Smart working, of beter gezegd thuiswerken op afstand – een werkvorm die zich door de coronapandemie sterk heeft verspreid – heeft onze manier van werken veranderd en in veel gevallen ook onze manier van leven. Het heeft verplaatsingen verminderd, de uitstoot door het dagelijkse verkeer teruggedrongen, drukke steden ontlast en meer flexibiliteit gegeven aan wie kinderen, oudere ouders of simpelweg menselijker leeftijden moet combineren, meldt GreenMe.
Vanuit ecologisch en organisatorisch oogpunt is het een van de interessantste veranderingen van de afgelopen jaren. En dat mag duidelijk gezegd worden: het is geen stap terug, het is een stap vooruit.
De neveneffecten van het thuiswerken
Maar zoals alle grote stille revoluties brengt het ook neveneffecten met zich mee. Niet omdat het ‘fout’ is, maar omdat ons lichaam en onze hersenen niet zijn ontworpen om in isolatie te werken, urenlang achter een scherm, zonder beweging, zonder spontane contacten, zonder verandering van omgeving. Het is geen individuele schuld, het is een gedeelde biologische grens. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje.
Verschillende studies tonen aan dat langdurige inactiviteit de bloedcirculatie verstoort en het cardiovasculaire risico verhoogt
Precies daarin schuilt het risico: dat het gemak ons waakzaamheid doet verslappen. Dat de reële voordelen van flexibel werken ons beletten om net zo soepel de kleine signalen van disbalans op te merken die zich in de loop van de tijd opstapelen.
Lees ook: Vanaf 2025 mogen Amazon-werknemers niet meer thuiswerken en dat wekt wrevel
Problemen met de bloedsomloop
Een van de eerste problemen heeft met beweging te maken. Het menselijk lichaam is gemaakt om vaak te bewegen, niet om langdurig te zitten. Verschillende studies tonen aan dat langdurige inactiviteit de bloedcirculatie verstoort en het cardiovasculaire risico verhoogt.
Een onderzoek, gepubliceerd in Medicine & Science in Sports & Exercise, liet zien hoe zelfs enkele aaneengesloten uren van onbeweeglijkheid de functie van de bloedvaten kunnen verminderen. Een andere studie in Circulation toonde aan dat zittend werk samenhangt met een hogere sterfte, ongeacht de fysieke activiteit in de vrije tijd.
Neem een korte pauze van 5 minuten
Veel uren zittend achter de computer doorbrengen is bijzonder slecht voor de bloedcirculatie in ons lichaam – en het hoeft ons niet te verbazen als we aan het einde van onze werkdag pijnlijke en opgezwollen benen en voeten voelen.
Om dit vervelende probleem te voorkomen, raden we aan om een korte pauze te nemen (vijf minuten is al genoeg), waarin je even van je stoel opstaat en de benen strekt door een paar passen in huis te lopen of wat stretchoefeningen voor benen en rug te doen.
Een alternatief is om een standing desk aan te schaffen, een bureau dat niet bedoeld is om achter te zitten: de staande houding zorgt voor een betere doorbloeding en we zullen geen last meer hebben van ongemak en stijfheid.
Het is niet vreemd als we aan het einde van de werkdag vermoeidheid, branderigheid en droge ogen of hoofdpijn ervaren
Vermoeide ogen
Veel uren voor een computerscherm doorbrengen is funest voor de gezondheid van onze ogen: het is niet vreemd als we aan het einde van de werkdag vermoeidheid, branderigheid en droge ogen of hoofdpijn ervaren.
Een langdurige en dagelijkse blootstelling aan beeldschermen heeft bovendien een negatieve invloed op de ritmes van onze slaap: het blauwe licht dat onze apparaten uitstralen remt namelijk de aanmaak van melatonine, het slaaphormoon, en doet onze hersenen geloven dat het nog dag is en nog geen tijd om te gaan slapen.
Lees ook: Rijn Vogelaar over digitale gezondheid: Met deze 4 gewoontes creëer je meer focus en rust
Zo beperk je de negatieve gevolgen
Hoe kunnen we deze negatieve gevolgen beperken als we nu eenmaal niet zonder smartphone en pc kunnen om te werken?
Een eerste hulpmiddel is het aanschaffen van een bril met glazen die blauw licht filteren dat van onze apparaten afkomstig is. Op die manier wordt de blootstelling van de ogen aan dit licht beperkt en verbetert de kwaliteit van onze slaap.
Om het gevoel van vermoeide en branderige ogen te verminderen, raden we bovendien aan om regelmatig je ogen rust te geven van het beeldscherm – en tijdens die pauzes uiteraard niet meteen je telefoon te pakken.
Als we opstaan om de benen te strekken, lopen we naar het raam en richten we onze blik een seconde of twintig op een punt in de verte, zodat onze ogen tot rust komen na steeds gefixeerd te zijn geweest op iets dat heel dichtbij is (het scherm).
Lees ook: Sport aan top: we geven 7,6 miljard euro per jaar uit aan gezond leven
Een ander risico: de houdingsproblemen
Als we vele uren aan het bureau zitten, is het niet moeilijk om een verkeerde houding aan te nemen – bijvoorbeeld omdat deze aanvankelijk comfortabeler aanvoelt. Dergelijke houdingen tasten daarentegen op de lange duur de gezondheid van onze rug en nek aan, die steeds pijnlijker worden.
In dit geval raden we, naast stretchoefeningen en spierverlenging in de pauzes tussen verschillende werkblokken, aan om een cursus pilates te volgen.
Deze discipline, geschikt voor alle leeftijden, helpt ons de spieren van nek, schouders en de lumbosacrale zone te versterken, waardoor de intensiteit van de pijn afneemt en een correctere lichaamshouding wordt bevorderd.
De hele dag de voorraadkast thuis binnen handbereik hebben, vol koekjes en ongezonde snacks, kan een serieuze bedreiging vormen voor onze lijn
Slechte eetgewoonten
De hele dag de voorraadkast thuis binnen handbereik hebben, vol koekjes en ongezonde snacks, kan een serieuze bedreiging vormen voor onze lijn – misschien nog meer dan wanneer we op kantoor zouden zijn en elke dag buitenshuis zouden eten.
Ook al zitten we de hele dag thuis achter de pc, is het belangrijk om het constant snaaien van zoutjes, koekjes en andere tussendoortjes te vermijden, en doen we ons best om een evenwichtig voedingspatroon aan te houden, met regelmatige maaltijden en gezonde tussendoortjes.
Daarbij kan de praktijk van batch cooking helpen: het vooruit bereiden van verschillende maaltijden voor de week, zodat alles al klaar in de koelkast (of vriezer) staat en we op voorhand weten wat we gaan eten, zonder ruimte te laten voor geïmproviseerde en ongezonde maaltijden.
Lees ook: Waarom je vitaliteit goed moet verankeren in je ambities
Sociaal isolement
Het laatste nadeel, maar zeker niet het minst belangrijke, heeft te maken met het gebrek aan sociale contacten bij smart working: door thuis te werken, ontzeggen we onszelf de kans om even bij te praten met collega’s of de lunchpauze met hen te delen.
Bovendien, als we altijd thuis opgesloten zitten en alleen met onze computer in contact staan, worden de gelegenheden om nieuwe mensen te leren kennen sterk gereduceerd. Wat kunnen we doen om dit probleem op te lossen?
Als werken op kantoor geen optie is, kunnen we overwegen om te werken in gedeelde co‑workingruimtes, zodat we onze werkplek delen met andere mensen en nieuwe sociale contacten kunnen opbouwen.
Daarnaast kunnen we onze vrije tijd gebruiken om deel te nemen aan activiteiten in een vereniging of ons in te schrijven voor een cursus waarmee we, naast het opdoen van nieuwe vaardigheden, ook nieuwe mensen leren kennen.
Smart working werkt echt goed wanneer we ermee stoppen het als louter gemak te behandelen
De balans in smart working
Dit alles betekent niet dat smart working ‘fout’ is. Het betekent dat het niet neutraal is. Het is een krachtig instrument, met enorme ecologische, organisatorische en persoonlijke voordelen, maar het moet worden ondersteund door nieuwe gewoonten. Geplande beweging, echte pauzes, blootstelling aan natuurlijk licht, sociale relaties die we bewust onderhouden, werkplekken die met een minimum aan ergonomie zijn ontworpen.
Het is geen kwestie van wilskracht. Het is een kwestie van het ontwerp van onze dag. Smart working werkt echt goed wanneer we ermee stoppen het als louter gemak te behandelen en het beginnen te zien als een ecosysteem dat in balans gehouden moet worden. Want uiteindelijk zijn we allemaal samen nog aan het leren hoe we deze nieuwe vorm van werk kunnen bewonen. En niemand van ons heeft het perfecte handboek al in handen.
Lees ook: Fit op de werkvloer: zo kan en mag werkgever personeel helpen bij gezondere leefstijl
Nog enkele slimme thuiswerk-adviezen:
Wil je vanuit huis werken? Dit zijn de 10 Europese landen die het meest openstaan voor smart working en werken op afstand
Negeer deze signalen van je hond nooit (vooral niet als je aan het thuiswerken bent)
Thuiswerken zou ons stress en CO₂ besparen ter waarde van 5,5 miljard bomen
Bekijk het nieuwe inklapbare bureau van gerecycled karton om overal te werken (ook staand)
Bron: Sabrina del Fico (GreenMe)
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
