In Hangzhou stond een Duitse bondskanselier te kijken naar een robot die kon boksen. Niet voor de foto, niet als toeristische stop, maar omdat landen tegenwoordig op een heel nuchtere manier naar macht kijken: wie de volgende productiviteitsmachine beheerst, pakt een stuk van de economie. Merz stapte op 24 februari in het vliegtuig naar China en maakte het tastbaar: Beijing voor de politieke gesprekken, Hangzhou voor de technologische werkelijkheid. Geen abstracte dreigingsanalyse, maar gewoon gaan kijken wat je straks moet beoordelen.
Wij doen dat niet. Wij schrijven er liever over.
De kloof tussen de Nederlandse theorie en Duitse praktijk
Nederland is wereldkampioen strategienota’s. We hebben beleidsstukken over strategische autonomie, over de-risking en over kritieke technologieën. Prachtig onderbouwd. Intussen rijden er Chinese auto’s vol sensoren en camera’s door onze straten, hingen er jarenlang camera’s van Chinese leveranciers bij onze ministeries, inclusief bijbehorende Kamervragen, en groeit de Chinese robotica-industrie gewoon door. Met of zonder onze mening erover.
Het paard is al lang de stal uit. We discussiëren nog over het slot op de deur.
Duitsland deed iets fundamenteel anders. Merz legde voor vertrek vijf richtlijnen neer: de-risking, eerlijke concurrentie en Europese inbedding. Niet ‘wij vertrouwen jullie’, maar ‘wij willen samenwerken, en daarom gaan we de risico’s strak organiseren’. In Beijing sprak hij over leverketens, grondstoffen en sleutelindustrieën. In Hangzhou stond hij bij Unitree Robotics en Siemens Energy. Concrete machines, echte fabrieken, tastbare afhankelijkheden. En daarna pas onderhandelen. Dat is geen naïviteit. Dat is volwassenheid. En dat is precies het verschil tussen praten over een wereld en er daadwerkelijk in opereren.
De razendsnelle groei van de Chinese robotica-industrie
Want China’s robotagenda is allesbehalve abstract. In officiële plannen staat dat humanoids de volgende grote disruptieve productcategorie worden, na de computer, de smartphone en de elektrische auto. Geen visioen voor 2050, maar een staatsproject met harde mijlpalen voor 2025 en 2027. En die mijlpalen worden gehaald.
In 2024 was China verantwoordelijk voor 54 procent van alle nieuwe industriële robotinstallaties wereldwijd. Meer dan 2 miljoen robots draaien er inmiddels in Chinese fabrieken. Chinese leveranciers pakten voor het eerst 57 procent van hun eigen thuismarkt. In robotdichtheid passeerde China in 2023 bovendien Duitsland. Schaal, keten en adoptie tegelijk. Dat is geen toeval. Dat is beleid met een tijdlijn en budget.
Een risico dat je niet begrijpt, kun je ook niet managen. En een technologie die je niet kent, kun je ook niet slim inkopen, beveiligen of beter zelf bouwen
Thijs Dorssers Directeur NLrobotics
Veiligheidsrisico’s managen begint met begrijpen
Ik begrijp de reflex: ‘maar China is een veiligheidsrisico’. Klopt. Nederlandse beleidsstukken benoemen China expliciet als een van de zwaarste cyberdreigingen. Dat negeer ik niet. Maar hier zit de denkfout die ik keer op keer tegenkom: we doen alsof ‘voorzichtig zijn’ hetzelfde is als ‘niet kijken’. Dat is het niet. Voorzichtig zijn begint juist met weten wat je beoordeelt. Een risico dat je niet begrijpt, kun je ook niet managen. En een technologie die je niet kent, kun je ook niet slim inkopen, beveiligen of beter zelf bouwen.
Spelregels voor Chinese robots: van theorie naar actie
Dus wat doe je daarmee als Nederland?
Je kunt doen wat we altijd doen: een werkgroep oprichten, een rapport laten schrijven, een conferentie organiseren waar iedereen het met elkaar eens is en niemand iets besluit. Of je kunt gaan kijken. Niet als fanboy, maar als ingenieur, als ondernemer, als iemand die straks humanoids inkoopt, integreert, beveiligt of bouwt.
Dan pas stel je de echte vraag: niet óf we Chinese robotica gebruiken, maar onder welke voorwaarden. Want het alternatief is niet ‘geen Chinese robots’. Het alternatief is ‘Chinese robots zonder spelregels’. Dat is het scenario waar niemand op zit te wachten, maar waar we hard op afstevenen als we blijven discussiëren in plaats van beslissen.
De spelregels zijn overigens niet rocket science; ze vereisen alleen discipline. Behandel robots als industriële infrastructuur, niet als kantoorapparatuur. Denk aan netwerksegmentatie, controle op wat het gebouw uitgaat, harde afspraken over updates en datagebruik en een noodstop die niet via de leverancierscloud loopt. De kennis is er.
Wat ontbreekt, is de urgentie om het toe te passen voordat het misgaat, en niet erna. Investeer parallel ook in je eigen keten. Niet alles, niet overal, maar strategisch. Sensoren, actuatoren, motion control en softwarelagen. Want wie alleen afneemt, is altijd afhankelijk. Afhankelijkheid is prima, zolang je weet waarvan, en een plan B hebt als die afhankelijkheid opeens een probleem wordt.
Duitsland stuurde zijn bondskanselier op robot-safari. NLrobotics organiseert in april een studiereis met het Nederlandse robotica-ecosysteem naar de Shenzhen Robot Valley. Verschillende schaal, hetzelfde principe: je moet het zien om het te kunnen beoordelen.
Nederland als geheel? Staat nog op het perron. Met een nota in de hand.
Wanneer stappen wij in - en wie durft mee?
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
