Bijna 50 procent meer stressgerelateerd verzuim in vijf jaar tijd: zo voorkom je dat een werknemer thuis komt te zitten

De cijfers uit het onderzoek van Acture liegen er niet om: Nederland heeft een burn-outprobleem dat snel groeit. Het stressgerelateerde verzuim is in vijf jaar tijd met bijna 50 procent gestegen, met forse kosten voor werkgevers als gevolg.

Dat elke werkgever weet dat een burn-out slecht nieuws is voor de medewerker én voor het bedrijf, lijkt de groei niet te remmen. Gendrault ziet verschillende oorzaken. „Sinds corona overheerst het onderwerp eigenlijk in het nieuws. Eerst ging het veel over eenzaamheid. Daarnaast worden vaak sociale media genoemd: mensen gaan zich steeds meer met elkaar vergelijken, en er wordt steeds meer verwacht dat je alles uit het leven haalt.” Het probleem heeft de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen, met oplopende kosten voor bedrijven tot gevolg.

Lees ook: Steeds meer werknemers vallen langdurig uit door stress, maar deze maatregel zou de oplossing kunnen zijn

Oorzaken en signalering van langdurige uitval

Het lastige is dat een burn-out meestal pas op het bordje van de werkgever komt als iemand al is uitgevallen. Dat heeft volgens Gendrault deels met het Nederlandse systeem te maken. „We hebben in Nederland de arbodienst. Daar kom je terecht op het moment dat je eigenlijk al in het rode bakje zit.”

Bedrijven beseffen inmiddels dat dat niet genoeg is, zegt hij. „Je kunt niet alleen leunen op een arbodienst. Je moet zelf ook een vitaliteitsbeleid hebben, en je leidinggevenden trainen om dit een kernonderdeel te maken van hoe je mensen managet en leidt.”

Bedrijven zijn wakker geworden, maar de uitvoering kost tijd. „Hoe breng je het in de praktijk, en hoe doe je het goed? Steeds meer bedrijven pakken het proactief aan, maar het heeft gewoon tijd nodig.”

Brede ondersteuning van fysiek tot mentaal welzijn

Dat juist een aanbieder van onder meer sportabonnementen zich met mentale gezondheid bezighoudt, is minder vreemd dan het lijkt. Epassi ontstond in Nederland uit twee bedrijven: Bedrijfsfitness Nederland, dat al ruim twintig jaar sportabonnementen via de werkgever aanbiedt, en Aleo. „Werkgevers zeiden: voor fysieke gezondheid doen we al iets. Maar we zien dat steeds meer verzuimklachten mentaal gerelateerd zijn. Dus we willen ook iets bieden om medewerkers in hun hoofd weerbaarder te maken.”

Het platform werkt als een marktplaats. Een werkgever kiest een pakket rond fysiek, mentaal of financieel welzijn, en de medewerker kiest daaruit wat bij zijn situatie past. Naast fitnessketens zit daar bijvoorbeeld een partij met psychologen bij wie medewerkers zonder wachtlijst preventief terechtkunnen voor onderwerpen als rouwverwerking, mantelzorg of financiële zorgen. In Nederland maken zo’n 1,5 miljoen werkenden gebruik van het platform, in Europa bijna 35 miljoen.

Lees ook: ‘Wie uitval wil voorkomen zou eerder in gesprek moeten gaan met medewerkers’

Integraal leiderschap en management op de werkvloer

Tegelijk waarschuwt Gendrault voor de gedachte dat een goed pakket arbeidsvoorwaarden een burn-out oplost. „Burn-out is een complex en gelaagd probleem. Het ligt niet alleen aan de situatie op de werkvloer; er kunnen ook privézaken spelen. Maar de werkgever heeft er wel degelijk invloed op.”

Benefits en vitaliteitsbeleid zijn daarin één onderdeel, benadrukt hij. „We kunnen een heel mooi aanbod hebben voor fysiek en mentaal welzijn, maar we kunnen niet voorkomen dat iemand een manager heeft die op zondagavond belt: ‘Je moet morgenochtend dit en dit af hebben’.”

Het probleem vergt daarom een integrale aanpak, vanuit goed management en goed leiderschap. „Een vitaliteitspakket dat aansluit bij individuele behoeften kan dan heel effectief zijn. Wij hebben een belangrijk deel van de oplossing, maar niet de volledige oplossing.”

De zakelijke opbrengst van preventief vitaliteitsbeleid

Wie het welzijn van medewerkers afdoet als een zachte, goedbedoelde investering, mist volgens het onderzoek van Acture de kern. Vitale werknemers verzuimen per jaar zes dagen minder en zijn 12,5 procent productiever. „Als je kijkt naar de kosten van verzuim en naar de kosten van een vitaliteitsbeleid, dan ligt daar gewoon een harde businesscase onder”, zegt Gerdault.

Toch is dat besef nog niet overal doorgedrongen. „In veel bedrijven probeert een vitaliteitsmanager dit nog op een eigen eilandje te pushen. Er moet aan de directietafel structureel beter begrip zijn. Niet elke directie omarmt dit al.” De vitaliteitsmanager in de boardroom? „Eigenlijk wel, ja. De businesscase ondersteunt dat.”

Samenhang tussen financiële zorgen en mentale druk

Opvallend is de rol die Gendrault ziet voor financieel welzijn. Medewerkers kunnen via hun werkgever bijvoorbeeld bij een life event, zoals de geboorte van een kind of de aankoop van een huis, in gesprek met een financieel planner. Volgens hem ligt dat logischer bij de werkgever dan je zou denken. „De werkgever is vaak de eerste die weet dat er financiële problemen zijn, bijvoorbeeld als er loonbeslag komt. En financieel en mentaal welzijn gaan heel vaak samen: veel klachten hebben te maken met geldstress.”

Daarnaast zet het platform de omvang van zijn gebruikersgroep in om collectieve afspraken te maken, zoals korting op boodschappen bij Albert Heijn. „Zo proberen we medewerkers wat extra koopkracht te bieden. Dat zijn allemaal dingen die financieel net even helpen.”

Lees ook: Geldzorgen stoppen niet bij de kantoordeur: hoe ver ga je als werkgever met financiële hulp?

Strategisch handelen voor het misgaat

Gedraults belangrijkste boodschap aan bestuurders is duidelijk. „Ga preventief aan de slag met vitaliteit. Maak het een belangrijk onderdeel van je bedrijfsstrategie. Het is niet alleen een HR-thema.” Hij wijst daarbij niet alleen op verzuim. „We weten allemaal dat ook een hoog verloop met veel kosten gepaard gaat.”

Dit artikel is gebaseerd op een gesprek tussen Olivier de Neve en Florian Gedrault in BusinessWise Weekly op New Business Radio.

Bekijk hier het video interview met Epassi terug:

Beluister hier de gehele uitzending terug:

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox, ook over vitaliteit. Schrijf je hier nu gratis in: