Ik ontmoet veel leiders die formeel alles op orde hebben. Ze hebben het mandaat, de verantwoordelijkheid en in de vergadering knikt iedereen instemmend. Maar knikken is nog geen commitment. Dat merk je meestal aan de oorverdovende stilte in de weken na de vergadering.
Alsof je een feestje geeft in een huis dat niet van jou is, met mensen die je niet echt mogen
Serge van Rooij
Stiekem zit je dan in een minderheidskabinet dat voor elk voorstel draagvlak moet organiseren. Alsof je een feestje geeft in een huis dat niet van jou is, met mensen die je niet echt mogen. En ondertussen maar hopen dat ze na afloop helpen opruimen. Of het lukt, staat of valt met het vertrouwen in jou. Het is leiderschap in zijn puurste vorm, maar hoe bouw je dat vertrouwen?
Lees ook: Boss phubbing: deze term zou je níet moeten kennen (hoe je telefoon je autoriteit saboteert)
De driehoek van vertrouwen
Ik ben opgegroeid met de les dat bouwen aan vertrouwen een lang proces is. Harvard-professor Frances Frei bewees dat het ook sneller kan. In 2017 hielp zij Uber uit een diepe vertrouwenscrisis door haar model, de ‘trust triangle’, in de praktijk te brengen.
Volgens Frei rust vertrouwen op drie zijden van een driehoek: authenticiteit, logica en empathie. Als één van die drie wankelt, ontstaat er een wobble. Denk aan een IKEA-krukje met een schroef die nét niet goed vastzit. Je kunt erop zitten, maar comfortabel voelt het niet, en veilig al helemaal niet. Iedereen heeft zo’n wobble. De kunst is om die bij jezelf te herkennen en te repareren, want dan herstelt het vertrouwen sneller dan je denkt.
Authenticiteit: geloof ik jou?
Als je een wobble hebt op authenticiteit, kom je te perfect over, alsof je een rol speelt. Jij denkt dat je team het niet doorheeft, maar mensen hebben daar een radar voor. Omdat je niet open bent, weten ze niet wat je echt vindt of waar je voor staat. Dat creëert afstand tussen jou en je team. Hoe repareer je die wobble? Durf echt te zijn, want je team wil geen leider die klinkt als een persbericht. Ze willen iemand die soms zoekt naar woorden of zegt: „Hier twijfel ik nog over.”
Lees ook: Serge van Rooij: ‘Je team is geen algoritme: vertrouwen kun je niet programmeren’
Logica: begrijp ik jou?
Je hebt een logica-wobble als jij denkt dat je iets glashelder hebt uitgelegd, terwijl je team kijkt alsof je net een IKEA-handleiding hebt voorgelezen. De inhoud klopt, de redenering in jouw hoofd ook, maar je team kan hem niet volgen. Als je deze wobble wilt repareren, moet je iets doen wat tegen je intuïtie ingaat: begin met je conclusie en geef daarna pas je onderbouwing. Want als je je plan niet in één zin kunt uitleggen, is het slechts een PowerPoint met goede bedoelingen.
Empathie: ben jij er voor mij?
Als mensen het gevoel hebben dat jij vooral met jouw agenda bezig bent, heb je een empathie-wobble. Iemand uit je team deelt bijvoorbeeld een zorg. Jij knikt, maar in je hoofd zit je al bij: „Ja ja, snap ik, maar we moeten door.” Dus geef je een oplossing, terwijl de ander alleen maar aandacht wilde. Frances Frei noemt dit the agony of the fast brain: je denkt zo snel dat je al drie stappen verder bent voordat de ander is uitgesproken. Wil je deze wobble repareren? Stel jezelf dan één vraag: wat heeft de ander nu nodig? Want zonder aandacht geen vertrouwen, en zonder vertrouwen geen leiderschap.
De vraag is niet of je een wobble hebt, want die heeft iedereen
Serge van Rooij
Repareer wat wiebelt
De vraag is niet of je een wobble hebt, want die heeft iedereen. De échte vraag is of je bereid bent hem te herkennen en te repareren. Als bij jou één van de drie poten van de trust triangle wiebelt, plan dan geen dure heisessie met je team. Draai gewoon de juiste schroef aan en je leiderschap staat weer stevig. Want je kunt nog zo vaak „Het kan wel!” roepen, zonder vertrouwen gebeurt er helemaal niets.
Lees ook: Serge van Rooij: ‘Menselijkheid is geen zwakte: het is je kracht als leider’
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
