ING-hoofdeconoom Bert Colijn: ‘AI verandert taken, niet banen’
‘Als je in de economische historie kijkt, dan zie je dat er op eerdere momenten dat er General Purpose Technologies zijn geweest er eigenlijk nooit een echte krimp in werkgelegenheid plaatsgevonden heeft.’ Bert Colijn, hoofdeconoom bij ING, vertelt.
In het BusinessWise-radioprogramma AI at Work Live deelt Bert Colijn zijn inzichten over de macro-economische effecten van AI, de veranderende arbeidsmarkt en de noodzaak van een sterke basis in het onderwijs.
Dit artikel betreft slechts een deel van het gesprek met Tom Jessen, Remy Gieling en Job van den Berg. Daarom: luister via deze link en/of onderaan dit artikel naar de uitzending.
Grote technologieboost in economie
Waar de Verenigde Staten en China de dienst uitmaken bij de ontwikkeling van grote AI-taalmodellen, neemt Nederland met ASML een minstens zo cruciale plek in de waardeketen in. Bert Colijn: „Wij profiteren ontzettend van de hele grote technologieboost die we nu zien in de economie. En dat missen we soms een beetje in het verhaal. Nederland is echt een land dat heel erg profiteert, natuurlijk op een andere plek dan de landen die de modellen maken. Wij zitten vooraan in het proces waarbij wij de chipmachines maken waarop de AI-boom gedreven wordt.”
Dat dit concrete resultaten oplevert, blijkt wel uit de recente groeicijfers. Colijn: „Nu lees je dat het IMF aangeeft dat het dit jaar een veel hogere groei voor Nederland verwacht dan eerder gedacht. Wij hebben zelf ook onze groeiverwachtingen de laatste tijd wat bij moeten schaven. Gewoon puur ook omdat je ziet dat ASML en het cluster eromheen ook dit jaar zo’n gigantische boost aan de economie geven.”
‘Luxe problemen’ op de arbeidsmarkt
Ondanks de positieve economische cijfers is de stemming onder de Nederlandse bevolking en het bedrijfsleven gereserveerd. Volgens Colijn heeft dat te maken met geopolitieke spanningen en de hoge prijzen.
„Eigenlijk is iedereen chagrijnig. Het leven is duurder geworden. We zien nog steeds dat inflatie hoger is dan de 2 procent die de Europese Centrale Bank eigenlijk wil hebben. Mensen moeten toch gewoon wennen aan dat een kop koffie niet meer 2 euro kost, maar dat dat inmiddels al vier-vijftig is. Dat is ook gewoon ontzettend veel.”
Aan de kant van de ondernemers ziet hij een heel ander type zorg dan in onze oosterburen. Waar in Duitsland massaontslagen vallen in de auto-industrie, kampt Nederland met zogenoemde ‘luxeproblemen’: „Het gaat er hier in Nederland om dat wij gewoon zoveel vragen hebben naar wat we doen, dat we dat niet voor elkaar kunnen boksen in dit land. We hebben niet genoeg talent, we hebben niet genoeg ruimte, we kunnen geen stekker in het stopcontact steken vanwege netcongestie.”
Wat was jouw laatste prompt?
‘Dat zal iets privés zijn geweest, denk ik. Gisteravond. Maar dat weet ik eigenlijk al niet eens. Dat geeft aan hoeveel je het gebruikt. Dat is toch al niet meer bijzonder, om te doen.’
Wat AI doet met banen en taken
En de angst dat AI op termijn veel banen overbodig zal maken? Historisch gezien hoeven we daar volgens Colijn echter niet direct bang voor te zijn. „Als je in de economische historie kijkt, dan zie je dat er op eerdere momenten dat er General Purpose Technologies zijn geweest er eigenlijk nooit een echte krimp in werkgelegenheid plaatsgevonden heeft.”
Bovendien voorziet Colijn dat praktisch opgeleiden een sterke positie op de arbeidsmarkt behouden. „Als je bijvoorbeeld kijkt naar werkloosheid per studieniveau, dan zie je dat het verschil tussen hoogopgeleiden en praktisch opgeleiden echt wel verminderd is de afgelopen tijd.”
De basisvaardigheden in het onderwijs
Als econoom én vader volgt Colijn ook de discussie over AI in het onderwijs op de voet. Waar sommige overheden AI op scholen willen weren en andere het juist omarmen, ligt de prioriteit volgens hem bij de basis.
“Als je nu kijkt naar onderwijsresultaten, dan is het gewoon echt belabberd. We hebben de PISA-scores van de OESO en die geven echt reden tot zorgen. Bij een groot gedeelte van de geavanceerde economieën die bij de OESO aangesloten zijn, gaan de leerresultaten op de basisvaardigheden achteruit. En in Nederland is het erger dan in de landen om ons heen.’
„De vraag is eigenlijk niet per se: moet je AI daar wel of niet bij gebruiken? Maar vooral: kan je met AI het resultaat bereiken waarbij je gewoon nog steeds klassiek die basisvaardigheden erin blijft brengen?”
Colijn waarschuwt voor een te vroege afhankelijkheid van technologie. „Er zijn eerste onderzoeken die aangeven dat AI-gebruik ervoor zorgt dat kinderen toch slechter leren. Als kinderen AI als hulpmiddel hebben gebruikt voor een examen, zijn hun resultaten minder. Een gedegen basis op een heleboel gebieden blijft ontzettend belangrijk. Ook qua algemene kennis om AI te kunnen gebruiken. Dat gaat je echt een voorsprong geven ten opzichte van dat je niet weet wat je doet en het AI maar vraagt om het voor jou te vertellen.”
‘AI is fascinerend en verslavend’
Colijn gebruikt AI zelf volop, zowel zakelijk om ruis uit zijn werkdag te halen als privé voor het bouwen van applicaties. Zo bouwde hij onlangs via zijn telefoon een website met behulp van Claude.
"Ik heb helemaal geen programmeerachtergrond, vroeger ook nooit echt gedaan. Ik vind het fantastisch dat AI dit nu mogelijk maakt, zodat je dat zelf kunt doen. Het is heel verslavend om er privé mee bezig te zijn."
Of AI op korte termijn de rol van de econoom volledig overneemt, betwijfelt hij ten zeerste. „Als je alleen maar aan het nakijken bent wat AI doet, waarom zou iemand dan nog het rapport van mij lezen in plaats van dat van iemand anders? Eigen creativiteit en originaliteit blijft, zeker in combinatie met AI, ontzettend belangrijk.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en win je eigen robot!
