Italië was vorige week in rep en roer vanwege een engel met het gezicht van premier Giorgia Meloni. De gelijkenis kwam aan het licht na de restauratie van fresco’s in de Romeinse basiliek San Lorenzo in Lucina. Hoewel restaurateur Bruno Valentinetti er als de kippen bij was om te ontkennen dat hij het gezicht van de eerste minister als voorbeeld voor de goddelijke creatie had genomen, waren de overeenkomsten zo groot dat tegenspreken weinig zin had.
Het duurde niet lang voordat het Vaticaan ingreep en opdracht gaf het hemelse gelaat uit te gummen. Meloni zelf had ondertussen andere prioriteiten en reageerde slechts kort op het kerkelijke tumult: no, decisamente non somiglio a un angelo (nee, ik lijk beslist niet op een engel).
Stellantis onder druk: crisis in de Italiaanse autoproductie
Ondertussen zag de politica met lede ogen aan dat de koers van Stellantis, de belangrijkste automotive werkgever van het land, hard onderuit was gegaan na 22,2 miljard euro aan afschrijvingen. Opnieuw was dat een onaangename verrassing, want het Stellantis-topmanagement had haar nog maar net bijgepraat over het historische dieptepunt in de Italiaanse autoproductie. Er was opnieuw actie nodig, want zonder auto-industrie raakt Italië per direct in een diepe crisis.
Bij de Stellantis-directie is dat bekend en Meloni zit kort op de bal zodra het over autofabricage binnen haar landsgrenzen gaat
Jos van den Bergh Automotive PR- & marketingconsultant
De Italiaanse leider werpt zichzelf frequent op als angelo custode, reddende engel, van de Italiaanse auto-industrie. Bij de Stellantis-directie is dat bekend en Meloni zit kort op de bal zodra het over autofabricage binnen haar landsgrenzen gaat. Eerder liet zij de naam van de Alfa Romeo ‘Milano’ last minute ombuigen naar het fantasieloze ‘Junior’ omdat de Lombardische auto in kwestie niet in Italië maar in Polen wordt geproduceerd. Geen welluidend Italiaans op buitenlands blik.
Lees ook: Hoe Tesla’s productstrategie het geschreeuw van Elon Musk overstijgt
Zodra directeuren niet luisteren, grijpt de premier keihard in met maatregelen die de emotionele Italiaanse automerken in het hart raken
Jos van den Bergh
Protectionisme als economische strategie: de aanpak-Meloni
De conservatief rechtse politica deinst er niet voor terug om druk uit te oefenen op Stellantis. Haar belangrijkste doelstelling is daarbij om de economisch cruciale autofabrieken operationeel te houden. De Italiaanse premier kan zich intensief met de grote concerns bemoeien, omdat zij leiding geeft aan één van de meest stabiele regeringen die het land ooit heeft gekend.
Waar critici na de parlementsverkiezingen van 25 september 2022 de rechtse coalitie weinig kans gaven, blijkt Meloni stevig in het zadel te zitten. Dat geeft haar ruimte om een krachtig economisch beleid te voeren. Politiek die steun biedt aan de nationale economie, en Stellantis moet mee in deze aanpak.
De lengte van haar regeringstermijn evenaart binnenkort het naoorlogse record van Silvio Berlusconi. Na decennia van maffiose christendemocratie onder Giulio Andreotti, corrupt socialisme van Bettino Craxi en het schandaalpopulisme van Berlusconi, regeert de temperamentvolle Meloni zonder schandalen. Ook dat helpt bij het managen van de autofabricage.
Italiaanse bolides moet je bij ons bouwen, luidt de opvatting van Giorgia Meloni
Jos van den Bergh Automotive PR- & marketingconsultant
Stabiliteit maakt het eenvoudiger om de auto-industrie dienstbaar aan Italië te maken en productielijnen binnen de eigen landsgrenzen af te dwingen. Zodra directeuren niet luisteren, grijpt de premier keihard in met maatregelen die de emotionele Italiaanse automerken in het hart raken. Groen-wit-oranje vlaggetjes worden van auto’s gerukt, iconische Italiaanse namen gaan de ijskast in en reprimandes deelt zij zonder schroom uit in nationale media. „Italiaanse bolides moet je bij ons bouwen”, zo luidt de opvatting van Giorgia Meloni.
Lees ook: Europese auto-industrie: Jos van den Bergh verduidelijkt hoe Brussel bij autobazen aan de rem trekt
Product Lifecycle Management: waar het misgaat bij Stellantis
De Italiaanse premier heeft ook gegronde redenen om scherp te blijven op Stellantis. Ondanks toezeggingen om de autoproductie op peil te houden, maakt de fabrikant er een potje van. Met de regering is een jaarlijkse productie van 1 miljoen auto’s afgesproken, maar vorig jaar zakte het aantal geproduceerde Stellantis-auto’s terug tot een schamele 380.000 eenheden. Dat heeft heftige consequenties voor vrijwel alle fabrieken, die bovendien vaak in het arme en toch al problematische zuiden van het land staan.
Het gebrek aan autoproductie heeft daarbij niets te maken met een slechte automarkt, de daling ligt bij vertraagde opstart van nieuwe Stellantis-modellen. Daarmee is niet de markt, maar het ontbreken van adequaat product lifecycle management oorzaak van de malaise in de Italiaanse autofabrieken. Voor Meloni is de situatie extra zuur omdat de daling samengaat met de door de Italiaanse regering in het leven geroepen EV-bonus. Overheidssteun die relatief goedkope EV’s van Stellantis bij de inwoners geliefd moet maken, want auto-eigenaren krijgen tot maar liefst 11.000 euro subsidie bij de overstap naar een elektrische auto. Het is dan lastig uit te leggen dat de stevig van deze regeling profiterende Fiat Grande Panda electric, niet in Italië maar notabene in het Servische Kragujevac wordt geproduceerd.
De cijfers: terug naar het productieniveau van de jaren 50
In Italië schroeft Stellantis vooral haar minder succesvolle modellen in elkaar, en dat is de belangrijkste reden voor de aanhoudende productiedaling. In totaal produceerde de Italiaanse tak van Stellantis vorig jaar zo’n 214.000 personenauto’s, een daling van 24,5 procent ten opzichte van 2024. Ook de productie van bestelbussen zit in de mineur, want die daalde met 13,5 procent tot slechts 166.000 in Italië gemaakte exemplaren. 2025 was bovendien niet het eerste jaar met rode productiecijfers, want drie jaar eerder maakte Stellantis nog 751.384 voertuigen in il bel paese. Volgens het gezaghebbende *Il Sole 24 Ore* betekent deze halvering dat het productievolume is teruggevallen tot het niveau van de jaren 50.
Dit jaar lijkt de druk van de regering Meloni de eerste vruchten af te werpen
Jos van den Bergh Automotive PR- & marketingconsultant
De Italiaanse regering dringt er daarom stevig bij Stellantis op aan het nieuwe productplan versneld uit te rollen en geplande nieuwe modellen in hoog tempo naar de markt te brengen. Dit jaar lijkt de druk van de regering-Meloni de eerste vruchten af te werpen, want zowel de Mirafiori-fabriek bij Turijn als het productiecomplex in het Zuid-Italiaanse Melfi compenseren nu al een groot deel van de productiedaling van vorig jaar met nieuwe modellen.
Herstel in zicht? Nieuwe modellen en de rol van Mirafiori
Dankzij de introductie van de Fiat 500 Hybrid bloeit het productievolume van de Mirafiori-fabriek bijvoorbeeld met 16 procent op. De Fiat 500 electric bleek te hoog geprijsd, maar de recent toegevoegde Hybrid-versie slaat wél aan.
Giorgia Meloni volhardt daarbij in de doelstelling om dit jaar 400.000 Stellantis-auto’s in Italië te produceren en voor de komende jaren blijft de stip van 1 miljoen auto’s op de horizon staan. Het is lastig te zeggen of het autoconcern deze objectieven daadwerkelijk haalt, omdat ze sterk afhangen van succes dat nieuwe modellen moeten gaan brengen. Later dit jaar start de fabricage van de DS7 en Lancia Gamma, ook lijkt er na het gepush van Meloni haast bij opvolgers voor de Alfa Romeo Giulia en Stelvio te zijn. Prestigemodellen die al in de showroom hadden moeten staan, maar waarvan de productie door interne discussies bij Stellantis nog niet naar de fabrieken van Pomigliano en Cassino is gebracht.
Lees ook: Hoe Sander Jansen topman bij Stellantis werd: ‘Ik werk het liefst met mensen die ik moet afremmen’
De toekomst van de Italiaanse autoproductie
De ooit zo omvangrijke Italiaanse autoproductie blijft zo fragiel. Kentering hangt sterk af van het succes dat toekomstige nichemodellen Stellantis gaan brengen. De bemoeienissen van Giorgia Meloni blijven zo voorlopig nog erg relevant. Persoonlijk hoop ik dat de Lancia Gamma het iconische merk weer op de kaart gaat zetten. Ook DS Automobiles draag ik als automens een warm hart toe, maar de Europese massa heeft beide merken nog lang niet in de armen gesloten. De vraag of deze luxe modellen Italië weer aan gezonde autofabrieken gaan helpen, blijft daarom meer dan opportuun. Het blijft hoe dan ook te vroeg om ‘beschermengel Meloni’ ook uit te gummen. Voor de Italiaanse autofabrieken is haar temperament binnenkort vast opnieuw nodig.
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
