Duizenden reacties uit de techsector, semicon‑community en het brede bedrijfsleven tonen na het bekijken van de indrukwekkende YouTube-video 'The Ridiculous Engineering Of The World's Most Important Machine' (nog eens) aan dat de EUV‑machine van ASML niet alleen een technisch hoogstandje is, maar ook een van de meest strategische assets van de moderne wereld.
1. Technische absurditeit
De fascinatie komt voort uit drie elementen die vrijwel in elke discussie terugkeren. Ten eerste de technische absurditeit: EUV‑machines opereren met toleranties dichter bij natuurkundige limieten dan bij industriële realiteit. Een lichtbron gebaseerd op mini‑supernova's, optica, ontworpen op sub‑nanometerniveau, en een assemblageproces dat een eigen ecosysteem van toeleveranciers vereist, wekken verwondering over het bestaan van deze machines.
2. Unieke marktpositie
Daarnaast valt de unieke marktpositie van ASML op. Commentatoren benadrukken dat geen enkel ander bedrijf erin is geslaagd de EUV‑productie te commercialiseren. Waar de chipindustrie normaal gekenmerkt wordt door hevige concurrentie, staat ASML in dit domein alleen. Belangrijk om te beseffen: elke verstoring bij ASML, of deze nu politiek, economisch of technologisch van aard is, heeft directe mondiale gevolgen voor alles van smartphones tot AI‑modellen en defensiesystemen.
3. Geopolitiek
Het derde thema dat breed resoneert is geopolitiek. Veel reacties tonen aan hoe goed het publiek begrijpt dat EUV een strategische pijler is geworden in de machtsbalans tussen de VS en China. De exportrestricties die Nederland uitvoert worden beschouwd als een stille maar cruciale factor in de wereldwijde technologierace. Dat slechts een handvol klanten überhaupt de middelen heeft om EUV‑machines te kopen, onderstreept dat dit geen normale markt is, maar een strategische economische veiligheidszone.
Lees en/of luister ook - Diederik Baazil: 'ASML is een groot geopolitiek wapen, maar Nederland beseft dat nog onvoldoende'
Toch valt er ook juist iets anders op: bewondering voor de menselijke kant. Reacties prijzen de ingenieurs van ASML niet als uitvoerders, maar als pioniers die grenzen opzochten waar anderen afhaakten. In de woorden van één van de experts in de video: 'Dit is geen engineering. Dit is volharding op industriële schaal'.
De redelijke mens past zich aan de wereld aan. De onredelijke mens probeert de wereld aan zichzelf aan te passen
George Bernard Shaw
Voor het bedrijfsleven bevat dit een duidelijke les: innovatie ontstaat niet uit lineaire verbetering, maar door het najagen van ideeën die aanvankelijk onredelijk lijken. Wibe Wagemans, CEO/boardmember in Silicon Valley, beschreef het in zijn expertblog: „De presentator van de video, Casper Mebius, levert een meesterwerk door de absurditeit van de EUV-machine tastbaar te maken. Maar de echte les zit niet in de optica. De echte les zit in de pijn. Dit apparaat bestaat alleen omdat een handjevol mensen weigerde redelijk te zijn. George Bernard Shaw zei het al: 'De redelijke mens past zich aan de wereld aan. De onredelijke mens probeert de wereld aan zichzelf aan te passen.''
De EUV‑machine is het resultaat van decennia aan R&D, mislukkingen, diplomatie en investeringen die hun tijd ver vooruit waren. Het is een reminder dat echte strategische waarde ontstaat wanneer technologie, industriepolitiek en visie samenkomen.
De indrukwekkende video laat daarmee iets zien wat in de commentaarsecties breed doorklinkt: de EUV‑machine is meer dan een product. Het is een fundament onder de digitale economie. En organisaties die zelf strategische technologie willen ontwikkelen, kunnen er één boodschap uit halen: radicale innovatie vraagt om een lange adem, onwaarschijnlijk veel specialisatie en het vermogen om te investeren vóórdat de markt erom vraagt.
Even bellen met Silicon Valley
Elke dinsdag bij BusinessWise: Even bellen met Silicon Valley, de kortste lijn met de wereld van morgen. In 2025 belden Wibe Wagemans en Gerben van Driel 29 keer met elkaar. Duizenden luisterden mee naar hoe politiek, tech en AI verweven raken, natuurlijk ook over ASML. Hieronder vind je twee van die podcasts en nog veel meer via deze link.
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
