AI zorgt voor meer contact met collega’s, blijkt uit onderzoek onder 12.000 kenniswerkers
Leidt de opmars van generatieve AI tot minder menselijk contact op kantoor? Uit grootschalig onderzoek onder 12.000 kenniswerkers blijkt juist het tegendeel: medewerkers werken meer samen via diverse communicatiekanalen.
Verrassende uitkomst: meer interactie in plaats van minder
In het wekelijkse item ‘Onderzoek van de Week’ doken de makers van AI at Work Live in een omvangrijke wetenschappelijke studie met de titel ‘The Effects of Generative AI on Collaboration and Social Networks Among Knowledge Workers’. Dertien maanden lang werd het gedrag van 12.000 kenniswerkers gemonitord nadat zij tools zoals Copilot waren gaan gebruiken.
De gangbare hypothese binnen sociaalwetenschappelijk onderzoek was altijd somber: wanneer medewerkers vaker met AI sparren, vervangt die technologie menselijke interactie, met verlies van sociale cohesie tot gevolg. De data laten echter het tegenovergestelde zien. Sinds de introductie van Copilot besteden medewerkers juist significant meer tijd aan samenwerking met collega’s en onderhouden ze bovendien via méér verschillende communicatiekanalen contact.
Keerzijde: krimpende netwerken en taakgerichte bubbels
Hoewel het totale volume aan interactie toeneemt, toont het onderzoek een duidelijke verschuiving in de contacten van medewerkers. De heterogeniteit van het sociale netwerk op het werk neemt af: mensen zoeken vaker dezelfde collega’s op.
Een logische verklaring hiervoor is dat AI vooral wordt ingezet voor specifieke taken en processen. Medewerkers delen de uitkomsten en werkwijzen vervolgens intensiever met de directe collega’s die aan precies dezelfde processen werken, waardoor interacties zich concentreren rond een hechte, taakgerichte groep.
Lees ook: ‘Autonomous Enterprise: wie beslist als AI-agents en humanoids de boardroom bereiken?’
Minder inbox, meer koffieautomaat?
Tijdens de opnames van AI at Work Live werd gereflecteerd op de vraag wat deze tijdsbesteding in de praktijk betekent. Zo werd de hoop uitgesproken dat AI organisaties paradoxaal genoeg menselijker kan maken. Waar kenniswerkers nu vaak vier tot vijf uur per dag in Outlook of videovergaderingen doorbrengen, kunnen productiviteitswinsten juist ruimte creëren om wat langer bij het koffiezetapparaat te praten en samen nieuwe ideeën te bedenken.
Tegelijkertijd werd gewaarschuwd voor schaduwzijden zoals een AI-burn-out: het risico dat tijdswinst direct wordt opgeslokt door nóg meer optimalisatiedrang en eindeloze experimenten, wat juist tot uitputting leidt. En wat te denken van weerstand en baanonzekerheid? Met name binnen de non-profitsector en bij de overheid heerst regelmatig de angst dat medewerkers door AI-adoptie hun eigen ‘stoelpoten wegzagen’, wat leidt tot passieve weerstand of angst voor verandering.
Lees ook: Alleen in AI at Work Live kan het over én Elon Musk én AI als LEGO én ASML én de arbeidsmarkt gaan
Het besproken onderzoek geldt als een methodologisch zwaargewicht, maar hoe vertaal je dit naar de dagelijkse praktijk? In AI at Work Live adviseert Job van den Berg leidinggevenden een laagdrempelige ‘nulmeting’ uit te voeren: breng vooraf in kaart hoeveel tijd taken kosten en hoe medewerkers de werkdruk ervaren.
Bovenal dient een dergelijk onderzoek als startpunt voor de interne dialoog. Door openlijk te bespreken wat de inzet van AI doet met de onderlinge samenwerking en de taakverdeling, kan een organisatie gericht sturen op een gezonde herallocatie van tijd en waarde.
Host Tom Jessen en AI-experts Job van den Berg en Remy Gieling nemen luisteraars mee in de wereld van AI. Elke vrijdag is AI at Work Live om 17.00 uur te horen op New Business Radio, daarna terug te luisteren als podcast. Beluister hieronder de meest recente uitzending, ook over het onderzoek.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en win je eigen robot!
