Leiderschap

Heeft Tata Steel met Donald Pols een criticaster monddood gemaakt of een Trojaans paard binnengehaald?

Oud-Milieu Defensie-directeur Donald Pols start bij Tata Steel Nederland als Chief Sustainability Officer.
Oud-Milieu Defensie-directeur Donald Pols start bij Tata Steel Nederland als Chief Sustainability Officer.ANP
Leestijd 5 minuten

In de nieuwste aflevering van de podcast BusinessWise Weekly bogen presentator Olivier de Neve en zijn gasten zich uitgebreid over deze ongekende en spraakmakende beslissing. Is het een strategische meesterzet van de staalgigant om de grootste oppositie uit te schakelen, is het puur zakkenvullen door de oud-activist, of hebben we hier daadwerkelijk te maken met een briljante, groene infiltratie van binnenuit?

Grootste concurrent geneutraliseerd

Ondernemingsrechtadvocaat Arjen Paardekooper windt er in de podcast geen doekjes om: „Het is een briljante zet van Tata Steel natuurlijk.” Volgens de advocaat heeft de fabriek in IJmuiden op een ongekend doortrapte manier de aanval gepareerd. „De grootste concurrent hebben ze nu eigenlijk ingelijfd en uitgeschakeld,” constateert hij.

Lees ook: Waarom Donald Pols volgens Leen Zevenbergen de geuzennaam ‘idiot’ verdient na zijn overstap naar Tata Steel

Presentator Olivier de Neve ziet ook de keiharde logica van deze transfer in en trekt de vergelijking met een bekende politieke uitspraak van oud-minister Hugo de Jonge over het neutraliseren van critici in een crisissituatie. „We kunnen hem beter inside out hebben dan outside pissing in,” citeert De Neve vrijelijk. Het onderliggende idee voor de directie van Tata Steel is simpel: „Dan heb je in ieder geval het probleem intern gehaald,” in plaats van dat je de lastpak „naar buiten laat vervelen.”

Aan links en rechts zakken vullen?

Paardekooper is overigens ook uiterst sceptisch over de ware, nobele beweegredenen van Pols zelf. Toen hij het nieuws hoorde, kwam er direct één cynische gedachte in hem op: „Aan links en rechts zakken vullen.”

In een interview in de Volkskrant gaf Pols onlangs toe dat hij met zijn salaris bij Milieudefensie weleens tekortkwam en dat een inkomensverbetering absoluut meespeelde in zijn afweging. Volgens de krant zou Pols straks rond de 145.000 euro inclusief pensioen gaan verdienen. Advocaat Paardekooper reageert daar lachend op, noemt het een fooi en stelt: „Daar kom je niet verder dan Drachten als je op vakantie gaat.”

Als Pols echt macht krijgt, is dit misschien de belangrijkste duurzaamheidsbenoeming van het jaar

Eduard Schaepman

Topondernemer Eduard Schaepman weigert echter mee te gaan in dit algehele cynisme en bekijkt de gedurfde stap van de activist van een heel andere, positieve kant. „If you can’t beat them, join them,” vat hij de mogelijke ideologische denkwijze van Pols treffend samen.

Lees ook: Wat als je woordvoerder bent van een bedrijf als Tata Steel? ‘Het is echt een prachtig bedrijf’

Volgens Schaepman is het juist een unicum en een knappe beslissing dat Tata Steel met de ex-directeur van Milieudefensie níét kiest voor een „klassieke communicatiedirecteur die alles mooier praat”. In plaats daarvan halen ze bewust iemand binnen die het bedrijf jarenlang kritisch heeft gevolgd. Schaepman ziet dan ook reusachtige kansen: „Als Pols echt macht krijgt, is dit misschien de belangrijkste duurzaamheidsbenoeming van het jaar.”

Geen PR-man, maar een keihard lobbywapen

Toch plaatst de vaste ‘boardroomfluisteraar’ van de show, Rob Huisman, serieuze vraagtekens bij de dubbelrol van Pols. Pols wordt namelijk directeur Duurzaamheid én directeur Communicatie. Huisman noemt dit een onmogelijke combinatie en wijst op een belangrijk gebrek: „Hij heeft eigenlijk geen ervaring als directeur communicatie”, stelt Huisman. “En communicatie is een vak.”

Paardekooper heeft daar echter een messcherpe, politieke theorie over. „Ik denk dat je het woord communicatie moet vervangen door lobby,” stelt de advocaat. Hij wijst erop dat vakbond FNV de hoogste lidmaatschapsdichtheid heeft bij het personeel van Tata Steel. Omdat FNV „van huis uit een GroenLinks-PvdA-bolwerk” is, fungeert Pols volgens hem als de perfecte pion.

Tata Steel jaagt momenteel op 2 miljard subsidie voor vergroening, en via de linkse vakbondslijntjes zal Pols moeten „proberen te lobbyen in de Tweede Kamer.” Presentator De Neve vraagt zich af of dit bewust beleid is: „Als ik deze man nou binnen haal, dan krijg ik misschien geen 2 miljard subsidie, maar 4 miljard.”

Het Paard van Troje in de bestuurskamer

Ondanks de schijnbare winst voor de staalfabriek, waarschuwt Paardekooper de top van het bedrijf absoluut niet te vroeg te juichen. Wat als Pols zich niet laat „ringeloren” en daadwerkelijk de boel gaat opschudden?

De advocaat vraagt zich hardop af wat de ex-klimaatstrijder contractueel heeft vastgelegd. „Is hij, zoals een lid van de OR, beschermd tegen ontslag?” Als Pols keiharde standpunten gaat innemen en niet zomaar op straat gezet kan worden, kan de sfeer in IJmuiden razendsnel omslaan. „Tata Steel denkt: oeps, wie hebben we nu in huis gehaald?” voorspelt Paardekooper. „We hebben hier het paard van Troje.”

Lees ook: De rol van CEO’s: moeten leiders persoonlijk verantwoordelijk gehouden worden?

De kille radiostilte van Milieudefensie

Terwijl Tata Steel de buit (en de bijbehorende risico’s) binnen heeft, heerst er bij de voormalig bondgenoten van Pols vooral bittere en ijzige stilte. Rob Huisman stoort zich mateloos aan de rancuneuze reactie van Milieudefensie, die hun oud-directeur geen enkel bedankje gunden in hun persbericht. „Kan er niet één vriendelijk woord van af voor die persoon die zoveel jaren met hart en ziel voor je gevochten heeft?”, vraagt Huisman zich af.

Ik had ook gedacht: hoepel maar op

Arjen Paardekooper

Voor Paardekooper is die houding echter de normaalste zaak van de wereld binnen het activisme. „Dat geeft ook aan hoe goed Milieudefensie zelf in de wedstrijd zit. You’re with us or against us,” verklaart hij de radiostilte. Hij snapt de reactie volkomen en zou in hun schoenen precies hetzelfde doen: „Ik had hem ook niet tandenknarsend gedag gezegd. Ik had ook gedacht: hoepel maar op.”

Uiteindelijk is er voor de aandeelhouders in IJmuiden overigens maar één écht rendabel duurzaamheidsadvies, ongeacht de nieuwe directeur, zo besluit Paardekooper vlijmscherp: „Sluiten die tent...en gewoon lekker naar Duitsland.” Maak er maar een “speelpark” of een “Tech Valley” van, want die peperdure vergroening is in zijn ogen onbetaalbaar.

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:

Delen: