,,Poeh, wat was dat weer een stressvolle dag!” Betrap je jezelf er weleens op dat je dit zegt of denkt nadat je het werk hebt neergelegd? Een bepaalde mate van stress kan je prestaties verbeteren, maar chronische druk is schadelijk voor de gezondheid, schrijft DPA.
De cijfers op een rij
Medewerkeronderzoeken laten keer op keer zien dat een groot deel van de werknemers zich gestrest voelt. In een enquête uit 2024 van de Duitse zorgverzekeraar KKH gaf 43 procent van de respondenten aan vaak onder druk te staan, en 15 procent zelfs zeer vaak.
Onderzoek van de American Psychological Association wijst erop dat 57 procent van de bevolking in de VS stress ervaart door nieuwe technologische ontwikkelingen, vooral door de opkomst van AI.
Wereldwijd meldt 41 procent van de werknemers dat zij de voorgaande dag ‘veel stress’ hebben ervaren, zo blijkt uit onderzoek van Gallup.
Lees ook: Ziekteverzuim blijft stijgen: de vijf grootste oorzaken van langdurige uitval
Stressfactoren op het werk
Waardoor ontstaat stress op de werkvloer, en hoe kun je die verminderen? Stressonderzoekers hebben verschillende mogelijke stressoren geïdentificeerd, waaronder tijdsdruk, zegt Anne Casper, universitair docent arbeids- en organisatiepsychologie aan de Vrije Universiteit Berlijn.
„Je hebt het gevoel dat je meer moet doen dan je in de beschikbare tijd goed aankunt”, zegt ze. Of je hebt te veel taken, of de opdracht is te complex voor de tijd die ervoor staat.
Niet alleen het werk zelf kan stress veroorzaken. Conflicten met collega’s of leidinggevenden zijn „vaak bronnen van intense stress”, merkt Casper op. Daarbovenop komen de kleine ergernissen op kantoor: de printer die het niet doet, verbindingsproblemen tijdens een videogesprek, nieuwe software vol bugs.
Lees ook: Lancering op Blue Monday: de Werktelefoon moet ‘Kindertelefoon voor werkenden’ worden
De werkplek is de afgelopen decennia ingrijpend veranderd, vooral in de vijf jaar sinds het begin van de Covid-pandemie. Werkorganisatie en communicatie zijn gedigitaliseerd, thuiswerken en videoconferencing zijn de norm geworden. Veel medewerkers hebben het gevoel dat nieuwe digitale tools hen in de gaten houden en dat er permanente bereikbaarheid van hen wordt verwacht.
E-mails en chatberichten staan hoog op de lijst van digitale stressbronnen. Pop-upmeldingen schreeuwen om onmiddellijke aandacht en halen je uit waar je mee bezig was.
Problemen met pathologische betekenis kunnen ontstaan als stressfasen niet worden gevolgd door fasen van ontspanning
Anne Casper Vrije Universiteit Berlijn
Chronische stress
Stress op zichzelf is geen probleem. Het is een natuurlijke reactie van het lichaam op een uitdaging of bedreiging en activeert een vecht-of-vluchtreactie via de afgifte van stresshormonen zoals adrenaline, noradrenaline en cortisol. Die verhogen de hartslag en alertheid en spannen de spieren aan.
Typische stresssymptomen zijn hartkloppingen en soms maagklachten. Je raakt geagiteerd. Idealiter verdwijnen de symptomen weer zodra de uitdaging of bedreiging voorbij is.
„Problemen met pathologische betekenis kunnen ontstaan als stressfasen niet worden gevolgd door fasen van ontspanning”, zegt Casper. Chronische stress verhoogt het risico op burn-out en depressie en kan lichamelijke klachten veroorzaken zoals hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk en slapeloosheid.
Je eigen houding
Je gestrest voelen op de werkvloer is niet alleen een kwestie van externe omstandigheden. Je eigen houding speelt ook een belangrijke rol. ,,Studies laten zien dat de manier waarop je over je werk denkt, van invloed is op hoe je je erbij voelt”, zegt ze.
Lees ook: Waarom David de Wilde (Achmea Impact Ventures) niet langer wilde dat het leven hem ‘overkwam’
Draaien je gedachten alleen maar om wat er niet goed is gegaan, of kun je je ook op je successen richten? „Mensen die eerder het positieve zien, zijn beter in staat zich aan te passen in stressvolle situaties en reageren op hun dagelijkse werklast met betere copingstrategieën”, merkt Casper op.
Stress hoort bij het leven. Het wordt een probleem als je herstel verwaarloost.
Anne Casper Vrije Universiteit Berlijn
3 manieren om stress op het werk in toom te houden:
Tip 1: Zelfobservatie.
Het klinkt simpel, maar het is een kernelement van effectief stressmanagement. Welke situaties maken je geagiteerd? Hoe reageer je op druk? Zet een hoge werkdruk een mentale mallemolen in gang die niet meer stopt? Vanuit dit bewustzijn kun je antistressstrategieën ontwikkelen.
„Het kan helpen om de verschillende punten te noteren en een plan te maken om eraan te werken”, zegt Casper. En veel bedrijven bieden training in cognitieve gedragstherapeutische stressbeheersing aan, gericht op het veranderen van schadelijke denk- en gedragspatronen.
Tip 2: Vergroot je vaardigheden.
Als je zeker bent van wat je doet, raak je minder snel gestrest. Dit geldt in het bijzonder voor digitale technologieën. Wanneer er nieuwe tools worden ingevoerd, moeten medewerkers goed worden getraind in het gebruik ervan.
Bewust en zorgvuldig omgaan met de mogelijkheden is minstens zo belangrijk. Sluiten de standaardinstellingen wel aan bij jouw manier van werken? Veel functies kun je persoonlijk aanpassen. Misschien heb je geen pushmeldingen voor nieuwe e-mails nodig als je ze toch maar twee keer per dag in één keer afhandelt.
Tip 3: Ontspan regelmatig en op tijd.
„Stress hoort bij het leven”, zegt Casper. „Het wordt een probleem als je herstel verwaarloost.” Effectief stressmanagement betekent dus ook dat je weet hoe jij het beste ontspant.
,,Voor de een is dat een wandeling maken, voor de ander samen sporten of ’s avonds op de bank televisie kijken. Er is geen universele methode”, zegt Casper. Maar hoe je ook het beste tot rust komt, zorg dat je het ook echt doet, juist als je veel druk ervaart op je werk. ,,Juist dan is het echt belangrijk.”
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
