„Het verdienvermogen van Nederland ligt niet in de landbouw, papier-, gas- of kolenindustrie, maar in de digitale economie”, zo stelt Stijn Grove, managing director bij DDA. Hij pleit voor het belang van een goede digitale infrastructuur, waarbij Amerikaanse BigTech-bedrijven en Europese spelers samen nu nog gebruik maken van onze datacenters die staan in Nederland. Over tien tot twintig jaar zullen veel meer Europese spelers zijn.
Nederland telt ongeveer 300 datacentra, van hyperscales tot datacenters in de hub, tot datacenters in de regio en overheids- en bedrijfsdatacenters. „De datacenters zorgen ervoor dat onze economie, het betaalverkeer en de samenleving blijven draaien. Net als de haven van Rotterdam is Nederland een belangrijk internationaal digitaal knooppunt.” DDA vertegenwoordigt ongeveer 95 procent van de datacenters in Nederland. „Bij de DDA zijn 9 Amerikaanse, 3 Aziatische en 37 Europese partijen aangesloten.”
Het is heel simpel: als je alle datacenters zou uitzetten, dan is de hele economie weg
Stijn Grove Managing director Dutch Data Association
Door de gunstige ligging van Nederland en een stabiele digitale infrastructuur is de digitale sector goed voor 25 procent van het bbp. Daarnaast trekt de data- en cloudindustrie ongeveer 20 procent van de buitenlandse investeringen aan. Datacenters zijn daarbij direct goed voor een bijdrage van 1,5 miljard euro aan het bbp, volgens cijfers van de DDA. „Het is heel simpel: als je alle datacenters zou uitzetten, dan is de hele economie weg”, zegt Grove.
Ongeveer 72 procent van alle datacenters zijn gevestigd in de regio groot-Amsterdam. Het gaat hierbij vooral om datacenters van banken, andere commerciële partijen, streamingdiensten en overheidsinstellingen die voor een groot deel gebruik maken van zogenoemde colocaties, hierbij maken meerdere partijen gebruik van servers op een locatie. „Amsterdam is een belangrijk internationaal digitaal knooppunt. Het is gunstig en efficiënt gevestigd, er kan makkelijk zaken met ons worden gedaan en er zijn hier veel internationale partijen gevestigd die gebruikmaken van de centra.”
Lees ook: Nederlandse cloudaanbieder Cyso: ‘We zien een toenemende belangstelling sinds Trump aan de macht is’
Nog niet klaar voor soevereine data- of clouddiensten
Sinds de terugkeer van Trump als president van de Verenigde Staten is in Europa de discussie aangewakkerd om zo snel mogelijk minder afhankelijk te worden van Amerikaanse Big Tech. Grove vindt dat er in de discussie om soevereiniteit enige nuance nodig is. „De discussie is nu erg zwart-wit. We willen af van de Amerikaanse diensten, maar dat kan op dit moment nog niet.”
Het is volgens hem een soort ‘Poolse Landdag’ geworden. „We moeten ons niet in de put laten praten door iemand aan de andere kant van de oceaan. Europa moet vanuit de eigen kracht werken en snel aan de slag met een plan. Het is wel evident dat we moeten werken aan Europese alternatieven, maar dat is morgen nog niet geregeld. We praten uiteindelijk over een traject van tien tot twintig jaar.”
Volgens Grove maakt ‘versnipperd beleid’ het bovendien moeilijk om die afhankelijkheid te realiseren. Nieuwe datacenters bouwen duurt gemiddeld 4,5 jaar door regeldruk. „Europa en Nederland hebben als doel minder afhankelijk te worden, maar gemeentes gaan over de toekenning van bouwlocaties. Als zij niet willen meewerken, wordt het steeds lastiger om de doelen te behalen.” Zo maakte de gemeente Amsterdam vorig jaar bekend dat er tot 2035 geen nieuwe aanvragen voor de bouw van datacenters in behandeling worden genomen. „Wat juist nu, in een tijd dat we moeten inhalen op AI en soevereiniteit, de verkeerde beslissing is”, vindt Grove.
Netcongestie doorn in het oog van datacenters
Naast het versnipperde beleid kampt de sector nog met een ander probleem: netcongestie. Om een datacenter te bouwen en te laten draaien is er veel stroom nodig. Uit cijfers van het CBS blijkt dat datacenters in 2024 ongeveer 5,1 terawattuur verbruikten. Dat staat gelijk aan het energieverbruik van bijna 2 miljoen woningen. „Met 4,5 procent van het totale verbruik gebruiken we een grote hoeveelheid stroom, maar aan de andere kant zijn we een groeiende sector die belangrijk is voor een toekomstbestendige economie.”
Tekst gaat verder onder de foto
Lees ook: Gebrek aan datacenters gaat Nederland geld kosten en afhankelijk maken
Investeren nodig voor economische groei
Dat investeren in de datacenters belangrijk is, blijkt uit verschillende onderzoeken. Uit een rapport van ING Research blijkt dat Nederland zonder verdere groei van datacenters kan, maar dat op termijn technische kennis en kunde verloren gaan en de economische groei lager uitvalt. Volgens het rapport, waar ook voormalig ASML-topman Peter Wennink naar verwijst, is groei juist nodig om het toekomstige verdienvermogen van Nederland te verbeteren en de economie jaarlijks met 1,5 tot 2 procent te laten groeien om de welvaart te behouden.
Die wens wordt vanzelfsprekend door Grove onderstreept. De DDA heeft de ambitie meer datacenters te bouwen. „We staan voor een groot probleem, want er moeten meer datacenters worden bijgebouwd. Anders kunnen we de soevereine ambities die we hebben echt in de ijskast zetten. We moeten met elkaar kijken hoe we dit zo slim mogelijk kunnen inpassen.”
Grove vindt, net als ING Research, dat er meer nationale regie moet komen. „We moeten veel directiever zijn en landelijk beleid hanteren. Dat schept duidelijkheid, zodat zowel gemeentes als partijen weten waar ze aan toe zijn.”
Lees ook: Europese cloud? ‘Iedereen kan zijn voordeur beveiligen, maar voor een cloud heb je een leger nodig’
Geen groei van datacenters in Nederland zou een heel domme keuze zijn
Stijn Grove Managing director Dutch Data Association
Geen minister, maar staatssecretaris van Digitale Zaken en Soevereiniteit
Met de bekendmaking van de beoogde bewindslieden is duidelijk geworden dat, ondanks de oproep van verschillende experts, er geen minister voor Digitale Zaken komt - wel een staatssecretaris voor de Digitale Economie. Grove is tevreden dat het kabinet in Willemijn Aerdts (D66) een beoogd bewindspersoon heeft gevonden. „De titel is voor mij minder van belang. Het moet iemand zijn die onze markt begrijpt en snapt hoe de hazen lopen.” Hij hoopt dat Aerdts het economische belang van de sector onderstreept.
De managing director van DDA wil vooral dat de staatssecretaris de dialoog met de datacenters aangaat en keuzes maakt die het beleid en de regels verduidelijken. „Het is nu hapsnapbeleid en erg decentraal. We moeten een duidelijk punt aan de horizon hebben als we minder afhankelijk willen worden. De politiek kan ervoor kiezen om datacentergroei niet in Nederland te laten plaatsvinden, maar dat zou een heel domme keuze zijn.”
Gezamenlijke aanpak
De DDA pleit voor een gezamenlijke aanpak tussen de overheid, netbeheerders en de branche. „We beogen om de samenwerking op te zoeken. Ruimtelijke ordening, energieplanning en economische planning zijn tot nu toe drie verschillende trajecten geweest. Deze moeten met elkaar geïntegreerd worden. Zo kunnen we heel slimme dingen doen.”
De datacenters staan volgens Grove open om verantwoordelijkheid te nemen en financieel bij te dragen om doorbraken te realiseren in de stroominfrastructuur. „Laat ons meehelpen door een aantal geconcentreerde plekken te kiezen voor de digitale infrastructuur. We hebben geen zin om nog zoveel jaar te wachten, dan zijn we tien Wennink-rapporten verder. Laten we nu samenwerken om datacenters op een slimme manier te integreren.”
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
