Het ligt niet in mijn natuur om veel last te hebben van keuzestress, maar het selecteren van de Leider van de Week voor het radioprogramma BusinessWise Weekly bleek in de voorbije maanden toch verrassend vaak een serieuze bevalling. Wat maakt iemand interessant? Kunnen presentator Olivier de Neve en de gasten in de studio hier op een zinvolle manier hun licht op laten schijnen? En bovenal: wat heeft deze leider gedaan of nagelaten waar de luisteraars iets van kunnen opsteken?
“Je moet de dingen zien zoals ze zijn, maar dat hoeft niet”
Johan Cruijff Taalvirtuoos (ook)
Het wekelijkse overleg met de redactie van BusinessWise was, wat zal ik zeggen, interessant en educatief. Onderwerpen die ik als bestuursadviseur fascinerend vind, zo leerde ik, lenen zich niet noodzakelijkerwijs voor een discussie op de radio. We wisselden over en weer nominaties en ideeën uit, veelal met een ondertoon van ‘je moet de dingen zien zoals ze zijn, maar dat hoeft niet’, zoals wijlen Johan Cruijff het formuleerde.
De lijst van uitverkorenen die de uitzending haalden telt mooie namen als Jesper Hojer, Paul Terstegge, Dolf van den Brink, Tim Cook en Saskia Egas Reparaz. Om Donald Pols konden we op een gegeven moment niet heen; als iemand zijn stinkende best heeft gedaan om Leider van de Week te worden dan was hij het wel. En Ronald Koeman was in de aanloop naar het WK, ik geef het toe, een volstrekt opportunistische maar op dat moment ook wel logische keuze.
Leider van de Week worden: hoe verdien je die titel écht?
Het belangrijkste criterium waaraan een Leider van de Week moet voldoen is even simpel als lastig te bepalen: is er iets van te leren? De aanleiding om iemand te kiezen kan positief zijn, zoals bij Saskia Egas Reparaz, die met HEMA dit jaar een vrolijk eeuwfeest kan vieren omdat ze in de afgelopen vijf jaar duidelijke strategische en operationele keuzes heeft gemaakt. En soms is de aanleiding een slippertje, zoals bij Paul Terstegge, die in zijn wittebroodsweken bij Transavia tamelijk onbeholpen uit de hoek kwam bij zijn eerste grote mediaoptreden.
De rode draad is, als je terugkijkt op onze keuzes, dat de Leider van de Week als communicator vaak iets goed of minder goed doet. Hoe hoger een leidinggevende stijgt, hoe belangrijker de communicatie. De CEO van een AEX-fonds vatte het ooit kernachtig voor me samen: ‘Ik doe zelf eigenlijk helemaal niets, ik ben de hele dag bezig om te communiceren met de mensen die het echte werk doen.’
Dat niet elke communicator altijd even gelukkig voor de dag komt, kunnen we dagelijks in het nieuws zien. De kunst is om er iets van te leren. Om als leider te beseffen dat communicatie een vak is – nu je zo hoog gestegen bent ook jouw vak – en daarbij zijn eigen spelregels kent, geschreven en ongeschreven. Fouten maken hoort erbij. Gebrek aan bereidheid om daarvan te leren is in mijn ogen onvergeeflijk.
De afvallers: 7 invloedrijke leiders die de uitzending net misten
Waar keuzes gemaakt worden, zijn ook afvallers. Laat ik er een paar in het zonnetje zetten die de radio-uitzending net niet hebben gehaald. En uitleggen waarom ze het wat mij betreft best verdiend hadden.
Christine Lagarde (ECB)
Het vraagt lef en onafhankelijk denken om de rente in Europa voor het eerst sinds jaren te verhogen, terwijl politici in koor om een lagere rente vragen. Dat Christine Madeleine Odette Lagarde als volbloed Française tot zo'n besluit komt is extra te prijzen, want juist in Frankrijk (met zijn wurgende staatschuld) zit niemand te wachten op een hogere rente.
Hajir Hajji (Action)
Iedereen kent het succesverhaal van Action, maar de aankondiging dat de koopjesketen binnenkort ook naar de VS gaat deed mijn wenkbrauwen fronzen. Als ik iets heb geleerd van strategieconsultants, dan is het wel dat een nieuwe geografische regio betreden vaak de opmaat is tot diepgravende problemen. Benieuwd of Action gaat slagen waar zoveel andere Europese winkelketens uit de bocht zijn gevlogen.
Oliver Blume (VW)
De Europese auto-industrie staat aan de vooravond van een ingrijpende sanering, en marktleider VW voelt dat als geen ander. Hoe ga je als bestuur om met zo'n uitdaging? Deze casus ligt in Wolfsburg op het bordje van CEO Oliver Blume. De economische, politieke en maatschappelijke lading is van een orde waar de meeste leidinggevenden zich maar moeilijk een voorstelling van kunnen maken.
Christophe Fouquet (ASML)
Je organiseert een symposium en nodigt Elon Musk als spreker uit. Kan je het als gastheer dan maken om iemand op het laatste moment te annuleren, omdat een deel van je personeel grote bezwaren heeft? Een interessant praktijkvoorbeeld van hoe de cancelcultuur overal kan opspelen, ook in Veldhoven, daar waar principes, zakendoen, fatsoen en diplomatie weleens vaker met elkaar om voorrang strijden.
Thierry Garnier (Ahold Delhaize)
Sinds 2019 is Garnier topman bij het Britse Kingfisher, een van de grootste doe-het-zelf-ketens van Europa. Hij wordt in 2027 de opvolger van Frans Muller als CEO van Ahold Delhaize. Dat is nogal wat, want sinds puinruimer Anders Moberg is een volmaakte buitenstaander in Zaandam niet meer op deze manier de boardroom binnengelopen. Overigens werkte Garnier twintig jaar bij Carrefour, dus de do's en don'ts van foodretail zijn hem niet vreemd.
Fernando Fernández (Unilever)
De ontluisterende ontmanteling van Unilever gaat een nieuwe fase in met de aangekondigde verkoop van alle foodactiviteiten (Knorr, Hellmann's, Cup A Soup en Calvé). Dit is in wezen de definitieve ontvlechting van de bijna honderd jaar oude Brits-Nederlandse fusie. Hoe ga je als management om met de druk van korte termijn-activisten en hoe voorkom je dat de lange termijn continuïteit daarmee op het spel wordt gezet?
Gunay Uslu (Corendon)
De switch van politiek naar zakenleven verloopt niet altijd even gladjes (mijn gedachten dwalen af naar Camiel Eurlings), maar Gunay Uslu bewijst dat het kan. Ze praat net zo gemakkelijk over de expansie van haar familiebedrijf als over maatschappelijke betrokkenheid of over culturele onderwerpen die haar hart raken. Een moderne en inspirerende communicator. Iemand die ik bij gelegenheid graag opnieuw nomineer als we in het najaar een nieuw seizoen van BusinessWise Weekly gaan maken en daarbij ook weer de Leider van de Week gaan kiezen.
Móet je horen: BusinessWise Weekly
Scherpe denkers uit het bedrijfsleven geven duiding: meer dan het persbericht, de LinkedIn-post en wat je hoorde bij het koffieapparaat. Elke week live op New Business Radio, daarna terug te luisteren als podcast en gepresenteerd door Olivier de Neve.
Luister hieronder de laatste aflevering van dit radioseizoen met ook... Rob Huisman en de rubriek Leider van de Week.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
