Een batterij op wielen: Super Smart Charging Hub in Utrecht maakt auto onderdeel van slim energienet

Wat doe je als bedrijf wanneer je jouw wagenpark wil verduurzamen maar netcongestie de aanleg van extra laadinfrastructuur vertraagt? In Utrecht pakken ze de inzet van EV’s anders aan en speelt de elektrische auto inmiddels een actieve rol in het energiesysteem. De elektrische auto is daar integraal onderdeel van intelligent energiemanagement geworden.

Er wordt stroom opgeslagen wanneer er een overschot is, maar energie afgegeven wanneer de elektriciteitsvraag piekt. Zo helpt technologie van de Super Smart Charging Hub het net in balans te houden en auto’s slim op te laden.

Honderden auto’s die terugleveren

Het geheim van dit slimme energiemanagement zit ‘m niet zozeer in laadpalen of batterijen afzonderlijk, maar juist in het intelligent energiemanagement dat alle onderdelen met elkaar laat samenwerken. In Utrecht hebben ze er op twee manieren ervaring mee, want in 2018 werd de stad wereldberoemd vanwege de eerste elektrische Renault ZOE die via We Drive Solar-techniek energie kon terugleveren aan het lokale stroomnet.

Lees ook: Chinese automerken winnen terrein, maar BMW slaat terug met de nieuwe i3

In de afgelopen jaren is die techniek steeds verder geoptimaliseerd en inmiddels rijden er in Utrecht honderden bidirectioneel ladende MyWheels deelauto’s en EV’s van particulieren rond. Met het kunnen terugleveren van stroom verandert de manier waarop we naar elektrisch rijden kijken. De auto is niet langer alleen een gebruiker van elektriciteit, maar groeit uit tot een flexibel onderdeel van de energievoorziening. Dat is een cruciale stap voorwaarts nu netcongestie de elektrificatie soms in de weg zit.

Veel zon betekent veel stroom

Naast de energieterugleverende Renaults kent Utrecht nog een ander project waar niet de laadpaal maar een intelligent energiesysteem bepaalt wanneer de auto wordt opgeladen. Bij iwell op het bedrijventerrein van Rijnsweerd worden alle energiestromen binnen een Super Smart Charging Hub aangestuurd door een intelligent Energy Management System (EMS).

De technologie kijkt voortdurend naar de beschikbare netcapaciteit, de opbrengst van zonnepanelen, de actuele energievraag, de hoeveelheid opgeslagen elektriciteit en de behoefte van aangesloten elektrische auto’s. Op basis van die data bepaalt de software wanneer een auto kan worden opgeladen, met welk vermogen dat gebeurt en eventueel wanneer er energie teruggeleverd moet worden.

Is er overdag veel zonnestroom beschikbaar, dan krijgen aangesloten auto’s daarvan zoveel mogelijk hun deel. Dreigt het elektriciteitsnet overbelast te raken doordat meerdere auto’s tegelijkertijd laden, dan grijpt het systeem in en kan het laadvermogen teruggeschroefd of een laadsessie uitgesteld worden. Een stationaire batterij op het iwell-terrein springt bij zodra dat nodig is.

Grote verandering voor automobilist

Het slimme energiemanagement betekent een wezenlijke verandering voor de automobilist. Niet langer hoeft iedere auto direct na aankomst zo snel mogelijk vol te laden. Belangrijker wordt wanneer de auto weer nodig is en hoeveel energie er op dat moment nog in de accu moet zitten. Het energiemanagement kan daar rekening mee houden, mits de gebruiker zijn gewenste vertrektijd en het voor de volgende rit benodigde laadniveau via het systeem opgeeft.

De auto van de gebruiker wordt daarmee onderdeel van collectieve technologie. Belangrijke voorwaarde blijft natuurlijk wel dat de automobilist vertrouwen heeft in de techniek. Hij moet er immers op kunnen rekenen dat zijn auto op het afgesproken moment voldoende opgeladen is, zodat zijn mobiliteit gegarandeerd blijft.

De auto als energieopslag: Vehicle-to-Grid

De volgende stap binnen dit energiemanagementsysteem is bidirectioneel laden, ook wel Vehicle-to-Grid (V2G) genoemd. Daarbij kan de elektrische auto niet alleen stroom afnemen, maar ook elektriciteit terugleveren aan een gebouw, een andere energievoorziening of het elektriciteitsnet. Recente elektrische modellen van Renault kunnen dit, Kia en Hyundai doen momenteel een pilot van bidirectioneel laden en de komende jaren worden bidirectionele laders op auto’s de standaard.

Lees ook: Met de 2CV Concept laat Citroën zien dat de Europese EV-industrie eindelijk wakker is geschud

De technologie zoals We Drive Solar die heeft, biedt daarmee ook mogelijkheden voor de Super Smart Charging Hub. Wanneer zonnepanelen op een zonnige middag meer elektriciteit produceren dan er direct nodig is, kunnen auto’s die energie opslaan. In de avond, wanneer huishoudens veel meer elektriciteit gebruiken en de zon niet meer schijnt, kan een deel van die opgeslagen energie, via de terugleverende lader waarmee de auto met het net verbonden is, weer beschikbaar worden gemaakt. De auto fungeert daarmee als een batterij op wielen.

Bidirectioneel laden tegen overbelasting

Vanwege de uit de auto teruggeleverde energie hoeft niet noodzakelijk extra stationaire batterijcapaciteit te worden geïnstalleerd. De accu’s van auto’s die toch al geparkeerd staan, kunnen die opslagfunctie overnemen. Zodra deze auto’s dan aangesloten zijn op bidirectionele laadapparatuur en hun berijders toestemming geven, ondersteunen zij op piekmomenten het stroomnet.

De potentiële betekenis van V2G is aanzienlijk. Volgens ElaadNL, het gemeenschappelijke kennis- en innovatiecentrum van de Nederlandse netbeheerders, kan bidirectioneel laden substantieel helpen om piekbelasting te verminderen, meer eigen zonnestroom te benutten en vraag en aanbod van elektriciteit beter in balans te brengen.

Ook het Internationaal Energieagentschap (IEA) ziet mogelijkheden om met bidirectioneel laden de behoefte aan toekomstige netinvesteringen te beperken. Wat dat betreft was Utrecht in 2018 echt een pionier.

Utrecht bewijst dat het ook zonder zwaardere netaansluiting kan

Terug naar de vraag wat de Super Smart Charging Hub voor bedrijven kan betekenen. De hub van iwell laat zien dat met slim energiemanagement door zonnepanelen boven parkeerplaatsen, gecombineerd met batterijopslag en slim aangestuurde laadpunten de transitie gewoon kan doorgaan. Bij iwell functioneren de veertien laadpunten dankzij de technologie binnen de gecontracteerde netcapaciteit van slechts 128 kW.

Lees ook: Mazda’s EV-strategie: combinatie van Chinese kennis met Europees DNA

Natuurlijk vraagt het slimme ecosysteem een investering, maar met een verwachte terugverdientijd van 4,2 jaar, is deze opzet voor veel meer bedrijven interessant. Intelligent energiemanagement biedt zo niet alleen voordelen voor het elektriciteitsnet, maar levert ook een aantrekkelijk financieel model op voor bedrijven. Zij kunnen meer elektrische auto’s op hun terrein laden zonder te hoeven investeren in een zwaardere netaansluiting.

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: