De vakantieperiode zit er bijna op. Een paar heerlijke weken samen met je familie, een reis in je eentje of een kleine renovatie van je huis. De zomer is een mooie tijd om even los te komen van werk en juist daarna weer met frisse energie (of tegenzin) aan het werk te gaan. Over de mensen die met tegenzin aan het werk gaan, gaat deze blog niet. Het gaat over mensen die hun werk zó leuk vinden en zoveel energie krijgen, dat ze ook tijdens de vakantie doorwerken.
Ik zal gelijk met mijn ongevraagde advies komen: niet doen
Ik zal gelijk met mijn ongevraagde advies komen: niet doen. Het kan nadelig zijn voor de mens zelf, bijvoorbeeld omdat workaholism op de loer ligt. Bovendien kan het risico op verzuim verhogen; mensen kunnen sneller ziek worden. Het niet nemen van vakantie is namelijk nadelig voor de inzetbaarheid op lange termijn.
Lees ook: Minder verloop, verzuim én genderongelijkheid: de voordelen van de 4-daagse werkweek
De vier elementen van een goede vakantie
De Duitse socioloog Sonnentag stelt dat een goede vakantie, een echte onderbreking van je werk, bestaat uit vier elementen:
1. Ontspanning.
2. Controle - regie over je tijd en energie.
3. Vooruitgang - skills ontwikkelen in een bijvoorbeeld een nieuwe hobby.
4. Mentale ontkoppeling, die helpt om ruimte te maken voor bepaalde onderwerpen. Niet voor niets komen mensen na een vakantie vaak met nieuwe ideeën naar kantoor.
De nadelen van doorwerken in de vakantie
We leven in een tijd waarin het onderscheid tussen werk en privé steeds meer vervaagt. Daar is op zich niks mis mee. Ik ben een sterk voorstander van werk-privé-integratie, nog meer dan van werk-privébalans, maar als neveneffect kan het ertoe leiden dat we 'altijd aan staan'.
Oliver Burkeman noemt dit de productivity trap, het gevoel hebben altijd meer te kunnen doen. Het niet kunnen loskoppelen van werk versterkt deze productiviteitsval, misschien niet zozeer voor jezelf maar wel voor anderen. Bovendien kan dit gevoelens van tijdsarmoede, een structureel tekort aan tijd, verhogen.
Lees ook: Waarom 'empty labour' onze werkweek onnodig langer maakt
Leiders hebben voorbeeldfunctie
Als je wat 'hoger' in een organisatie bevindt, komt je voorbeeldfunctie daar nog bij. Tone at the top blijft veel invloed hebben op wat andere mensen in de organisatie doen. Het kan daarbij - onbedoeld - verkeerde verwachtingen creëren voor medewerkers die hun werk niet meenemen op vakantie.
Daarnaast is het ook goed als een organisatie een paar weken per jaar zonder die ene medewerker kan
Daarnaast - en dat is een onderschat element - is het ook goed als een organisatie een paar weken per jaar zonder die ene medewerker kan. Het wordt een kwetsbaarheid en een bedrijfsrisico als een organisatie te afhankelijk is van bepaalde medewerkers. Het zou fijner zijn als mensen zichzelf misbaar maken - en zichzelf eruit organiseren. Het in de basis het werk meer asynchroon organiseren helpt daarbij. Zo kan je makkelijker een tijdje afwezig zijn zonder dat de organisatie daar hinder van ondervindt.
Als het om een leidinggevende functie gaat, kan het daarnaast de zelfstandigheid van mensen beperken. Als een manager altijd bereikbaar of aanwezig is, is de kans groot dat zelfstandigheid minder wordt ontwikkeld. Uit een studie naar vergaderingen blijkt dat bij vier vergadervrije dagen de autonomie met 86 procent stijgt en micromanagement met 74 procent afneemt. Vakantieperiodes hebben een vergelijkbaar effect.
Luister ook onze podcast met Louis Goulmy: Hoe word ik beter in tijd vrijhouden?
Een brandoefening voor de organisatie
Werken kan bepaalde mensen veel energie geven, maar doorwerken tijdens de vakantie kan voor organisaties meer nadelen hebben dan voordelen. Laten we van die 25 vakantiedagen per jaar een mooi moment maken om even los te komen van het werk. En gebruik het als een (brand)oefening voor de organisatie en voor jezelf.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: