AI staat inmiddels standaard op de agenda van directies, managementteams en raden van commissarissen. Vaak ergens tussen digitalisering en innovatie. Er wordt gesproken over plannen, pilots en efficiency. En toch blijft het gevoel hangen dat we elkaar iets voorhouden. Want wie eerlijk is, ziet dat AI in veel boardrooms nog wordt benaderd als een hulpmiddel, niet als een kerncompetentie. Alsof een beetje basiskennis ‘we hebben ChatGPT geprobeerd’ voldoende is om richting te geven aan een technologie die fundamenteel ingrijpt in hoe organisaties werken, beslissen en waarde creëren.
AI-vaardigheid: onderdeel van goed bestuur
Dat is opmerkelijk. Niemand zou accepteren dat een bestuurder zegt dat hij financiën ‘globaal wel snapt’ of risico’s ‘op hoofdlijnen wel aanvoelt’. Financiële geletterdheid, risk awareness, marktinzicht en kennis van operationele processen zijn vanzelfsprekende onderdelen van goed bestuur. AI-vaardigheid hoort inmiddels in datzelfde rijtje thuis. Niet als technische diepgang, maar als strategisch en governance-vraagstuk.
Lees ook - Microsoft-CEO Satya Nadella: 2026 wordt hét jaar van AI, mits we één probleem negeren
Onderzoek van McKinsey laat zien dat organisaties die AI succesvol inzetten, worden gekenmerkt door actief en inhoudelijk betrokken leiderschap op het hoogste niveau. AI-beslissingen raken namelijk niet alleen IT, maar ook governance, ethiek, compliance, talentontwikkeling en businessmodellen. Managers en ondernemers die AI delegeren zonder het zelf te begrijpen, creëren een structurele blinde vlek. Ze kunnen moeilijk toezicht houden, laat staan strategisch bijsturen.
AI, geen visie, onwetendheid
Tegelijkertijd is de verwachting rondom AI vaak verkeerd gekleurd. In begrotingsrondes en gesprekken met aandeelhouders, commissarissen, private equity (investeerders) klinkt steeds vaker de eis dat organisaties ‘een AI-plan’ moeten hebben en dat dit ‘kosten efficiency gaat opleveren’. In sommige gevallen worden die beloften zelfs al ingeprijsd. Dat is geen visie, maar onwetendheid. AI is geen snelle kostenreductietool. Die route is niet alleen ongeloofwaardig, maar ook contraproductief.
Lees ook - Nvidia-topman Jensen Huang: ‘Geen enkele AI-CEO gaat mij of andere leidinggevenden vervangen’
De echte waarde van AI zit in het vrijmaken van schaarse capaciteit en het vergroten van individuele productiviteit. Medewerkers die AI kunnen en willen gebruiken, werken slimmer, maken betere analyses en nemen beter onderbouwde beslissingen. Daardoor ontstaat ruimte voor werk waar menselijke oordeelskracht, context en creativiteit nodig zijn. Pas daarna volgt schaalvoordeel. AI levert dus eerst waarde op bij mensen, niet op de balans. Besturen die dat mechanisme niet begrijpen, sturen op de verkeerde verwachtingen en ondermijnen adoptie.
Wordt AI serieus genomen?
Dat vraagt om iets anders van leiderschap. AI-adoptie kost overtuigingskracht, herhaling en voorbeeldgedrag. ‘Tone-of-the-top’ is hier niet optioneel. Medewerkers, klanten en leveranciers kijken naar de top: nemen zij AI serieus, investeren zij er zelf tijd in, en durven zij ook te leren? AI-awareness ontstaat niet door beleid, maar door gedrag. Door leiders die laten zien dat AI geen hype is, maar een structureel onderdeel van hoe de organisatie zich ontwikkelt.
Onbekendheid met AI-technologie, met de impact van processen op AI-modellen en met de gevolgen voor klant- en leveranciersrelaties is daarmee geen detail, maar een existentiële zwakte. Zeker in sectoren waar kennis, data en betrouwbaarheid centraal staan. Besturen die dat onderschatten, lopen het risico dat innovatie buiten hen om plaatsvindt, zonder duidelijke kaders voor kwaliteit, veiligheid en verantwoordelijkheid.
Een concreet voorbeeld laat zien wat dat in de praktijk betekent. Bij Lefebvre Sdu is eind 2025 bewust gekozen voor een organisatie brede, wederkerende, investering in AI-awareness. Niet alleen de directie of IT, maar álle collega’s (van receptie tot redactie, van developers tot controllers) hebben deelgenomen aan dezelfde AI-awareness training. Niet als een eenmalige exercitie, maar als startpunt van een structurele aanpak die regelmatig wordt herhaald.
Samen, samen, samen...
De gedachte daarachter is eenvoudig, maar fundamenteel: AI werkt alleen als je het samen begrijpt en samen omarmt. Innovatieve toepassingen ontstaan niet in silo’s, maar op het snijvlak van kennis, processen en technologie. Door iedereen een gedeelde basis te geven, ontstaat een gemeenschappelijke taal. En daarmee de ruimte om samen nieuwe oplossingen te ontwikkelen.
Juist als marktleider in het ontsluiten van wet- en regelgeving met behulp van AI, in een veilige omgeving, is dat geen nice-to-have maar een randvoorwaarde. Klanten mogen verwachten dat AI niet alleen slim, maar ook verantwoord wordt ingezet. Dat vraagt om technologie, maar vooral om volwassen governance en organisatiebrede AI-geletterdheid.
Voor ondernemers, managers en commissarissen ligt hier een duidelijke opdracht. AI-vaardigheid is geen extra competentie voor erbij, maar een integraal onderdeel van goed bestuur. Dat betekent tijd vrijmaken om te leren. Kritische vragen stellen over aannames, plannen en beloften. En expliciet beleggen wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor AI, en wie toezicht houdt op de randvoorwaarden.
Lees ook - Kan jouw CEO prompten?
Van bewustzijn naar leiderschap
De vraag is niet langer of organisaties iets met AI moeten doen. Die fase zijn we voorbij. De vraag is of ondernemers, managers en commissarissen bereid zijn om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor AI-vaardigheid aan de top. Want zonder begrip geen richting. Zonder richting geen adoptie. En zonder adoptie geen duurzame waarde.
AI vraagt om leiders die durven te leren, die het goede voorbeeld geven en die AI behandelen zoals andere kerncompetenties: serieus, structureel en collectief. Wie dat vandaag oppakt, vergroot niet alleen de slagkracht van de organisatie, maar ook zijn eigen relevantie als leider. Wie het laat liggen, bestuurt met een blinde vlek. En dat is in een AI-gedreven economie een risico dat geen enkele manager zich kan veroorloven.
Geert-Jan van der Snoek in At the Top
Hij heeft nooit gebouwd aan zijn carrière, horen we in At the Top: ‘Het komt op je pad.’ Zonder wrok kijkt hij om, ook op de dieptepunten in zijn loopbaan. ‘Je zit er voor de tent, niet voor je baan.’ Geert-Jan van der Snoek in gesprek met Paul van Riessen, in At the Top. Luister mee via deze link.
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
