Het zijn de afdelingen Brabant en Midden van VNO-NCW, regionale ondernemersverenigingen en de gemeente Eindhoven, die het kabinet in een brandbrief oproepen tot een nationale crisisaanpak.
Staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei vertelde bij BNR echter dat ‘het instellen van crisiswetgeving het probleem echt niet oplost’. Hij kijkt wel naar de praktische oplossingen die in de brandbrief worden genoemd. Denk aan het voorstel om stroomtarieven te differentiëren voor burgers en bedrijven, zodat elektriciteitsverbruik beter wordt gespreid. Maar ook dat het gebruik van batterijen wordt gestimuleerd.
Lees ook - Dit Nederlandse techbedrijf bouwt mini-datacenters zónder het stroomnet te belasten
Economische motor dreigt vast te lopen
Ondernemers lopen vast door een overvol stroomnet, zegt Jan van Mourik, energie-expert bij VNO-NCW Brabant Zeeland. Bedrijven kunnen niet uitbreiden, investeringen worden uitgesteld en verduurzaming loopt vast doordat uitbreiding van het elektriciteitsnet achterblijft, terwijl ons land juist sneller wil elektrificeren. „Maar de situatie verslechtert ondertussen snel,” aldus Van Mourik.
De provincie Utrecht laat zien hoe ernstig het probleem is: vanaf 1 juli gaat een groot deel van het stroomnet op slot, met als gevolg dat nieuwe aansluitingen niet meer mogelijk zijn. Dat geldt niet alleen voor grote bedrijven, maar ook voor woningen, winkels en kleine ondernemers.
Van Mourik: ,,Dat scenario willen we – en moeten we – in andere economische regio’s koste wat kost voorkomen. Want als regio’s zoals Brainport Eindhoven vastlopen, raakt dat het hart van de Nederlandse hightech- en maakindustrie, waar de machines van de wereldwijde chipindustrie worden gemaakt. Tegelijkertijd werken chemie- en energiebedrijven in Brabant en Zeeland aan de verduurzaming van de industrie en draait hier een groot deel van de logistiek waarop Nederland economisch leunt.’’
“Waar het ons vooral om gaat, is dat het kabinet de ernst van de situatie veel meer erkent dan nu gebeurt”
Jan van Mourik energie-expert VNO-NCW Brabant Zeeland
Praktische oplossingen: batterijen en variabele tarieven
De opstellers van de brandbrief doen enkele voorstellen om het stroomnet slimmer te gebruiken. Naast het differentiëren van stroomtarieven voor burgers en bedrijven roepen ze op om meer randvoorwaarden te creëren die een sluitende businesscase voor slim energiegebruik mogelijk maken.
Ook de inzet van batterijen bij burgers en bedrijven moet worden gestimuleerd. Ander voorstel: creëer sneller meer ruimte op het stroomnet, onder meer door actief op zoek te gaan naar ruimte bij grootverbruikers. En geef bedrijven meer inzicht en ruimte om samen te werken.
Lees ook -
Er is niet één maatregel die alles oplost, zegt de energie-expert. ,,Waar het ons vooral om gaat, is dat het kabinet de ernst van de situatie veel meer erkent dan nu gebeurt. Ondernemers lopen nu vast doordat het soms tot acht jaar duurt voordat uitbreiding of een nieuwe aansluiting mogelijk is. Dat is economisch gezien gewoon onhoudbaar.’’
Lees ook
=> Overvol stroomnet remt bedrijfsleven: Utrecht is een waarschuwing voor de rest van Nederland
=> Netcongestie en overheid: ‘Voer beleid dat stimuleert in plaats van tegenwerkt’
Procedures verkorten en lokaal stroom delen
\Met de crisiswetgeving kun je procedures terugbrengen van jaren naar hooguit enkele maanden, vervolgt Van Mourik. „Daarnaast moeten we veel slimmer omgaan met de capaciteit die er al is. Bedrijven gebruiken lang niet de hele dag hun maximale stroomcapaciteit. Als je het makkelijker maakt om capaciteit lokaal te delen met andere bedrijven, creëer je direct extra ruimte op het net. Nu wordt dat door netbeheerders nog nauwelijks toegestaan.”
„Ook moet er veel meer transparantie komen vanuit netbeheerders. Bedrijven horen nu pas op het laatste moment dat uitbreiding niet meer mogelijk is. Dan kun je als bedrijf eigenlijk geen maatregelen meer nemen.’’
VNO-NCW Brabant Zeeland en VNO-NCW Midden, regionale ondernemersverenigingen en de gemeente Eindhoven pleiten voor crisiswetgeving. Van Mourik: ,,Met crisiswetgeving kun je procedures terugbrengen van jaren naar hooguit enkele maanden. Daarnaast moeten we veel slimmer omgaan met de capaciteit die er al is. Bedrijven gebruiken lang niet de hele dag hun maximale stroomcapaciteit. Als je het makkelijker maakt om capaciteit te delen met andere bedrijven, creëer je direct extra ruimte op het net. Nu wordt dat door netbeheerders nog nauwelijks toegestaan.’’
Succesvol praktijkvoorbeeld stuit op wirwar aan regels
Er zijn intussen genoeg voorbeelden van bedrijven die slim omgaan met een beperkte netaansluiting, weet Van Mourik. Zoals BIC Campus in Eindhoven. ,,Uniek is dat de campus één gezamenlijke aansluiting op het stroomnet heeft, in plaats van individuele aansluitingen per bedrijf. Het uitgangspunt is dat bedrijven niet allemaal op hetzelfde moment hun maximale stroomcapaciteit gebruiken.
„Door die capaciteit slim te verdelen, kunnen veel meer bedrijven gebruikmaken van dezelfde aansluiting. Dat wordt aangevuld met bijvoorbeeld zonnepanelen en een slim energiemanagementsysteem.’’
Juist dat slimme energiemanagementsysteem is de echte innovatie, aldus Van Mourik. ,,Daarmee kun je vraag en aanbod continu op elkaar afstemmen. Zulke voorbeelden laten zien dat er technisch al veel mogelijk is, mits regelgeving en netbeheerders daar voldoende ruimte voor geven. Juist de combinatie van batterijopslag, slim sturen van energieverbruik en samenwerking tussen bedrijven maakt het interessant. Alleen lopen ondernemers nu vaak aan tegen een wirwar aan complexe regels. Zodra bedrijven energie willen opslaan, delen of slim willen uitwisselen, wordt het al snel ingewikkeld. Daar moet veel meer ruimte en eenvoud in komen.’’
Staatssecretaris belooft belemmerende regels te schrappen
Mochten er extra maatregelen nodig zijn, dan staat De Bat daar wel open voor. „Alles wat nodig is, willen we doen. Als ondernemers tegen regels aanlopen die hinderen om te versnellen, dan wil ik die regel horen en gaan we die schrappen.’’ Ook als bedrijven met creatieve oplossingen komen, maar die niet kunnen worden doorgevoerd vanwege beperkingen bij netbeheerders, wil de staatssecretaris daarvan ook op de hoogte zijn. „Dan kunnen we dat met de netbeheerder bespreken.’’
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox en schrijf je hier nu gratis in.
