je helpen om je voor te bereiden de Formule 1 binnen te komen.” Daarna nam hij gesprekken met haar door en stelde hij technische vragen alsof ze al in een echte procedure zat.
Flink salaris inleveren
Uiteindelijk besloot Emel dat ze op een andere manier moest opvallen. Ze zocht online alle namen op van de top van McLaren, schreef een brief, liet haar cv en brief lamineren en stuurde alles aangetekend op. Voor alle zekerheid.
Dat werkte. Op een dag werd ze gebeld: ze wilden haar spreken. Daarna kwam het aanbod van McLaren. Alleen niet onder de voorwaarden die ze had gehoopt. „Vijftig procent minder in salaris zo ongeveer”, zegt ze over het verschil met ING.
“Iedereen zei eigenlijk: nee joh, moet je niet doen, je moet niet gaan”
Emel Cankaya McLaren
Dat was het moment waarop haar omgeving haar voor gek verklaarde. ,,Iedereen zei eigenlijk: nee joh, moet je niet doen, je moet niet gaan.” Vrienden, collega’s, mensen die ze vertrouwde: bijna iedereen vond het onverstandig.
Zelf twijfelde ze ook. „Het verschil in salaris was echt te groot.” Maar ook: als ze het niet zou proberen, wist ze dat dat zou blijven knagen. „Dan ga ik later denken: wat als. Weet je, het is altijd mijn droom geweest.”
Waar ING draaide om contact, draaide McLaren om focus
Eenmaal ‘binnen’ bleek haar droomwereld meteen ook een harde wereld. De overgang van ING naar McLaren was groot. „Het was bijvoorbeeld muisstil”, zegt ze over haar eerste dag. Waar er bij ING ruimte was voor koffie, praten en informele contacten, zag ze bij McLaren iets totaal anders. „Iedereen was echt een beetje als een robot aan het werk.”
Alles geven voor de winst
Formule 1 is technisch, snel en hard. Besluiten worden op data genomen, verbeteringen volgen elkaar continu op en fouten zijn meteen zichtbaar. Daar hoort ook een manier van samenwerken bij waarin je op anderen moet kunnen bouwen. „Je moet elkaar gewoon vertrouwen.”
Tegelijk is het achter de schermen ook een harde wereld. „Als je iets bijvoorbeeld niet goed doet, wordt het wel recht in je gezicht gezegd.” Werktijden? Vrienden en familie ziet ze minder vaak dan ze zou willen en soms mist ze belangrijke momenten thuis.
Ook dat maakt duidelijk hoeveel ze voor die wereld over heeft. De voldoening zit in het werk zelf, en in wat het oplevert als alles samenvalt. „Als je bijvoorbeeld een auto ontwerpt die dan races wint.” Dan voelt het voor haar alsof al die inspanning ergens naartoe heeft geleid. „Dat is gewoon geweldig.”
Haar advies aan haar jongere zelf past daar naadloos bij: „Nooit op te geven en altijd te geloven in jezelf.” En als de kans om astronaut te worden zich opnieuw aandient? „Dan zou ik het zo doen.”
Elke week op New Business Radio: Move on Up
De leiders van morgen hoor je nú, in Move on Up. Gerben van Driel gaat in gesprek met talenten uit het bedrijfsleven, met vernieuwers en durvers die het nu al anders doen. Ze delen hun visie op leiderschap, innovatie en persoonlijke groei en benoemen de uitdagingen van vandaag. Hoe maken zij het verschil voor een succesvolle toekomst?
Move on Up is elke dinsdag live te horen tussen 13.00 en 14.00 uur op New Business Radio, live te zien op BusinessWise.nl en daarna te vinden op je favoriete podcastkanaal.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
