‘Zes jaar State of Dutch Tech toont een beeld van stagnatie en beperkte groei, die we ons nu niet kunnen veroorloven’

Hoewel er ruim 11.000 techbedrijven in Nederland zijn en er met 2,64 miljard euro aan venturecapital voldoende geld beschikbaar is om te investeren in startups met veel potentie, vertaalt deze sterke basis zich nog onvoldoende naar internationale schaalgrootte. „Zes jaar State of Dutch Tech toont een beeld van stagnatie en beperkte groei, die we ons nu niet kunnen veroorloven”, zegt Constantijn van Oranje-Nassau van Techleap.

Lees ook: Techleap wordt met drie jaar verlengd: ‘We moeten nú investeren in het verdienvermogen van morgen’

Groei moet en kan sneller

De zogenoemde Nederlandse scaleup-ratio, die laat zien hoeveel startups meer dan 10 miljoen euro aan kapitaal ophalen, toont dat 21,6 procent van de startups de volgende fase bereikt, tegenover 13 procent in 2019. Dat is lager dan het Europese gemiddelde van respectievelijk 24,1 en 52,2 procent.

Volgens Tjark Tjin-A-Tsoi, ceo van TNO, heeft Nederland goud in handen, maar moet dat nu nog verzilveren. „We zijn in Nederland wereldkampioen in kennis, we hebben goud in handen met slimme samenwerkingen. Maar om onze voorsprong werkelijk te verzilveren, moeten we nu doorpakken: pas wanneer doorbraken op labschaal uitgroeien tot grootschalige toepassingen én we deze innovaties laten doorgroeien tot echte unicorns, creëren we de impact én het economische vliegwiel dat Nederland nodig heeft.”

Durf durfkapitaal in te zetten

Uit het rapport blijkt dat Nederlandse techbedrijven in 2025 11,5 procent meer investeringen ophaalden dan in 2024. Startups werden echter minder vaak geselecteerd door venturecapitalisten. Het aantal deals daalde met 14,5 procent, waarbij het kapitaal vooral werd ingezet in ‘veilige’ grotere bedrijven.

„Dat er meer kapitaal in Nederlandse techbedrijven wordt geïnvesteerd, is positief. Tegelijkertijd laat het rapport zien dat dit kapitaal steeds later instapt”, zegt Rinke Zonneveld, CEO van Invest-NL. „Voor technologieën met lange ontwikkeltijden en hoge kapitaalbehoefte is juist in de doorgroei nog steeds te weinig passende financiering beschikbaar. Zonder dat geduldig kapitaal stokt de ontwikkeling van technologieën die voor Nederland strategisch belangrijk zijn.”

Om te kunnen concurreren op wereldschaal moet het ecosysteem daarom meer worden ingericht op kapitaalintensieve en strategische technologische bedrijven, zo staat in het rapport.

Lees ook: voormalig EZ-minister Dirk Beljaarts: ‘Nederland loopt niet achter als techland’

Europese investeerders haken af

In het rapport wordt duidelijk dat de participatie van Europese investeerders in Nederlandse bedrijven is afgenomen van 55 procent naar 21 procent. De participatie van Amerikaanse investeerders nam bij breakout-rondes ter waarde van 50 tot 100 miljoen euro toe van 14 procent naar 40 procent.

In Europa is Nederland koploper als het gaat om AI-professionals. Ons land telt 10,9 AI-professionals per 10.000 inwoners en heeft daarmee de hoogste talentdichtheid van Europa. Dit talent wordt echter nog onvoldoende gekoppeld aan bedrijven met schaalpotentie.

Ongeveer 1 op de 4 startups, oftewel 21 procent, groeit door naar de scale-upfase. Dat ligt 10 procent onder het Europese gemiddelde en is slechts een kwart van het Amerikaanse percentage van 80 procent.

Nederlandse AI-startups halen bijna een derde van het totale kapitaal op, goed voor 27 procent. Daarbij is 75 procent van de investeringen afkomstig van buitenlandse investeerders. De deeptechsector spant de kroon als belangrijkste Nederlandse kapitaalvergaarder: de sector is goed voor 12 procent van het ecosysteem, maar levert 41 procent van alle scale-ups en heeft een scaleup-ratio van 39 procent, bijna twee keer zo hoog als bij non-deeptech, waar die 17 procent bedraagt.

Lees ook: Kan Nederland de strijd winnen met een AI-Deltaplan? ‘Als je niet mag bouwen, blijven plannen ook plannen’

Samenwerking opzoeken

Tijdens de presentatie van het rapport op het gelijknamige State of Dutch Tech-evenement werd duidelijk dat de cijfers bemoedigend zijn en dat er vooruitgang zichtbaar is. „We hebben bewezen dat we kunnen groeien. Nu gaan we ervoor zorgen dat we dat sneller en slimmer doen”, liet Van Oranje-Nassau tijdens de presentatie weten. „Het event is geen presentatie, maar een werksessie. We brengen ecosystemen bij elkaar om concrete acties te formuleren en uit te voeren.”

De speciaal gezant van Techleap roept iedereen op daarbij een rol te spelen. „Iedereen kan iets betekenen voor vooruitgang. Of je nu investeerder bent die vroegefasedeals durft aan te gaan, een corporate die met startups wil samenwerken, een universiteit die spin-offs beter faciliteert, of een beleidsmaker die obstakels kan wegnemen. Dit ecosysteem heeft het in zich om internationaal mee te doen aan de top, maar dan moeten we wél alle aspecten aanpakken.”

Lees ook: Estland heeft laten zien hoe overheid en startups succesvol samenwerken: waar blijft Nederland?

Ontvang elke week- op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!