In Het Financieele Dagblad las ik over David Hoffmann, een Amerikaanse miljardair die ruim 130 lokale kranten opkoopt en er, terwijl de rest moet snijden, goed geld mee verdient. Geen Trump op zijn voorpagina. Geen Iran, geen NAVO. Maar wel huwelijken, sportuitslagen en een foto van een jubilerende bakker.
Het grote nieuws krijgen mensen toch wel mee via andere kanalen, redeneert hij. Mijn lezers willen weten wat er in hun straat gebeurt. Hij heeft gelijk en dat is precies wat me bezighoudt.
Waarom 1 op de 3 mensen het nieuws ontwijkt
Want Hoffmann verkoopt eigenlijk geen kranten, maar verkoopt opluchting. Het Reuters Institute meet al jaren een gestage stijging van wat news avoidance heet: bewust nieuws ontwijken. Inmiddels zegt meer dan een derde van de mensen wereldwijd nieuws actief uit de weg te gaan. De redenen: het maakt me somber, ik kan er toch niets aan veranderen en ik weet niet meer wie ik moet geloven.
Zelfbescherming in een tijd van informatie-overload
Ik herken het niet bij mezelf, ik blijf hardnekkig kijken, maar ik zie het wel om me heen. Ik heb contact met een aantal Amerikaanse ondernemers en als ik ze spreek halen ze hun schouders op over Iran, over Oekraïne, over hun eigen president. Een schouderophalen, en dan: „Ja, de diesel is wel duurder geworden.”
Collega’s die terugkwamen van een internationaal evenement vertelden iets soortgelijks. Vrienden hier hebben hun nieuwsapps verwijderd. Niet uit onverschilligheid, maar uit zelfbescherming. Wat doet die dagelijkse stortvloed aan dingen waar je eigenlijk geen invloed op hebt eigenlijk met een mens?
Lees ook: Waarom de ‘kroonprins’ van je bedrijf te vroeg laten promoveren een kostbare fout is
Is afhaken een vorm van onwetendheid of pure ratio?
Daar zit het dus in. Ik wil niet meedoen aan het wegkijken. Maar ik kan ook niet ontkennen dat de waarheid steeds moeilijker uit het nieuws te halen is. Wie spreekt voor wie? Welk algoritme bepaalde wat ik vandaag voorgeschoteld kreeg? Wie heeft er belang bij dat ik dit weet, en wie bij dat ik dat juist niet weet? Op een gegeven moment is afhaken niet onnozel, het is bijna rationeel.
En toch. Als ik er één ding niet uit krijg, dan is het dit: wat als iedereen het doet? Hoffmann verzorgt zijn lezers met huwelijksaankondigingen en foto’s van kleinkinderen. Dat is mooi, maar terwijl Amerika collectief naar binnen kijkt, worden er beslissingen genomen die zijn kleinkinderen straks moeten gaan dragen. Niet door hen. Over hen heen en daar zit voor mij de echte ongemakkelijkheid. Niet zozeer wat we onszelf besparen, maar wat we doorschuiven. Naar onze kinderen, die straks leven in een wereld die wij liever niet wilden zien.
De zoektocht naar een werkbare oplossing
Ik heb er geen oplossing voor. Niet meer kijken voelt fout. Alles blijven volgen voelt onmogelijk. Misschien is het antwoord kleiner dan we denken: één onderwerp dat je écht volgt in plaats van alles half. Eén bron die je bewust kiest. Eén gesprek per week waarin je het grote nieuws bij iemand neerlegt en luistert.
Maar bestaat verbondenheid eigenlijk nog als we ons zo systematisch afsluiten van wat ons gemeenschappelijk raakt? Hoffmann denkt van wel, zolang de bakker maar in de krant staat. Ik twijfel aan die ieder-voor-zich-bubbel, in de stilte van zijn eigen krantje.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
