Bedrijven nemen 15 man aan, na maanden zijn er nog 5 over: zo moet robotica het zware werk overnemen
Hoe maken we robots die niet alleen indrukwekkend zijn, maar ook écht nuttig werk verrichten? TU/e-roboticaonderzoeker Alessandro Saccon ziet de toekomst niet in machines die mensen nabootsen, maar in robots die zwaar, gevaarlijk en repetitief werk overnemen. „Mijn ultieme doel in de robotica is niet het nabootsen van de mens, maar het oplossen van concrete fysieke taken.”
Saccon is een van de sprekers op Future Pulse, het robotica-evenement van NL Robotics in het Evoluon in Eindhoven. Binnen de TU Eindhoven is hij een van de meest gevraagde specialisten op het gebied van robotbesturing en regeltechniek, en zijn team voert talloze experimenten uit. De hamvraag is steeds: hoe kunnen we robots inpassen in de echte wereld?
Wat drijft hem om hier dagelijks mee bezig te zijn? „Het gaat steeds om de uitdaging om extreem complexe technische problemen op te lossen. Het is net zoals waarom mensen bergbeklimmen: simpelweg omdat de bergen er zijn.”
Robotica fungeert volgens hem ook als een spiegel voor de mens. Het onderzoek helpt beter te begrijpen hoe opmerkelijk adaptief mensen en dieren omgaan met complexe fysieke interacties. Naast die wetenschappelijke nieuwsgierigheid en zijn enthousiasme voor het opleiden van een nieuwe generatie studenten vormt vooral de maatschappelijke impact een belangrijke drijfveer.
„Mijn ultieme doel in de robotica is niet het ontwikkelen van een humanoïde robot die de mens qua uiterlijk of gedrag exact nabootst. Het draait erom dat robots heel precies hun taken kunnen uitvoeren. De inspiratie komt voort uit concrete fysieke taken waarvoor de maatschappij oplossingen nodig heeft. Vooral werk dat onveilig, fysiek te zwaar of repetitief en slopend is.”
“Mijn doel is om machines in te zetten voor deze zware arbeid, zodat mensen ruimte krijgen voor werk waarin creativiteit en andere menselijke kwaliteiten beter tot hun recht komen”
Alessandro Saccon TU/e
Bekijk ook onze videoserie Revolutie Robotica: Dit gevaarlijke werk nemen robots straks van ons over
Daarbij wijst Saccon op een paradox van toenemende automatisering: hoe meer reguliere processen geautomatiseerd zijn, hoe zwaarder de resterende taken op mensen drukken.
„Soms zijn werknemers gereduceerd tot radertjes in een immens mechanisme, waarin ze moeten werken in een tempo dat niet meer menselijk is. Mijn doel is om machines in te zetten voor deze zware arbeid, zodat mensen ruimte krijgen voor werk waarin creativiteit en andere menselijke kwaliteiten beter tot hun recht komen.”
Maatschappelijke uitdagingen en krapte op de arbeidsmarkt
Aan maatschappelijke uitdagingen is er geen gebrek. Neem de krapte op de arbeidsmarkt. Volgens onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek is het aantal niet-werkenden in Nederland gestegen tot 8,5 miljoen, terwijl er in de logistiek, bouw en industrie een acute vraag naar arbeidskrachten bestaat.
Saccon: „Het komt regelmatig voor dat een bedrijf vijftien nieuwe werknemers aanneemt, van wie er na enkele maanden slechts vijf overblijven omdat het werk fysiek te slopend of eentonig is. Zwaar fysiek werk leidt tot lichamelijke klachten en stijgende zorgkosten. Automatisering is dus ook een cruciaal instrument om de ergonomie en ook de volksgezondheid te beschermen.”
Maar hoe kan robotica de massa bereiken? Wat voor doorbraken zijn er daarvoor nodig? De fundamentele doorbraak zit volgens Saccon niet alleen bij kunstmatige intelligentie, maar vooral bij de ontwikkelingen in de micro-elektronica.
„De echte, fundamentele ‘enabler’ zijn de ontwikkelingen in de micro-elektronica. Door de forse toename van goedkope rekenkracht en geheugencapaciteit zijn er nu softwaretools en brute force-rekenbenaderingen mogelijk die vijf jaar geleden simpelweg niet te realiseren waren.”
„Deze hardware maakt het mogelijk om enorme hoeveelheden sensordata in realtime te verwerken. Geavanceerde algoritmen op het gebied van machine learning, computer vision en imitation learning zijn krachtige instrumenten, maar ze steunen volledig op het fundament van moderne elektronica.”
Lees ook: AI-bedrijf van Pim de Witte is al binnen een jaar 6,2 miljard dollar waard
Industriële systemen versus de huishoudrobot
Bij robotica-toepassingen is een scherp onderscheid nodig tussen gespecialiseerde industriële systemen en de multifunctionele huishoudrobot.
Gespecialiseerde robots: start-ups ontwikkelen robots voor repetitieve taken met variatie, zoals paprika’s plukken en textiel vouwen. Sommige systemen draaien al maanden in de praktijk en bewijzen hun waarde.
De huishoudrobot die zelfstandig alle huishoudelijke taken uitvoert, is nog ver weg. Naast de technische uitdagingen spelen veiligheids- en aansprakelijkheidsvragen. Wie is verantwoordelijk als een robot op een kind valt? De business case voor robotica ligt volgens Saccon dan ook vooral in de industrie, logistiek en luchtvaart.
„Buitenomgevingen zijn extreem lastig voor machines vanwege temperatuurschommelingen van -15 °C tot +40 °C, regen, vocht en stof. Binnen fabrieken en distributiecentra is de omgeving te structureren door de lichtinval te beheren of veiligheidszones in te stellen, waardoor robots betrouwbaar kunnen presteren.”
“Je koopt nu supergoedkoop een stuk hardware dat kan lopen en dingen kan doen, maar dat betekent niet dat het direct nuttig werk verricht”
Alessandro Saccon TU/e
De roboticasector beweegt van proof of concept naar daadwerkelijke productie. Ook daar bestaan de nodige valkuilen. Zo is hardware extreem goedkoop geworden. Een humanoïde robot die vroeger miljoenen kostte, is nu al voor enkele duizenden euro’s te koop. Daardoor kan vrijwel iedereen snel een indrukwekkende demonstratie of een prototype bouwen.
Maar daarmee is de technologie nog niet klaar voor de markt, waarschuwt Saccon. „Je koopt nu supergoedkoop een stuk hardware dat kan lopen en dingen kan doen, maar dat betekent niet dat het direct nuttig werk verricht. Het bouwen van een demo is veel goedkoper, maar voor het laatste werk om die echt tastbaar te maken en in een proces te integreren, heb je een gespecialiseerd bedrijf nodig.”
Om een demonstratie om te zetten in een industrieel product, zijn volgens Saccon vier zaken essentieel: gespecialiseerde integratie-expertise, domeinkennis, juridische afkadering en een robuuste softwarearchitectuur.
Lees ook: Top 10 beroepen die volgens Anthropic door robotica en AI zullen verdwijnen
De 4 belangrijkste valkuilen van prototype naar productie
Ondanks de snelle technologische ontwikkelingen ziet Saccon nog belangrijke uitdagingen voor de roboticasector.
- 1.
Open source: ideaal voor onderzoek en prototypes, maar risicovol voor bedrijven als software niet meer wordt onderhouden. Alleen bij gevestigde standaarden zoals Linux zijn continuïteit en ondersteuning beter geborgd.
- 2.
Software-lock-in: gratis software kan later duur worden. Wie eenmaal volledig op een platform draait, kan vaak moeilijk overstappen.
- 3.
Hardwarecontinuïteit: goedkope hardware is aantrekkelijk, maar industriële bedrijven hebben jarenlang betrouwbare apparatuur en onderdelen nodig. Veel leveranciers bestaan mogelijk over vijf jaar niet meer.
- 4.
Intellectueel eigendom: software is lastig te patenteren. Bedrijven beschermen hun voorsprong daarom vaak door hun software geheim te houden. Unieke hardware en grijpers kunnen wel worden gepatenteerd.
Concurrentiepositie en innovatie in Europa
Wat is er nodig om te voorkomen dat Nederland en Europa een bijrol spelen in de nieuwste ontwikkelingen? In 2032 moet robotica een markt van circa 3.000 miljard euro vormen. De woorden focus en langetermijnvisie vallen. Maar ook financiële en reputatierisico’s spelen een rol.
Saccon licht toe: „Niemand wil het financiële risico nemen, omdat het mis kan gaan en je miljoenen euro’s kunt verliezen. De verbinding tussen het topmanagement en de innovatie-afdeling moet op een bepaalde manier verlopen. Anders bestaat het risico dat een project na twee of drie jaar stopt, omdat het verwachte resultaat nog niet is bereikt, precies op het moment dat het project zich in de goede richting beweegt.”
Waar grote concerns twintig jaar geleden hun R&D-afdelingen ruime budgetten en tijd gaven om te pionieren, fungeren moderne R&D-afdelingen volgens Saccon vaak als passieve waarnemers. Ze kopen technologie pas in wanneer anderen het ontwikkelrisico al hebben gedragen.
Volgens hem vullen universiteiten dat gat op: door strategische samenwerking met bedrijven en subsidies van de overheid garanderen ze een bepaalde continuïteit. Een voorbeeld is het TU/e-onderzoek naar logistieke material handling, waarin wordt samengewerkt met grotere organisaties.
„We hebben vier jaar samengewerkt met Vanderlande. Met ASML, KLM en PostNL staan we voornamelijk in contact en zij hebben enorme interesse in de technologie die wij ontwikkelen.”
De kracht van het Brainport ecosysteem
Ook het innovatieklimaat in de regio Eindhoven (Brainport) speelt volgens Saccon een belangrijke rol. De regio trekt internationaal talent aan. De korte lijnen tussen de universiteit, hogeschool Fontys, durfkapitaal, de overheid, waaronder de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij, en hightechbedrijven vormen een ecosysteem waarin studenten en onderzoekers snel start-ups oprichten en innovaties naar de markt brengen.
De geboren Italiaan legt uit: „Dit is waarom ik hier nog steeds werk. Het is hier een magneet voor talent en je ademt hier letterlijk innovatie. Je voelt dat mensen dingen willen neerzetten. Na al die jaren bouw je netwerken op die elkaar voortdurend inspireren. De stad leeft, er hangt hier een enorm positieve energie.”
Bekijk ook onze video: Wanneer gaan humanoid robots écht aan het werk?
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
