Hamann is partner bij de Nederlands-Duitse durfinvesteerder Endeit Capital, die in 2006 is opgericht door Hubert Deitmers en Joop van den Ende. Ze waren vroege investeerders in klinkende namen zoals Hyves en Eyeworks. Hamann beheert nu een fonds met daarin 300 miljoen euro en steekt dat geld in scale-ups in onder meer de future of work, fin-, en climatetechwereld. Ook zijn investeringsfilosofie stoelt op ‘intelligent empowerment’: het slimmer maken van de mens met AI, in plaats van deze te vervangen.
Verder organiseert hij zogenoemde strategische trendreizen naar techhubs zoals Silicon Valley en China. Daarmee adviseert hij het Europese C-levelmanagement en ondernemers over schaalbare productiviteitsgroei via automatisering, verantwoorde robotisering en het structureel upskillen van menselijk kapitaal op de moderne werkvloer.
Waarom heeft Europa een unieke positie die we absoluut niet moeten verspelen?
„Wat we vooral niet moeten verspelen, is het optimisme. Door de geopolitieke situatie in de wereld ligt er een kans voor Europa. Onze wetenschap, waarden en normen zijn uniek in de wereld, en daar zijn we historisch gezien groot mee geworden. Europa moet zelfstandiger worden. Maar dat betekent ook dat we meer zaken doen met China in plaats van minder, en met andere blokken in de wereld, zoals India en Zuid-Amerika.”
Waarom onderschat Europa zichzelf eigenlijk?
„We zijn van huis uit toch heel erg Calimero. We zijn een verzameling kleine landen en we hebben de neiging om te focussen op problemen en niet op kansen. AI geeft ons nu een nieuwe kans. Want Europa vergrijst ook sterk, maar dat is op te lossen met automatisering.”
Hij gaat verder: „In Nederland is 11 op de 10.000 mensen een AI-wetenschapper.” Daarmee staan we wereldwijd bovenaan, terwijl het in absolute zin een heel klein getal is. Nederland is groot in chips, zorg, fintech, landbouw en logistiek. Laten we daar in Europa, en dan vooral met onze buren in Duitsland, iets mee doen. Het is aan de nieuwe generatie om daarmee aan de slag te gaan.”
Lees ook: ‘AI kost geen banen, maar taken’: investeerder Martijn Hamann over de toekomst van werk
De ‘SaaS-ocalypse’ en investeren in de frontline worker
Je bent al heel lang technologie-investeerder. Met de zogeheten ‘SaaS-pocalypse’ zagen we recent dat er zo’n 300 miljard dollar aan beurswaarde verdampte. Waar steek jij vanuit investeringsperspectief nog wél geld in?
„Iedere grote innovatiegolf creëert paniek, en dat is nu niet anders. Die golven creëren ook kansen. Toch wordt de ‘SaaS-pocalypse’ in mijn ogen enigszins overdreven. De enorme bedragen die zijn geïnvesteerd in de fundamenten van AI-modellen zijn extreem hoog, maar er wordt nauwelijks winst gemaakt. Kijk je naar de winst per werknemer, dan is deze juist extreem hoog bij SaaS-bedrijven. Terwijl deze bij grote techbedrijven juist negatief is.”
„We zien vooral kansen bij ondernemingen die AI omarmen om sectoren te versnellen. Wij noemen dat intelligent empowerment: het versnellen en automatiseren van sectoren waar de grootste problemen zitten. Zo heeft 80 procent van de non-desk werknemers wereldwijd geen enkele toegang tot technologie en heeft slechts één procent toegang tot geavanceerde automatiseringstechnologie. Die kans ligt nu vooral bij ‘frontline workers’, bijvoorbeeld in de zorg, productie en logistiek. Daar ligt een grote mogelijkheid om te automatiseren.”
„We hebben het in China gezien, daar is de vergrijzing nog veel harder gaande dan in Europa. En hetzelfde zie je in Japan en nu ook in Duitsland. We moeten inzetten op robotisering en automatisering om ons bruto nationaal product op peil te houden en te laten groeien.”
Worden banen echt weggevaagd?
Jouw thesis is ‘humans and AI work together’. Maar dat botst natuurlijk frontaal met het doembeeld dat AI massaal banen wegvaagt, zoals de reorganisaties bij grote banken en verzekeraars. Geloof je écht in die samenwerking, of is dit de optimistische bril van de rendementzoekende investeerder?
„Als investeerder moet je optimist zijn. En je moet naar de feiten kijken. Al in 2022 zijn er massaontslagen aangekondigd, en door rente stijgingen sindsdien en die zijn niet door AI veroorzaakt. Na de coronacrisis zijn er simpelweg te veel mensen aangenomen. AI wordt soms ook misbruikt als massa ontslag argument.”
Volgens hem zijn er ook tegengestelde signalen. Zo kondigde Amazon onlangs aan 11.000 mensen aan te nemen. IBM heeft zijn aannamebeleid sinds vorig jaar verdrievoudigd.
„De trend is dus dat er, ondanks vergaande automatisering met legal AI, veel extra mensen worden aangenomen. Het zijn niet de banen die verdwijnen, maar de taken. Er is meer dan ooit behoefte aan tech- en vakmensen.”
Lees ook: Han de Groot: ‘Rekenkracht wordt de brandstof van de nieuwe economie’
Tekst gaat verder onder de foto.
Als data-analyse door Claude-modellen wordt overgenomen, wat betekent dat dan voor de rollen binnen bedrijven? Zien we dadelijk minder analisten bij banken?
„Iedereen is bezig met non-stop data-analyses en je zou denken dat er minder analisten nodig zijn bij banken en investeerders zoals wij. Maar het tegenovergestelde is waar: analisten krijgen simpelweg een andere rol. Juniorbanen op de Zuidas zijn niet verdwenen. Het gaat veel meer om kritisch nadenken, creatief zijn en proactief iets doen met prompts. De saaie taken en het analyseren van allerlei modellen en Excel-sheets worden grotendeels door Claude gedaan.”
„Wij nemen juist wel juniors en analisten aan, maar we kunnen nu veel meer deals per week bespreken dan vroeger. Ik ben een groot believer dat innovatie meer banen creëert en niet minder. Alleen is er een soort transformatie gaande.”
Moeten we die automatisering dan vooral zoeken in de administratieve hoek, of zie je ook potentie in de 'ijzeren verpleger' en robotisering in het veld?
„Ja, ik denk dat humanoïds een fantastische ontwikkeling zijn. In China is het gewoon onderdeel van de cultuur. Europa moet ook leren robots te omarmen. En natuurlijk gaan robots geen verplegers vervangen, maar het zou mooi zijn als een robot een verpleger kan helpen met andere taken.”
„Een ander groot probleem zijn onderhoudsproblemen van oude fabrieken in heel Europa. We zien dat onderhoudsmensen en technici nieuwe skills nodig hebben. Via het Amsterdamse opleidingsplatform Lepaya en de Franse HR-scale-up Klara investeren we hierin. Ook een softwarebedrijf als Infraspeak uit Portugal automatiseert de diensten rondom gebouwonderhoud. Allemaal bedoeld om engineers en elektriciens te ontlasten.”
Lees ook: OpenAI-CEO Sam Altman komt terug op AI-waarschuwing: 'De banen-apocalyps blijft uit'
Je organiseert reizen naar China. Je stelt dat China voorop loopt, opener wordt en lange termijn partnerships zoekt, terwijl de VS de deuren sluit. Hoe zit dat geopolitiek?
„We vergeten wel eens dat China hun eigen resilience-ecosysteem heeft gebouwd. China heeft een hele strategische aanpak via hun vijfjarenplannen. Wat is er briljant aan? Alle neuzen staan dezelfde kant op. China gaat binnen vijf jaar een ‘AI-society’ worden. Ze willen namelijk 100 procent onafhankelijk worden van de wereld. ‘Decoupling’ noemen ze dat. Ze hebben namelijk de technologie, de kennis, het zelfvertrouwen én het geld om onafhankelijk te zijn van de wereld. Dat is hun enige agenda.”
Hamann ziet voor Nederland samenwerkingen voor zich op het gebied van energie, landbouw, zorg en logistiek, omdat China daarop wereldwijd nog minder goed scoort. „In 2030 zijn ze netto CO2-neutraal door middel van kerncentrales en waterkrachtcentrales. 80 procent van de zonneceltechnologie in de wereld komt uit China. Ze exporteren die technologie voor ongeveer 10 miljard per maand. Dus wij kunnen leren van hen. De wereld is echt omgedraaid.”
Het interview met Martijn Hamann is ook te beluisteren in AI at Work Live:
De presentatie is deze aflevering in handen van Robert van den Ham, director content & creatie bij DPG Media. Hij wordt geflankeerd door twee zwaargewichten uit de AI-industrie: Job van den Berg en Remy Gieling. Als bestsellerauteurs van het ‘Handboek AI Strategie’ en oprichters van The AI Group adviseren zij jaarlijks ruim 300 topbedrijven, waaronder ASML, KLM en Wolters Kluwer.
AI at Work Live is wekelijks live te beluisteren op New Business Radio op dinsdag van 12.00 tot 13.00 uur en is vanaf woensdag terug te luisteren als podcast.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
