De chipmachinemaker wil zo snel mogelijk duidelijkheid, schrijft het Eindhovens Dagblad, zodat al in maart kan worden begonnen met de bouw van de eerste cleanrooms en kantoren in Eindhoven. Want ongeacht de ontwikkelingen op het wereldtoneel gaat ASML ervan uit dat de eerste fase van de bouw nodig is en snel moet beginnen, zei hoofd vastgoedontwikkeling Mark Niesen deze week tijdens een presentatie aan de Eindhovense gemeenteraad. In januari 2028 moeten de eerste fabrieken in bedrijf zijn.
Na de zogenoemde Operatie Beethoven, die was bedoeld om ASML te laten groeien in Nederland, werd duidelijk dat het Veldhovense bedrijf wil uitbreiden in Eindhoven. ASML en de gemeente sloten daarover vorig jaar een intentieovereenkomst, maar tot een definitieve overeenkomst heeft dat nog niet geleid. Op het oorspronkelijke tijdschema is achterstand ontstaan.
Ook in onze podcast Even bellen met Silicon Valley komt ASML regelmatig voorbij:
'Iets rustiger vaarwater'
Stikstofbelemmeringen en stroomtekort worden in dat verband meestal genoemd als factoren die roet in het eten kunnen gooien. Maar ook de voorspelde groeispurt van ASML die trager op gang komt, speelt mee. „We zitten nu in iets rustiger vaarwater", zei Niesen. „Maar dat heeft nog geen invloed op de plannen die we voor ogen hebben", voegde hij daar direct aan toe.
Volgens hem is 'gegarandeerd' nodig dat de bouw in maart kan beginnen. Al staat nog niet precies vast hoe groot de eerste fase wordt. Niesen: „We gaan dat de komende weken bepalen." Latere fases zijn nog afhankelijk van de wereldwijde groei van de vraag naar chips, legde hij uit.
Militaire vliegbasis is niet langer obstakel
Toenemend militair vliegverkeer vanaf de nabijgelegen vliegbasis is voor ASML in ieder geval geen spelbreker (meer). Er waren bij ASML zorgen over trillingen en lawaai van straaljagers (F-35's) en helikopters (Chinooks) voor het hypergevoelige productieproces van ASML. „We hebben ernaar gekeken en er lopen nog studies naar maatregelen die we moeten nemen, maar het is op te lossen", antwoordde Niesen op vragen van Partij voor de Dieren. De cleanrooms komen bovendien buiten de aanvliegroute van het vliegveld te liggen.
De gemeenteraad kreeg gelikte plaatjes te zien van de nieuwe campus, met kantoren aan de kant van de snelweg A2/N2 en fabrieken aan de kant van het Beatrixkanaal. Ertussendoor komt een openbaar wandelpad langs het riviertje de Ekkersrijt. De plaatjes worden de komende weken uitgewerkt tot een definitief ontwerp.
Lees ook: Operatie Beethoven: zo bleef ASML dan toch in Nederland
De gemeente Eindhoven onthulde dat er ideeën bestaan om in het begin bussen op de nieuwe HOV3-busbaan een extra lus te laten rijden langs de nieuwe ASML-campus. Verder in de toekomst komt er een nieuwe HOV-busbaan tussen station Best, BIC, de High Tech Campus en het ASML-hoofdkwartier in Veldhoven, de zogenoemde Brainportlijn.
Drie regiogemeenten en de provincie staan de komende maanden voor een reeks belangrijke beslissingen. In de Eindhovense gemeenteraad gaat het de komende weken bijvoorbeeld over het voorlopig ontwerp en de grondexploitatie.
Door de gemeenteraad over te slaan, wil Eindhoven twee maanden tijdwinst boeken
In het gebied ten noorden van de Oirschotsedijk, waar ASML komt, heeft Eindhoven al 80 procent van de grond in bezit. De gemeente onderhandelt met andere vastgoedeigenaren over overname.
CDA-wethouder Stijn Steenbakkers vraagt nu van de gemeenteraad ook het mandaat om het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) in december zelf vast te stellen. Dat is op zich al bijzonder, maar zeker voor een plan met deze enorme omvang. Op de ASML-campus komen cleanrooms, kantoren, parkeergarages en buslijnen voor in totaal 20.000 werknemers.
Door de gemeenteraad over te slaan, wil Eindhoven twee maanden tijdwinst boeken. Volgens de wethouder kan dat prima, omdat er binnenkort gedebatteerd kan worden over het voorlopige ontwerp. Of de Eindhovense politiek zich vrijwillig buitenspel laat zetten, blijkt ook volgende maand.
Oirschot en Best laten Eindhoven coördineren
Oirschot en Best besluiten in december over aanpassing van de wegenstructuur op hun grondgebied die noodzakelijk is om de nieuwe ASML-campus bereikbaar te maken. Beide gemeenten hebben al besloten dat ze de coördinatie van het project overdragen aan Eindhoven. Dat is bedoeld om eventuele bezwaren te stroomlijnen. Het grote voordeel is dat de Raad van State in dat geval alles in één keer behandelt, staat in een voorstel aan de Eindhovense gemeenteraad.
We willen ons allemaal committeren aan hetzelfde hoge tempo en streven allemaal naar een besluit in december
programmamanager gemeente Eindhoven
„Er staat heel veel druk op de volgende stap", zei een programmamanager van de gemeente in de presentatie. „We willen ons allemaal committeren aan hetzelfde hoge tempo en streven allemaal naar een besluit in december."
Huzarenstukje
Als alle puzzelstukjes op tijd in elkaar vallen en ASML volgend jaar daadwerkelijk begint met bouwen, mag dat met recht een huzarenstukje worden genoemd. Er is dan iets minder dan twee jaar voorbijgegaan vanaf de ondertekening van de intentieovereenkomst tussen de gemeente en het bedrijf. Ter vergelijking: voor de bouw van een doorsnee woontoren telt een projectontwikkelaar al heel gauw zeker een jaar of zeven tussen idee en oplevering.
Bron: ED/Mark Wijdeven
Lees ook: Gaat ASML de volgende troef worden in het geopolitieke machtsspel?