Tom Loonen, hoogleraar financieel recht & integriteit aan de VU en verantwoordelijk voor de opleiding Financial Economic Crime Risk Expert, is ervan overtuigd dat ABN AMRO niet moedwillig in de fout is gegaan. ,,Ik geloof ook niet dat dit iets typisch des ABN AMRO’s is.’’
“Een bank moet continu laveren tussen wat ze klanten kunnen vragen en wat ze niet vragen, wanneer ze afgaan op het verhaal van de klant en wanneer ze juist aanvullende informatie willen hebben”
Tom Loonen
Loonen zegt dat dit soort casussen laat zien hoe ingewikkeld naleving van de antiwitwas- en sanctiewetgeving is. „Een bank moet continu laveren tussen wat ze klanten kunnen vragen en wat ze niet vragen, wanneer ze afgaan op het verhaal van de klant en wanneer ze juist aanvullende informatie willen hebben.”
„Bij klanten die als ‘hoog risico’ worden geclassificeerd, mag men eenvoudigweg niet zomaar afgaan op datgene wat een klant stelt: er moet overtuigend bewijs komen. Denk hierbij aan contracten, notariële documenten en jaarstukken.”
„In dit geval is het een brede waaier aan bevindingen door DNB: van dual-use en het omzeilen van mogelijke sanctiewetgeving tot zakendoen met highrisklanden. En dat heeft De Nederlandsche Bank klaarblijkelijk doen besluiten om de bank een duidelijke boodschap te geven: ‘ABN AMRO, op basis van deze dossiers zijn wij van mening dat er onvoldoende rekenschap is gegeven aan het feit dat het om hoogrisicoklanten gaat en dat jullie een pootje moeten bijzetten’. DNB heeft met deze boete een duidelijk signaal willen afgeven. Achteraf kun je zeggen dat ABN AMRO harder had moeten optreden, of ze hadden meer informatie moeten opvragen.’’
Lees ook: 5 dossiers die ABN AMRO duur komen te staan: van Ruslandhandel tot ondergronds bankieren
De uitdaging van miljoenen transacties
Het gaat volgens Loonen om vijf complexe dossiers. „Ik denk ook niet dat ABN AMRO per se onzorgvuldig te werk is gegaan. Ik wil het zeker niet goedpraten, maar het geeft aan hoe belangrijk het is om hoogopgeleide mensen te hebben die verstand hebben van KYC, oftewel Know Your Customer, sanctiewetgeving en de beschikking hebben over goede systemen.”
„Nogmaals, het gaat om miljoenen transacties per jaar. Deze mensen werken bovendien in een highly regulated omgeving met diverse toezichthouders, denk aan DNB en Autoriteit Persoonsgegevens, waar continu risicogebaseerde afwegingen gemaakt moeten worden.’’
Struisvogelgedrag ABN AMRO schaadt de reputatie
Merkstrateeg Thijs van Dijk vindt dat de CEO publiekelijk excuses moet aanbieden. „ABN AMRO heeft nu een stukje van een perswoordvoerder op de website geplaatst. Dat vind ik niet genoeg. Voor de reputatie op de lange termijn is het beter dat iemand uit de boardroom in de vorm van bijvoorbeeld een interview naar buiten treedt, om uitleg te geven en om te beloven dat de bank voortaan betere witwascontroles gaat uitvoeren.’’
“Het is struisvogelgedrag en schadelijk voor de reputatie op de lange termijn”
Thijs van Dijk
Vooropgesteld: Thijs van Dijk denkt niet dat consumenten door de boete nu ineens het vertrouwen in ABN AMRO zijn verloren. „Particulieren of kleine ondernemers met een betaalrekening, mensen zoals jij en ik, nemen het nieuws ter kennisgeving aan. Ik denk niet dat er ineens mensen zijn die hun geld bij een andere bank willen stallen.”
„Maar ik vermoed wel dat grootzakelijke klanten die bijvoorbeeld op zoek zijn naar een nieuwe bank, iets kritischer naar ABN AMRO gaan kijken. Het is niet de eerste keer dat de bank in de fout is gegaan. Daarom vind ik dat iemand uit het bestuur naar voren moet treden, in plaats van een bericht op de website. Daarmee laat de bank eigenlijk zien dat de boete niet zo belangrijk is. Het is struisvogelgedrag en schadelijk voor de reputatie op de lange termijn.’’
Standpunt van de bank
Op de website van ABN AMRO laat de bank weten dat zij kennis heeft genomen van het besluit van De Nederlandsche Bank om een bestuurlijke boete van 8,5 miljoen euro op te leggen. ABN AMRO ‘erkent de ernst van de door DNB vastgestelde tekortkomingen, onderschrijft de feitelijke bevindingen in de onderzochte dossiers en accepteert de conclusies van DNB’.
De bank betreurt dat zij in de door DNB onderzochte dossiers niet heeft voldaan aan de normen die van de bank mogen worden verwacht bij het beschermen van de integriteit van het financiële stelsel. De bank onderkent het belang van haar poortwachtersfunctie en het vertrouwen dat de samenleving in haar stelt.
Sinds DNB deze tekortkomingen heeft vastgesteld, heeft ABN AMRO volgens eigen zeggen aanvullende concrete herstelmaatregelen genomen om de effectiviteit van haar processen ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme verder te versterken.
Onderzochte dossiers van hoogrisicoklanten
DNB heeft structurele tekortkomingen vastgesteld in vijf dossiers die zijn onderzocht over de periode van 20 september 2023 tot en met 9 september 2024. Een van de onderzochte klanten was een consultancybedrijf dat bemiddelde in de defensiesector, aldus het AD.
ABN AMRO kreeg meerdere alarmsignalen. Er waren grote commissiebetalingen, onduidelijke tegenpartijen en transacties via landen waar risico’s bestaan op sanctieomzeiling richting Rusland. Een ander dossier draait om een gokker met een regulier inkomen. Grote contante stortingen, opnames en forse creditcarduitgaven stonden volgens DNB niet in verhouding tot zijn inkomen.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
