Waarom de VVD volgens voormalig JOVD-bestuurder Leen Zevenbergen de echte ondernemers uit het oog is verloren
Volgens VVD-leider Dilan Yesilgöz dreigen ondernemers Nederland massaal te verlaten, maar klopt dat beeld wel? Ondernemer Leen Zevenbergen betwijfelt het ten zeerste. Volgens hem is de VVD het contact met de echte ondernemers kwijtgeraakt en heeft de partij haar liberale idealen uit het oog verloren, zo stelt hij in deze expertblog. „De VVD is niet meer de brede liberale partij die ze ooit was.”
Toen mevrouw Yesilgöz aangaf dat ze massaal werd gebeld door bezorgde ondernemers die het land zouden verlaten en ons in armoede achter zouden laten, werd het me te gortig. De hoeveelheid onzin en ‘framing’ die een partijleider, die overduidelijk de meningen van anderen napraat, daarmee over het luisterende publiek uitstort, staat zo ver af van wat ondernemers wensen dat er geen enkele rechtvaardiging meer is om de VVD als dé partij voor ondernemers te beschouwen.
De echte ondernemer vlucht niet uit Nederland
Even een paar feiten. Wie zijn eigenlijk ondernemers?
Statistisch gezien behoort 99,6 procent van alle ondernemers tot het midden - en kleinbedrijf en slechts 0,4 procent tot grote corporates, zoals die worden genoemd. Bedrijven als Shell, Unilever, Tata Steel en dergelijke worden geleid door degelijke managers, maar dat zijn in de meeste gevallen geen ondernemers.
MKB’ers vormen economisch gezien het hart van de samenleving. Slagers, schilders, loodgieters en anderen. Hardwerkende mensen die over het algemeen niet heel erg rijk zijn. Vroeger noemden we dat toch middenstanders?
“De meeste ondernemers zijn dus niet enorm rijk en hebben behoefte aan rust, regelmaat en een voorspelbare toekomst”
Die mensen gaan niet uit Nederland vertrekken als ze een paar honderd euro extra belasting moeten betalen. Ze zitten nu eenmaal met hun goedlopende bedrijf in een prachtig land dat tot de rijkste ter wereld behoort en waar ze hun geld verdienen. Dat kun je niet zomaar verplaatsen. Het zijn bovendien actieve mensen die hun eigen geld verdienen en niet tot de zogenoemde ‘renteniersklasse’ horen, die geld ontvangt uit dividenden of een erfenis. Ze werken gewoon voor hun eigen geld.
Ik heb het gevoel dat de VVD maar weinig besef heeft van die grote groep echte ondernemers. Als ze al begrijpen dat die werkende klasse er is.
De meeste ondernemers zijn dus niet enorm rijk en hebben behoefte aan rust, regelmaat en een voorspelbare toekomst. Een toekomst met simpele, begrijpelijke en voorspelbare wetgeving. Immers, hun plannen zijn gebaseerd op investeringen, hoe groot en klein ook, en het terugverdienen van die investeringen. Daarvoor is een regering nodig die stabiel en betrouwbaar haar werk doet. En een regering die niet elkaar de vliegen afvangt of opkomt voor de zogenoemde rijke ondernemers die anders uit Nederland wegvluchten.
Even over dat wegvluchten. Ik zou zeggen: laat ze maar gaan. Mensen die niet willen bijdragen aan het maatschappelijke belang door een klein deel van hun geld terug te geven aan de maatschappij, waardoor ze hun geld hebben kunnen verdienen, mogen wat mij betreft best in een andere, vaak egoïstischere samenleving gaan wonen.
Bovendien is statistisch al lang bewezen dat slechts een minimale, te verwaarlozen groep het land verlaat. Dat is echt het ophalen van oude koeien uit de sloot. En dat noemen we dus het verspreiden van onjuiste beeldvorming: framing.
Wat Andrew Carnegie ons leert over rijkdom en verantwoordelijkheid
Onlangs las ik een interview met Andrew Carnegie (1835-1919), een van de rijkste Amerikanen ooit en een bekende ‘robber baron’, vrij vertaald een meedogenloze zakenman.
Carnegie maakte in dat interview uit de 19de eeuw een paar opvallende opmerkingen. Allereerst gaf hij aan dat ondernemers verplicht waren het grootste deel van hun overwinsten terug te geven aan ‘de maatschappij die hen in staat had gesteld om dat vermogen te verwerven’. Ook gaf hij aan dat een ondernemer die rijk sterft, een ethisch verwerpelijk leven heeft geleid. Laat die uitspraken eens tot je doordringen!
We hebben het hier over een ‘robber baron’ uit de negentiende eeuw in de superkapitalistische Verenigde Staten. Hij realiseerde zich dat zijn geld eigenlijk niet aan hem toebehoorde, maar aan de maatschappij waarin hij leefde. Omdat juist die maatschappij hem in de gelegenheid had gesteld dat vermogen te verdienen. Laat dat een les zijn voor mensen als Bezos, Zuckerberg en een aantal anderen.
Dus ging hij zijn vermogen teruggeven aan die maatschappij. In Nederland zien we zelfs iets van zijn giften terug in de vorm van het Vredespaleis in Den Haag, dat hij heeft gefinancierd. Carnegie sprak niet over wegvluchten uit zijn wereld. Hij sprak over teruggeven aan die wereld.
Lees ook: Pleidooi Brekelmans voor 5-daagse werkweek gekraakt: meer werken lost niets op
Van Thorbecke tot Yesilgöz: waar zijn de liberale idealen gebleven?
In mijn jeugdjaren was ik lid en zelfs bestuurslid van de JOVD, de jongerenpartij van de VVD. Ik had liberale idealen en behoorde daardoor tot de wat linksere vleugel van de partij, die leek op het door de VVD verafschuwde D66.
Liberale denkbeelden. Tja, wat zijn dat eigenlijk, want de VVD noemt zich tenslotte een liberale partij. De door voormalig minister-president Rutte bewonderde Thorbecke was de grondlegger van een liberale, parlementaire democratie. Hij wilde en durfde de bestaande politieke orde ter discussie te stellen, terwijl de huidige VVD een bestuurspartij is die binnen het bestaande veranderingen wil aanbrengen en star vasthoudt aan de verloren machtspositie.
“Liberalisme streeft naar vrijheid voor de burger, terwijl de VVD streeft naar vrijheid van de ondernemer, niet goed wetende wie dan die ondernemers zijn”
De VVD is niet meer de brede liberale partij, maar heeft dat liberalisme versmald. Waar Thorbecke ondernemend en visionair was, predikte Rutte dat je ‘voor een visie naar de oogarts moest’. Grappig, maar tamelijk beperkt natuurlijk.
Liberalisme streeft naar vrijheid voor de burger, terwijl de VVD streeft naar vrijheid van de ondernemer, niet goed wetende wie dan die ondernemers zijn. Thorbecke zou zich in zijn graf omkeren als hij zou zien hoe groot de afstand tussen burgers en politiek is en hoe beperkt de ruimte voor gemeenten is om zelfstandig beleid te voeren met een veel kleinere centrale overheid.
Samenvattend kun je stellen dat de huidige VVD niet meer die sterke liberale partij is die Nederland veel heeft gebracht, zoals de nieuwe Grondwet (1848), de Kinderwet, vrouwenrecht op toegang tot universiteiten (1871), vrouwenkiesrecht (1919) en de euthanasiewet. Om maar een paar liberale wapenfeiten te noemen.
Welke grote vrijheidsdoorbraken wil de VVD de komende tien jaar realiseren? Is er een echte visie voor die toekomst?
Als we goed naar Yesilgöz luisteren, zien en horen we een starre houding die gepaard gaat met een totaal onrealistische en zelfs onware framing. Overigens kan Klaver er ook wat van.
Een massale vlucht is niet aan de orde en een economie die op instorten staat evenmin. Wat aan de orde is, is muggenzifterij over kleine zaken die absoluut niet in het belang van de Nederlandse ondernemers is. Die moeten dus naar een andere partij uitzien.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: