Uit het rapport Hitte-economie van Triodos Bank blijkt dat hittegolven in Europa enorme economische schade aanrichten. De verwachting voor 2026? Een kostenpost van zo’n 180 miljard euro, wat neerkomt op een krimp van de Europese economie, het EU-bbp, met ongeveer 1 procent.
“We moeten onze levensstijl én economie drastisch transformeren naar minder energie- en grondstoffenverbruik”
Hans Stegeman Triodos Bank
Hoofdeconoom Hans Stegeman stelt scherp: „Deze zomer bewijst dat klimaatverandering geen toekomstig risico meer is. Een bbp-verlies van 1 procent betekent economische stagnatie, een flinke tegenslag. Toch is dit pas een voorproefje als we niet direct ingrijpen. We moeten onze levensstijl én economie drastisch transformeren naar minder energie- en grondstoffenverbruik.”
De grootste economische schadeposten op een rij
Zwaarst getroffen landen: Frankrijk vangt de grootste klap op, maar de hitte kan ook in Nederland de verwachte economische groei volledig tot stilstand brengen.
Arbeidsproductiviteit: dit is de grootste schadepost (circa 0,6 procent van het bbp). Door de hitte werken mensen simpelweg minder efficiënt.
Landbouw: oogsten vallen 3 tot 7 procent lager uit en dat maakt de boodschappen duurder.
Energie: het opwekken van stroom verloopt trager, met hogere stroomprijzen tot gevolg.
Transport: hitte en droogte veroorzaken forse vertragingen op wegen, spoorlijnen en in de binnenvaart.
Lees ook: ING: Nederlandse economie heeft minder last van lage waterstanden dan Duitse
‘De hitte-economie raakt elke sector’
Econoom Ernst Hobma licht de bevindingen van het rapport verder toe.
Hoe hard zijn deze cijfers?
„Het zijn robuuste ramingen, gebaseerd op uitgebreid literatuuronderzoek naar de macro-economische impact van hitte. We hebben specifiek gekeken naar landbouw, energie en transport. Die drie sectoren veroorzaken samen al een krappe helft van de totale economische schade.”
“We moeten beseffen dat de ‘hitte-economie’ een blijvertje is”
Ernst Hobma Triodos Bank
Hoe komt Nederland uit deze raming?
„Er zijn grote verschillen per land. Voor Nederland verwachten we een bbp-krimp van 0,8 procent. Hoewel het hier niet zo extreem heet wordt als in bijvoorbeeld Frankrijk, zijn we er bijzonder slecht op voorbereid. We zijn hitte van oudsher niet gewend, waardoor huizen airco’s missen en kantoren te warm zijn. In Spanje en Italië is de infrastructuur veel beter op hitte ingericht, waardoor de relatieve impact daar kleiner is. We moeten beseffen dat de ‘hitte-economie’ een blijvertje is. Met de huidige El Niño verwachten we in 2027 de grootste wereldwijde gevolgen.”
Hoe raakt dit onze portemonnee direct?
„Lagere oogsten zorgen later dit jaar voor hogere voedselprijzen, wat direct doorwerkt in de inflatie. Ook stroom wordt duurder: door een tekort aan koelwater kan er minder energie worden opgewekt, en zonnepanelen verliezen hun efficiëntie bij extreme hitte. Dit onderstreept hoe urgent snelle verduurzaming is.”
Jullie voorzien een productiviteitsverlies van 0,6 procent in de EU. Hoe zit dat?
„Het is simpel: als het heet is, werken mensen trager. Dat geldt vooral voor buitenwerkers en personeel in slecht geïsoleerde fabrieken. De schade ontstaat deels door hoger ziekteverzuim en deels doordat mensen gewoon minder gedaan krijgen. Dat wordt onder andere ondersteund door experimenten met kantoortaken in warme en koele ruimtes.”
Wat kunnen bedrijven hiertegen doen?
„Bedrijven moeten zich aanpassen, met oog voor de rechten en plichten van medewerkers. Denk aan het invoeren van een tropenrooster, de mogelijkheid om thuis te werken, of juist het openhouden van een goed gekoeld kantoor en het vermijden van zwaar werk in de volle hitte.”
Lees ook: Als de Straat van Hormuz tot eind dit jaar gesloten blijft, ligt een wereldwijde recessie op de loer
Wordt klimaatschade op termijn onverzekerbaar?
„In gebieden met veel bosbranden is dat nu al het geval: huizen worden daar onverzekerbaar of verzekeringen worden onbetaalbaar. Verzekeraars trekken zich terug, huizenprijzen dalen en bewoners zitten in de val. In de VS is dit al langere tijd zichtbaar in gebieden waar dit soort klimaatrisico’s zich voordoen. Huishoudens zullen hun gedrag moeten afstemmen op deze klimaatrisico’s.”
Hoe weegt Triodos dit mee bij leningen en investeringen?
„Binnen ons risicobeleid analyseren we de gevolgen van klimaatverandering, zoals bosbranden en overstromingen, steeds nadrukkelijker, dat is ook verplicht voor banken. Triodos financiert vanuit haar missie geen bedrijven die kampen met onbeheersbare transitierisico’s of die vasthouden aan een niet-toekomstbestendig model.”
“We zullen kritisch moeten kijken naar wat écht nodig is; we kunnen niet op de oude voet verder”
Ernst Hobma Triodos Bank
Bieden deze uitdagingen ook kansen voor nieuwe verdienmodellen?
„Zeker. Bedrijven kunnen inzetten op adaptatie (zoals slimme zonwering) en mitigatie (het verminderen van CO2-uitstoot). Dat betekent: overstappen op groene energie, het bedrijfsmodel verduurzamen en de logistiek transformeren naar elektrisch. Wel knelt dit momenteel met onze infrastructuur, denk aan de netcongestie. Dat dwingt ons tot lastige keuzes: accepteren we nog extra gasverbruik om stroom op te wekken? Klimaatverandering maakt de schaarste pijnlijk zichtbaar. We zullen kritisch moeten kijken naar wat écht nodig is; we kunnen niet op de oude voet verder.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
