AI voor onbehandelbare ziektes, shopping agents en digital twins: zijn dit de 10 technologieën die in 2026 echt doorbreken? - deel 2

Bekijk hier deel 1 van de Tech Top 10 voor 2026.

Hieronder volgt de korte samenvatting van de Tech Top 5. Lees daaronder de volledige tekst.

5. Robots en digital twins veroveren de werkvloer

De échte AI & robot-revolutie vindt buiten ons zicht plaats: in fabrieken en magazijnen nemen ze complexe taken over. Dankzij NVIDIA's nieuwe chips kunnen bedrijven in 2026 massaal experimenteren met digital twins – gedetailleerde digitale spiegelbeelden van fysieke omgevingen.

4. Nederlandse batterij-innovaties versnellen duurzame energietransitie

Arnhemse scale-up Exergy Storage vervangt duur lithium door zout, aluminium en ijzer. Leidense LeydenJar ontwikkelt folie waarmee batterijen twee keer zoveel energie bevatten. Het resultaat: batterijen die meer opslaan, sneller laden, langer meegaan én schoner zijn.

3. Chip Wars escaleren naar ‘trillion dollar market’

NVIDIA maakte 32 miljard dollar kwartaalwinst: 245 procent meer dan twee jaar geleden. Maar de GPU’s die het bedrijf rijk maakten, zijn nooit voor AI ontworpen. Microsoft, Google en Amazon ontwikkelen nu alternatieven, terwijl de totale chipmarkt richting de 1 biljoen dollar groeit.

2. AI Shopping Agents triggeren strijd om de online consument

OpenAI's ChatGPT heeft al een 'Instant Checkout'-knop, Google lanceerde AI Shopping Mode, Amazon introduceerde assistent Rufus. De partij die de shopping agent & ecosysteem controleert, dicteert de volledige klantrelatie. De andere spelers degraderen tot 'fulfilment partner'.

1. Kunstmatige proteïnes genezen 'onbehandelbare' ziektes

Ons lichaam produceert 25.000 verschillende eiwitten, maar AI ontwerpt nu volledig nieuwe die niet in de natuur voorkomen. Amsterdamse scale-up Cradle helpt topfarmaceuten als Johnson & Johnson en Bayer hiermee. De belofte: behandelingen voor vele ziektes die nu onbehandelbaar zijn.

Hieronder worden de vijf trends verder uitgelegd.

5. Met behulp van robots en digital twins verovert AI onze dagelijkse (werk)omgeving

Robots gaan snel een grotere rol spelen in ons dagelijks leven. Ze gaan ons bedienen in winkels, controleren onze paspoorten of regelen het verkeer. Ze leren bovendien van alle ‘robot-menselijke interacties’, zodat ze ons volgende keer nog beter kunnen helpen. Die kennis delen ze ook direct met alle soortgelijke robots, en kunnen dus in korte tijd veel efficiënter gaan werken.

De echte robotrevolutie vindt in 2026 echter grotendeels buiten ons zicht plaats. In fabrieken, magazijnen, in kassen en op andere werkvloeren waar robots steeds meer complexe menselijke taken overnemen. Om dat mogelijk te maken moeten robots precies ‘begrijpen’ hoe hun werkomgeving eruit ziet, en wat er allemaal voor activiteiten plaatsvinden.

Om dat uit te leggen combineren de robotontwikkelaars data van bijvoorbeeld een groot aantal verschillende sensoren met camerabeelden, lasermetingen, bouwtekeningen en andere relevante informatie. Die data brengen ze samen in een zogenaamde digital twin. Dat is een vaak zeer gedetailleerd model of ‘digitaal spiegelbeeld’ van een fysiek object (zoals een motor of machine) of een omgeving, zoals een fabriekshal of magazijn.

Met behulp van de in de digital twin verzamelde data kan de software die de robot aanstuurt duizenden verschillende scenario’s doorrekenen. Zo kan de software bijvoorbeeld de route berekenen waarmee een order-robot niet alleen het snelst langs de schappen in een magazijn gaat, maar ook de minste kans loopt om een andere robot of menselijke medewerker te hinderen.

Tot nu toe is de ontwikkeling van digital twins vaak duur maatwerk. In hun nieuwste, specifiek voor AI ontwikkelde computerchips verwerken producenten als NVIDIA standaard de fundering voor dit soort geavanceerde mogelijkheden. Mede dankzij de veel lagere licentiekosten kunnen bedrijven in 2026 massaal gaan experimenteren met de mogelijkheden van door AI aangestuurde robots op de werkvloer, en kunnen we een explosie aan spannende nieuwe toepassingen tegemoet zien.

Lees meer over digital twins en AI-gestuurde robots in het interview met Frank Rennings (Accenture Industry X).

4. Nieuwe generatie batterijen van Nederlandse bedrijven versnelt duurzame energietransitie

Zon en wind moeten als belangrijkste hernieuwbare energiebronnen een grote bijdrage leveren aan de Europese energietransitie. Tijdens die transitie elektrificeren we steeds meer industriële processen, onze verwarming, en de motoren van onze auto’s. Gekoppeld aan de snelle opkomst van AI-technologie neemt de vraag naar hernieuwbare elektriciteit snel toe.

Gelukkig worden we al steeds beter in het verzamelen van groene energie. Helaas is ons verouderde elektriciteitsnetwerk niet berekend op het sterk schommelende aanbod van windparken en zonnepanelen. Als de piekende vraag het aanbod van duurzame energie overtreft, moeten energieleveranciers nu juist een groter beroep doen op CO2-uitstotende gascentrales.

De komst van een nieuwe generatie batterijen en accu’s maakt het langdurig bewaren van hernieuwbare energie in 2026 een stuk effectiever en goedkoper. Om dat mogelijk te maken komen verschillende innovatieve technologieën samen. En verschillende Nederlandse organisaties bevinden zich in de voorhoede van deze belangrijke ontwikkeling.

Batterijen voor telefoons, laptops en ook elektrische voertuigen worden al decennia gemaakt met lithium. Dat is duur, en bovendien controleert China de wereldwijde handel. De Arnhemse scale-up Exergy Storage is een van de partijen die het mogelijk maakt om deze grondstof te vervangen met een veel goedkopere en makkelijker te winnen alternatieven: zout, (gerecycled) aluminium en ijzer.

Exergy test onder meer een prototype thuisbatterij die het zelfverbruik van huishoudelijke zonne-energie van circa 30 naar 70 procent zou kunnen verhogen. Wellicht kunnen ze daarbij ooit gaan samenwerken met de Leidense scale-up LeydenJar. Die ontwikkelt een speciale folie die zorgt dat batterijen tot twee keer zoveel energie kunnen bevatten en sneller opladen.

Zo kunnen we in 2026 een nieuwe generatie batterijen verwelkomen die veel meer energie kunnen opslaan, sneller laden en langer meegaan, minder afhankelijk zijn van schaarse en geopolitiek gevoelige grondstoffen, veel goedkoper worden en nog schoner en veiliger zijn ook. Dat is ook heel goed nieuws voor het aan alle kanten piepende en krakende Nederlandse elektriciteitsnetwerk.

Lees ook: Wat kunnen bedrijven zelf doen in de strijd tegen netcongestie?

3. Chip wars: de verder oplaaiende strijd om de ‘trillion dollar market’ voor processors

AI-chipmaker NVIDIA maakte het derde kwartaal van 2025 ruim 32 miljard dollar winst. Dat is 65 procent meer kwartaalwinst dan vorig jaar, en 245 procent meer dan het jaar ervoor. Zo groeide de Amerikaanse chipmaker in een paar jaar uit tot het duurste bedrijf ter wereld, met een duizelingwekkende beurswaarde van maar liefst 5 biljoen dollar. Allemaal dankzij de Graphic Processing Units (GPU) die het bedrijf ooit ontwikkelde voor de games industrie.

Omdat die chips ook veel berekeningen tegelijkertijd konden uitvoeren, bleken ze bij uitstek geschikt voor het uitvoeren van AI-toepassingen. Ze zijn echter nooit voor dat doel ontworpen. En dus zijn we het komende jaar getuige van een felle strijd om de volgende generatie, speciaal voor AI ontwikkelde computerchips. Die gaan zorgen dat het trainen van AI-modellen veel sneller en energiezuiniger kan. En dat je eigen telefoon of laptop straks zelfstandig complexe AI-functies ondersteunt.

Om dat mogelijk te maken plaatst NVIDIA zogenaamde Tensor Cores in zijn GPU-chips. Microsoft, Amazon en Google ontwikkelen nu alternatieven als de Tensor Processing Unit (TPU). Concurrenten als AMD, Intel, Qualcomm en ook Apple werken met Neural Processing Units (NPU), die specifiek zijn ontworpen om AI-functies toe te passen. De Language Processing Units (LPU) van startup Groq zijn specifiek ontworpen om Large Language Models met extreme snelheid uit te voeren.

Zo wordt 2026 een spannend jaar voor AI-chips. Kan NVIDIA bijvoorbeeld zijn marges beschermen tegen in-house chipprojecten van zijn grootste klanten? Kunnen wij als gebruikers straks bijvoorbeeld onze telefoongesprekken realtime laten vertalen in meer dan veertig talen, en onze auto’s écht autonoom laten rijden? En ook: komt de meest recente prognose van de World Semiconductor Trade Statistics (WSTS) uit, en groeit de totale chipmarkt boven de trillion dollar (1 biljoen dollar)?

Lees hier meer over de opmerkelijke miljardendeals achter de oplaaiende chip wars

2. AI Shopping Agents triggeren een felle miljardenstrijd om de wereldwijde online consument

In 2025 waren we getuige van de snelle opkomst van de AI Agent. Een AI Agent is kortgezegd een doelgerichte ‘gebruikslaag’ bovenop een LLM-model. In plaats van doorlopend nieuwe prompts in te voeren, werkt de AI Agent dus zelfstandig naar het einddoel toe. Niet voor niets noemde OpenAI-CEO Sam Altman deze AI Agents al eens de killer app van AI, en schreef BusinessWise al in 2024 uitgebreid over de mogelijkheden.

De toepassingsmogelijkheden van Agentic AI zijn extreem divers, en beloven enorme impact. Zo gaan deze agents in 2026 bijvoorbeeld een felle strijd triggeren om de online consument. Experts verwachten dat de impact van zogenaamde AI shopping agents mogelijk nog groter zal zijn dan Google 20 jaar geleden veroorzaakte.

„Waar Google gebruikers destijds nog doorstuurde naar websites, houden AI-agents consumenten volledig binnen het eigen ecosysteem”, stelt Jason Goldberg, hoofd Commerce Strategy bij reclamereus Publicis. „De partij die de AI-agent controleert, dicteert ook de volledige klantrelatie”, aldus Goldberg. „Andere partijen worden gereduceerd wordt tot ‘fulfilment partner’.”

Niet voor niets lanceerde OpenAI enkele maanden geleden al een ‘Instant Checkout’-knop voor alle Amerikaanse gebruikers van ChatGPT. Die kunnen nu producten zoeken, vergelijken en aanschaffen zonder hun favoriete AI-chatbot te verlaten. Via Operator, de AI shopping agent van OpenAI, kunnen Amerikaanse Pro-gebruikers bijvoorbeeld aankopen doen bij eBay, en ook Instacart. OpenAI wil straks naar verluid 2 procent commissie ontvangen voor elke via de antwoordmachine geregelde aankoop.

„In feite zijn dit de ultieme nieuwe influencers, die een steeds grotere invloed krijgen op de keuzes van miljoenen consumenten”, stelt e-commerce expert James Cadwallader. Uiteraard willen meer tech-partijen hun graantje meepikken. Google lanceerde zijn AI Shopping Mode,

Amazon introduceerde ‘persoonlijke winkelassistent’ Rufus. In 2026 gaan deze ontwikkelingen in hyperdrive.

Zoals CEO Sam Altman eerder al hintte in de Financial Times: „Iedereen kan straks beschikken over zijn persoonlijke AI Agent. Die leert je gedurende je leven steeds beter kennen, kan daardoor steeds persoonlijker worden en dus ook steeds meer voor jou regelen.” Zo bezien zouden de miljarden die OpenAI op dit moment verbrandt in de strijd om AI-dominantie wel eens een heel gezonde investering kunnen zijn.

Lees hier meer over de miljardenimpact van shopping agents op wereldwijde ecommerce

1. Kunstmatige proteïnes: nieuwe generatie eiwit-medicijnen voor ‘onbehandelbare’ ziektes

Ons lichaam produceert eiwitten, de bouwstenen van ons lichaam, volgens een genetische blauwdruk. Ons DNA bevat elke blauwdruk voor elke cel, orgaan en lichaamsdeel. mRNA transporteert die informatie van het DNA naar de nieuwe cellen. Als we worden besmet door een virus, ‘programmeert’ mRNA de antistoffen (een speciale categorie eiwitten) waarmee ons lichaam reageert.

Genetische of erfelijk bepaalde ziektes worden veroorzaakt door ‘afwijkende’ informatie die is vastgelegd in jouw DNA. Die informatie komt via het mRNA in nieuwe cellen terecht. Die cellen, en de organen die zij vormen, zijn gevoeliger voor het ontstaan van bijvoorbeeld Parkinson, Alzheimer en verschillende vormen van kanker of diabetes.

Virussen zijn stukjes genetisch materiaal, verpakt in een laagje eiwit. Ze kunnen zich niet zelfstandig vermenigvuldigen. Daarom infecteren ze lichaamscellen van andere levende wezens. Ze nemen de controle van de cel daarna over, om meer virusdeeltjes te produceren op basis van het eigen mRNA. Zo krijg jij griep, Covid, waterpokken of polio.

In totaal kan het lichaam zo’n 25.000 verschillende eiwitten produceren, en door combinaties zo’n 100.000 varianten. Grote eiwitdatabases (zoals UniProt) bevatten meer dan 200 miljoen eiwitcombinaties van alle bekende levende wezens: bacteriën, planten, dieren, schimmels. Farmaceuten laten zich daar al decennia door inspireren.

Mede dankzij de snelle opkomst van AI nemen ze nu echter de volgende stap: ze produceren volledig nieuwe eiwitten die niet voorkomen in de natuur. Naast grote spelers als het Chinese ByteDance (PXDesign) en Googles DeepMind (AlphaProteo) speelt ook Cradle hierbij een belangrijke rol.

De Amsterdamse scale-up maakt AI-software waarmee wetenschappers betere eiwitten kunnen ontwerpen.

Kortgezegd leert de software op basis van experimentele data welke veranderingen in het eiwit welk effect hebben. Op basis daarvan genereert de software nieuwe kandidaten die waarschijnlijk beter presteren. Vanuit zijn Amsterdamse kantoor (én laboratorium) helpt de Cradle topfarmaceuten als Johnson & Johnson, Novo Nordisk en Bayer in de race naar de volgende generatie genezende eiwitten. De belofte: medicijnen ontwerpen in maanden in plaats van jaren, voor ziektes die nu onbehandelbaar zijn. In 2026 verwachten experts de eerste geheel door AI ontwikkelde nieuwe antistoffen.

Lees ook: ‘Als je écht gelooft in nieuwe technologie, is er altijd meer mogelijk dan je denkt’

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: