Leiderschap

Tata Steel verdacht van 600 keer opzettelijk uitstoten van giftige stoffen, nog onduidelijk of directie vervolgd wordt

Het Openbaar Ministerie vervolgt het bedrijf strafrechtelijk voor het onder meer opzettelijk uitstoten van schadelijke stoffen in de lucht.
Het Openbaar Ministerie vervolgt het bedrijf strafrechtelijk voor het onder meer opzettelijk uitstoten van schadelijke stoffen in de lucht.ANP
Leestijd 4 minuten •

Tata Steel IJmuiden stond vandaag terecht, maar de vraag wie er binnen het bedrijf verantwoordelijk is, blijft vooralsnog onbeantwoord. Dat bleek vrijdag tijdens de eerste regiezitting in de rechtbank Amsterdam. Het OM maakte een lijst met verdenkingen bekend en ook dat het directieteam van Tata Steel wordt onderzocht op strafbare feiten.

De strafzaak draait om de twee kooksgasfabrieken op het terrein in IJmuiden. Het OM verwijt het bedrijf het volgende:

  • het opzettelijk en onrechtmatig laten vrijkomen van zeer zorgwekkende stoffen, met mogelijk gevaar voor de volksgezondheid

  • het zonder omgevingsvergunning laten ontstaan van ongare kooks

  • het schenden van de zorgplicht door te weinig onderhoud, onvoldoende reparaties en het in bedrijf houden van beschadigde ovens

  • het niet melden van drie voorvallen met ongare kooks in 2023 bij de omgevingsdienst

Volgens het OM ging het tussen begin 2018 en juli 2025 maar liefst zeshonderd keer mis met ongare kooks. In de tenlastelegging zijn tien voorvallen opgenomen om de zaak behapbaar te houden. Het OM vraagt de rechtbank wel rekening te houden met het ‘grootschalige karakter’ van de vermeende feiten.

Lees ook: Tata Steel, Milieudefensie en de uitschakeling van Donald Pols: toeval of briljant complot?

Wat zegt het OM over de directie?

Het strafrechtelijk onderzoek begon met een aangifte uit mei 2021, die advocaat Bénédicte Ficq namens honderden omwonenden uit IJmuiden deed. Die aangifte richtte zich uitdrukkelijk tegen het management van Tata Steel, op grond van artikel 173a van het Wetboek van Strafrecht (opzettelijke milieuverontreiniging met mogelijk schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid). Dat deel van het onderzoek is nog niet klaar.

Het OM verwacht het dossier over de leidinggevenden in het eerste kwartaal van 2027 te ontvangen en beoordeelt dan of er genoeg aanknopingspunten zijn om een of meer natuurlijke personen te vervolgen.

Lees ook: Reputatiedeskundige Debbie de Wagenaar over flitsontslag Pols: ‘Grootste reputatieschade is voor Donald Pols zelf’

Wat zou een vervolging juridisch vereisen?

In Nederland zijn niet alleen bedrijven, maar ook bestuurders strafrechtelijk te vervolgen. Artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht maakt het mogelijk om naast de rechtspersoon ook degenen te vervolgen die opdracht gaven tot het feit of er feitelijk leiding aan gaven. Voor milieudelicten is vaak ook de Wet op de economische delicten van belang.

Een bestuurder vervolgen is lastiger dan het bedrijf vervolgen. Het OM moet aantonen dat een persoon daar feitelijk sturing aan gaf en dat hij of zij de verboden gedragingen heeft laten gebeuren of bewust het risico daarop heeft aanvaard. Een functie in de directie is daarvoor op zich niet genoeg. Bij opzet geldt dat extra zwaar.

Dat het OM zware middelen heeft ingezet voor haar onderzoek, is veelzeggend. Het afluisteren van telefoons en het heimelijk binnendringen van het bedrijfsnetwerk vergen toestemming van de rechter-commissaris, en die wordt alleen gegeven bij verdenkingen van zware misdrijven. Het OM heeft ook veel documenten en bestanden in beslag genomen. Wat daarin staat over wie wat wist en besliste, bepaalt of de zaak zich naar boven toe uitbreidt.

Directieteam

Het directieteam van Tata Steel Nederland wordt geleid door Hans van den Berg. Hij is sinds 2016 lid van de directie en sinds 2021 CEO en voorzitter. Naast hem bestaat de directie uit Akash Latchman, Peter Bernscher en Hans Turkesteen. Latchman is als Chief Operations Officer (COO) verantwoordelijk voor onder meer de operaties, het onderzoek, IT en de groene transitie. Bernscher is als Chief Commercial Officer (CCO) verantwoordelijk voor de commerciële strategie en de marktpositie van het bedrijf. Turkesteen is eveneens lid van de directie.

Buiten de directie om is Herman van der Meyden in juni 2026 benoemd tot directeur communicatie en publieke zaken. Hij volgde Donald Pols op, die kort na zijn aantreden alweer vertrok. Meer informatie over de bestuursstructuur staat op de corporate governance-pagina in het jaarverslag van Tata Steel Nederland.

Hans van den Berg is sinds 2016 lid van de directie en sinds 2021 CEO en voorzitter bij Tata Steel ANP
Hans van den Berg is sinds 2016 lid van de directie en sinds 2021 CEO en voorzitter bij Tata SteelANP

Verweer Tata Steel

Tata Steel gaat zich ‘met volle overtuiging’ verweren. Het bedrijf zegt ongare kooks zoveel mogelijk te voorkomen, maar noemt het technisch onmogelijk om ze volledig uit te sluiten. De advocaten willen medewerkers van de fabriek, personeel van de omgevingsdienst en een forensisch deskundige horen. Dat verweer raakt ook aan de persoonlijke aansprakelijkheid.

Als de rechtbank de stelling volgt dat ongare kooks niet geheel te voorkomen zijn, wordt het voor het OM lastiger te bewijzen dat bestuurders opzettelijk vervuiling hebben toegelaten.

Of directieleden ook persoonlijk voor de rechter komen, blijft tot 2027 onzeker. Voor die personen geldt tot die tijd, net als voor het bedrijf, het vermoeden van onschuld.

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:

Delen: