Strategie

Aanhoudende droogte legt de Rijn stil: dit zijn de gevolgen voor de Europese economie

Dronefoto van een binnenvaartschip over de Rijn. De afvoer van de Rijn is lager dan ooit gemeten.
Dronefoto van een binnenvaartschip over de Rijn. De afvoer van de Rijn is lager dan ooit gemeten.ANP
Leestijd 3 minuten

1. 6,17 meter boven NAP

Het waterpeil van de Rijn bij Tolkamer (meetpunt Lobith) is gezakt naar 6,17 meter boven NAP. Dat zorgt voor problemen op de Waal en de IJssel, die worden gevoed met Rijnwater, schrijft het AD.

Toch is de situatie nog lang niet zo ernstig als bij het Duitse Kaub, vlak bij Koblenz. Daar staat het water zo laag dat vrijwel alle vrachtschepen het knelpunt niet meer kunnen passeren.

Dit betekent dat binnenvaartschepen vanuit Nederland niet meer kunnen doorvaren naar belangrijke binnenhavens aan de Rijn in Zuid-Duitsland en naar Bazel in Zwitserland, terwijl ook de Donau en daarmee Oost-Europa onbereikbaar zijn.

2. 30 procent lading

De lage waterstanden beperken niet alleen de bereikbaarheid van havens, maar hebben ook gevolgen voor de hoeveelheid lading die binnenvaartschepen onder normale omstandigheden kunnen vervoeren. Nu kunnen zij vaak maar een derde van hun normale vracht meenemen.

Dit zorgt voor de nodige logistieke problemen. Zo vervoeren schepen minder brandstof, chemicaliën en droge producten zoals klei en zand. Hierdoor dalen de voorraden en stijgen de prijzen.

Vervoer per vrachtwagen biedt uitkomst. Alleen: één binnenvaartschip is onder normale omstandigheden goed voor zo’n honderd vrachtwagens.

Lees ook: Triodos-econoom slaat alarm: 'Nederlandse economische groei verdampt door extreme hitte'

3. 333 miljoen ton

De binnenvaart vervoerde in 2025 in totaal 333 miljoen ton goederen, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Dit omvat zowel goederen voor import en export als producten die binnen Nederland worden vervoerd.

Als we alleen kijken naar de export van producten over water, bedroeg die in 2025 zo’n 115 miljoen ton, waarvan 52,5 procent naar Duitsland ging. Dat gebeurde vooral over de Waal en de Rijn.

Ter vergelijking: in Duitsland vervoerden binnenvaartschepen in 2024, het recentste jaar waarvoor cijfers beschikbaar zijn, 173,8 miljoen ton. Daarvan ging 149,3 miljoen ton via de Rijn.

Volgens de Duitse krant NRZ spelen de havens in de deelstaat Noordrijn-Westfalen een grote rol. In 2024 werd daar 97,9 miljoen ton goederen verwerkt in binnenhavens langs de Rijn, waarvan 41,6 miljoen ton in Duisburg. Deze haven aan de Rijn geldt als de grootste binnenhaven ter wereld.

4. 93.680 binnenvaartschepen per jaar

Dat de binnenvaart belangrijk is, blijkt ook uit de cijfers van grote havens in Nederland en Duitsland.

Jaarlijks varen 93.680 binnenvaartschepen de haven van Rotterdam binnen om vracht via de grote rivieren naar het ‘achterland’ te vervoeren. Dat zijn er 257 per dag.

In de haven van Duisburg gaat het om 20.000 binnenvaartschepen per jaar.

Vanwege het lage water zet de haven van Rotterdam wekelijks honderd extra binnenvaartschepen in om vracht te vervoeren, omdat schepen minder lading kunnen meenemen.

Lees ook: Bloedheet op werk? 4 verrassende tips voor een koeler kantoor

5. 35 procent per schip

Volgens een woordvoerder van de haven van Rotterdam is de Rijncorridor van groot belang. Dat blijkt ook uit de bijna 100.000 binnenvaartschepen die jaarlijks gebruikmaken van deze corridor. „Ongeveer 35 procent van de containerstromen tussen Rotterdam en het achterland wordt per binnenvaart vervoerd”, klinkt het.

Opvallend genoeg gaat er meer vracht over de weg dan per schip: 58 procent. Slechts 8 procent wordt per spoor vervoerd.

In Duitsland werd in 2024 slechts 5 procent van de 3,275 miljard ton goederen via de binnenvaart vervoerd.

Dit artikel is eerder verschenen in het AD.

Delen: