Don Ritzen over zijn megaproject Shift Landmark van 240 miljoen: ‘Ik ben echt omver geblazen’

Vijf toparchitecten presenteren grensverleggende ontwerpen

Hij werd woensdag met een grote glimlach wakker, terwijl zijn mailbox in de loop van de dag overstromde. Ritzen was niet alleen onder de indruk van de vijf gepresenteerde, zeer uiteenlopende ontwerpen, maar ook van de energie in een bomvolle theaterzaal van LantarenVenster en van de enthousiaste reacties na afloop, van prins en ondernemer tot kunstenaar, journalist en grafisch ontwerper.

Want: Parijs heeft de Eiffeltoren, Barcelona de Sagrada Familia en Rotterdam straks het Shift Landmark, een initiatief van Don Ritzen. De geraamde kosten van het iconische gebouw aan de Maas bedragen zo’n 240 miljoen euro. Beeldbepalend wordt het hoe dan ook. Het wordt een baken van hoop, een plek waar verbeelding, kunst en bijzondere verhalen samenkomen. Vijf toonaangevende architecten presenteerden afgelopen dinsdag hun ontwerp. Ritzen, the day after: „Ik ben echt omver geblazen.’’

,,We hebben architecten veel creatieve vrijheid gegeven, ze hebben mijn verwachtingen overtroffen. Sterker, ze zijn helemaal los gegaan. En ze hebben deze competitie heel anders benaderd dan traditionele architectuurwedstrijden, waarin elke vierkante meter is uitgedacht. Ik ben niet alleen blij, maar ook opgelucht.’’ Een voorkeur voor een ontwerp? Als Ritzen die al heeft, houdt hij die wijselijk voor zich. ,,Ik zeg niks, de jury beslist. Als het goed is, wordt de winnaar eind april bekendgemaakt.’’

Missie van Don Ritzen: gedragsverandering voor een groene toekomst

Don Ritzen is medeoprichter van Rockstart, het platform dat honderden startups heeft geholpen bij hun ontwikkeling en groei. Hij is bovendien initiatiefnemer van Shift, een sociale onderneming met steward-ownership die zich richt op het activeren van grootschalige gedragsverandering. Zijn missie met Shift is het verbeteren van persoonlijk welzijn en het ondersteunen van de transitie naar een groenere, duurzame toekomst.

Het doel van Shift Landmark is om mensen, bedrijven en organisaties te inspireren en te motiveren tot een circulaire manier van leven en werken. Zijn intrinsieke motivatie? „Een positieve bijdrage leveren aan de wereld. Ik heb de creativiteit en het lef om de moeilijkste problemen aan te pakken, waarvan anderen denken dat ze niet op te lossen zijn.”

„Mijn kracht is om mensen met elkaar te verbinden en samen aan de slag te gaan. Als we echt een andere wereld willen creëren, moeten we anders denken en anders doen. We moeten ons gedrag écht veranderen. En ik ben ervan overtuigd dat mensen niet in beweging komen omdat ze moeten, maar omdat ze zien dat hun leven daardoor beter wordt. Ik heb iedereen nodig om dit project te laten slagen: architecten, investeerders, bouwers, kunstenaars, pensioenfondsen, overheden, bedrijven, noem maar op. Als initiatiefnemer zie ik het als mijn taak om al die mensen en organisaties bij elkaar te brengen, zodat ze meebewegen en dit project mede mogelijk maken.’’

Shift Landmark: immersieve kunst en circulaire bouw

Het Shift Landmark, met een vloeroppervlakte tussen de 25.000 en 30.000 vierkante meter, is opgezet als een doelgedreven bestemming waarin immersieve kunst, storytelling en een praktijkvoorbeeld van duurzaam leven samenkomen. Immersieve kunst is een kunstvorm die bezoekers onderdompelt in een zintuiglijke ervaring, waarbij je als het ware het kunstwerk instapt. Het is geen statisch gegeven, maar interactief. Daarnaast is er ruimte voor onder meer een restaurant, een hotel, culturele activiteiten en een observatiedek op de bovenste verdieping.

Shift Landmark wordt onderdeel van Waterkant, een grootschalige gebiedsontwikkeling rond een getijdenpark langs de Maas met 3.750 woningen, scholen, culturele voorzieningen, kantoren en een nieuw treinstation. Waterkant beoogt een nieuwe standaard te zetten in toekomstige stadsontwikkeling, met onder meer een duurzaam en collectief energiesysteem voor warmte en elektriciteit. Circulaire bouw, hergebruik van materialen en een focus op diversiteit zijn cruciaal voor de verdere ontwikkeling. Het gebouw in Rotterdam wordt volgens Ritzen de eerste in een netwerk van Shift Landmarks op zes continenten.

5 architectonische visies voor het nieuwe Rotterdamse icoon

De vijf ontwerpen zijn van Ecosistema Urbano, Heatherwick Studio, Mecanoo, MVRDV en Office for Political Innovation:

Ecosistema Urbano — A Living Landmark: een regeneratief ecosysteem en een sociaal organisme dat biodiversiteit en collectief leven voedt en constant in ontwikkeling is.

Heatherwick Studio — Urban Reef: een gebouw voor Rotterdam, gevormd door lagen van activiteit die een rif-achtig ecosysteem weerspiegelen, mensen samenbrengen, klimaatbewustzijn stimuleren en lichtere manieren van leven inspireren.

Mecanoo — The House of Shift: een icoon rond upcycling, CO2 opslag, energieneutraliteit en een speelse ontdekkingsreis.

MVRDV — Rotterdam Rocks: een verzameling poreuze, levende rotsen die Rotterdams nieuwe landmark verbeelden via ecologie en beleving.

Office for Political Innovation — Planetary Landmark for the Climate Age: een werkende doorsnede door een veranderende wereld, waar klimaat wordt ervaren en collectief hervormd.

De volgende stappen: wie wint de architectuurwedstrijd?

De jury rondt de beoordeling van de ontwerpen de komende weken af, eind april wordt de winnaar bekendgemaakt. Ritzen is in die tijd niet van plan om achterover te leunen, integendeel. „Sinds de oprichting van Shift heb ik naar dit moment toegeleefd, maar dit is pas het begin. Binnenkort start het participatieproces met omwonenden, werken we de businesscase verder uit, starten we met de voorbereidingen voor de vergunningenprocedure en zetten we het ontwikkeltraject in gang.”

„Ik heb dinsdag gemerkt dat veel mensen willen aanhaken: met geld, ideeën, kennis en meer. We hebben iedereen ook echt nodig om dit project van de grond te krijgen. Denkers en doeners. Mijn motto: step forward, start. Ik weet zeker dat het gaat lukken.’’

Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!