Thoughts on people, labour and organisations is geen managementboek in de traditionele zin van het woord. Onder meer organisatieadviseur en managementguru Fons Trompenaars en Kim Putters zijn lezer.
Wat was de aanleiding om dit boek te gaan schrijven?
Van Beek: „De aanleiding was eigenlijk helemaal niet positief. Ik ben twee jaar geleden uitgevallen door een soort beroerte. In het begin kon ik niet praten of lopen; ik kon helemaal niets en moest revalideren. Dat betekende concentreren, mijn geheugen trainen en mijn fijne motoriek terugkrijgen. Naast kleine dingetjes ben ik op een gegeven moment in het Engels gaan schrijven. Uiteindelijk begon ik het leuk te vinden en omdat ik meer tijd had om te reflecteren dan in het werkende leven, is het balletje via LinkedIn-posts gaan rollen. Gelukkig ben ik nu weer helemaal fit.”
Hoe kwam je vervolgens aan de onderwerpen voor je stukken?
„Ik schrijf eigenlijk over wat we dagelijks op het werk meemaken. Wat gebeurt er bij de koffiemachine? Hoe we tegenwoordig allemaal een klokje zijn: als je een meeting hebt van tien tot elf, staat de volgende groep al te wachten, wat leidt tot oncomfortabele situaties met laptops en koffiekopjes. De rode draad is dat ik vind dat de menselijke maat in werken heel belangrijk is en dat we die een beetje zijn kwijtgeraakt. In een tijd van AI, efficiëntie en dashboards moeten we nog steeds het gesprek voeren.’’
Je hebt ook een indrukwekkende HR-carrière achter de rug. Wat heeft jou altijd geïntrigeerd aan human resources?
„Tijdens mijn studie wist ik heel lang niet goed wat ik ermee wilde. Dat werd pas duidelijk toen ik een half jaar in New York aan Cornell studeerde. Daar werd de psychologie echt gekoppeld aan het bedrijfsleven en leerde ik hoe je kunt nadenken over hoe dat bedrijfsleven beter kan worden.”
„Voor een project moesten we het arbeidsproces in een smerige staalfabriek observeren en met recommendations komen. Taylorisme in de praktijk. Ik stond daar met een kladblokje en een stopwatch om te meten hoe die zware staalarbeiders liepen, wat ze optilden en hoe we dat veiliger en handiger konden maken. Toen ik daarna de fabrieken van Unilever inging, begreep ik pas echt wat ik aan die kennis had.”
Welke inzichten uit jouw boek zijn vooral waardevol voor organisaties en hoger management?
„Het is geen standaardtekstboek of managementboek, maar het biedt vooral een moment van reflectie. Het daagt je uit om na te denken: ben ik wel zinvol bezig? Zijn we niet vastgeroest in gewoontes waarvan we denken ‘dat het nu eenmaal zo hoort’? Ik vind dat management tegenwoordig te vluchtig is geworden.”
„De basis van goed leidinggeven is er zijn voor je mensen, weten wat hen bezighoudt en beseffen dat waardering voor iedereen anders is. Een bonus is leuk, maar voor een collega die groot fan was van het Songfestival, was een kaartje voor dat evenement véél meer waard dan geld. Ook zie ik weinig managers die simpelweg aan hun team durven vragen ‘hoe werkt mijn leiderschap voor jullie? Moet ik iets anders doen?’ Vaak is dat een gebrek aan ervaring of angst om fouten te maken.”
Hoe pas je dat zelf toe in je werk? Wat is jouw manier om die menselijke connectie te faciliteren?
„Ik nodig mijn team sowieso één of twee keer per jaar bij mij thuis uit om samen te koken en te eten, soms ook met partners erbij. Je besteedt zoveel tijd op je werk; als je elkaar wat beter leert kennen in een persoonlijke setting, creëer je veel meer wederzijds begrip. In zo’n omgeving heb je hele andere gesprekken dan onder een systeemplafond met een TL-buis. Het is belangrijk om dan te bespreken of we nog energie halen uit wat we doen en hoe persoonlijke doelen aansluiten op de purpose van het bedrijf.’’
Hoe zou je je leiderschapsstijl typeren?
„Informeel, prestatiegericht (‘ik wil winnen’) en ik ben erg bezig met die stip op de horizon. Ik leg de lat hoog voor mezelf en het team. Ik denk bovendien graag na over hoe je systemen eerlijker kunt inrichten. Zo hebben we bij ING jaren geleden samen met de vakbonden gezorgd voor uitgebreider, betaald vaderschapsverlof als eerste, grote werkgever in Nederland.”
„Als vaders ook een langere periode verlof kunnen opnemen, zorgt dat voor een betere balans tussen partners, en dan ervaren zij ook een keer die fear of missing out van kantoor. Met zulke schijnbaar simpele ingrepen kun je hele culturen in positieve zin veranderen.”
Merk je dat het aansturen van een jongere generatie (Gen Z) en de integratie van Artificial Intelligence nu de grootste uitdagingen zijn voor organisaties?
„Eerlijk gezegd vind ik dat we dat vaak veel te snel overdrijven. Ja, de jonge generatie is anders, maar dat was vroeger ook zo. Hetzelfde geldt voor AI. Je kunt het vergelijken met de Spinning Jenny aan de vooravond van de industriële revolutie, of de komst van het internet. Het zijn uiteindelijk gewoon nieuwe tools om je werk beter en sneller mee te kunnen doen.”
„In Nederland ligt de werkloosheid al tachtig jaar stabiel tussen de 4 en 6 procent, ondanks alle innovaties. We moeten gezien de vergrijzing en het dalende geboortecijfer juist heel blij zijn met de komst van AI en machines die ons in ons werk helpen, anders hebben we straks simpelweg te weinig mensen.”
‘Ongelooflijk mooi ventje’
Tijdens de boekpresentatie typeerde Mark Rutte Martijn van Beek als een ‘uniek figuur’ die moeilijk in een hokje te plaatsen is. En dat is juist een kracht, het geeft hem de distantie die nodig is om tot diepgang te komen.
„En kijk wie er vandaag allemaal zijn. Maarten heeft vrienden van zeer diverse pluimage, politiek, bedrijfsleven, NGO’s, ambtenaren en ja de postbode van het Zeeheldenkwartier is er natuurlijk ook. Belangrijker: hij is niet ijdel en waardeert iedereen. Een ongelooflijk mooi ventje”, aldus Rutte.
Het boek is te bestellen via onder meer deze link.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox, ook over leiderschap. Schrijf je hier nu gratis in:
