Het aanstellen van Sarina Wiegman als bondscoach van het Nederlands elftal (mannen) zou niet alleen een historisch sportmoment zijn, maar bovenal een ‘masterclass in modern leiderschap’, vindt leiderschapsexpert Carolina Pruis. „Maar de grootste vraag is misschien niet of Sarina klaar is voor het mannenvoetbal, maar of het mannenvoetbal klaar is voor Sarina”,
Die bal ligt bij de KNVB, die eerder al wel ‘durfde’ een vrouwelijke directeur aan te stellen: Marianne van Leeuwen. Ze werd bij haar aanstelling in 2021 eerst geprezen om haar zakelijke achtergrond, als onder meer voormalig CEO van Reed Business, en frisse blik. Later kwam er vanuit de voetbalwereld en media regelmatig kritiek, juist op het gebrek aan specifieke ‘voetbalkennis’ en haar leiderschapsstijl. ‘Typisch de voetbalwereld’, wordt daar ook over gezegd.
Resultaatgericht leiderschap kent geen gender
In het bedrijfsleven praten we al decennia over het doorbreken van het glazen plafond, De top van het professionele mannenvoetbal blijft echter een van de meest hardnekkige 'old boys networks' ter wereld. Wiegmans trackrecord laat echter zien dat haar leiderschapsstijl universeel is. Zij leidt niet op basis van ego of status, maar op basis van een ijzersterke structuur en emotionele intelligentie.
Voor topbestuurders zou de les helder moeten zijn: leiderschapskwaliteit is genderneutraal. Wie selecteert op basis van reputatie binnen de ‘traditionele’ cirkel, mist de echte transformatieve talenten.
Psychologische veiligheid in een machocultuur
De kleedkamer van de Oranje-mannen zit vol met miljonairs, ego’s, met spelers die onder constante hoogspanning staan. Vaak wordt gedacht dat daar een ‘harde hand’ of een dominante alfaman voor nodig is. Een van de sterke punten van Wiegman juist is het creëren van psychologische veiligheid, zo valt op te maken uit eerdere opmerkingen van internationals uit de nationale vrouwenteams van Nederland en Engeland. ‘Ze is van duidelijkheid boven intimidatie: je weet exact waar je aan toe bent. Haar communicatie is direct, transparant en wars van politieke spelletjes’.
Lees ook - Waarom oudere mannen betere leiders worden: de milde kracht van Dick Advocaat, De Kleine Generaal
Van ‘sterren’ naar een collectief
Het Nederlands elftal heeft zelden een gebrek aan individueel talent, maar collectieve discipline blijft een voortdurend aandachtspunt. Wiegmans specialiteit is het smeden van een hecht team waarin het individu functioneert in dienst van het grotere doel. Bij zowel de Oranje Leeuwinnen als het Engelse nationale team wist ze vedettes zover te krijgen dat ze hun ego parkeerden.
‘Het gaat er niet om wie de beste spelers zijn, het gaat erom wie het beste team vormt’. Het is de filosofie die Wiegman ademt en die direct toepasbaar is op high-performance teams in het bedrijfsleven.
“Haar aanstelling zou een spiegel zijn voor de maatschappij”
Robert van den Ham BusinessWise.nl
Traditionele dogma’s loslaten
Als Sarina Wiegman benaderd zou worden en de stap naar de mannen zou zetten, verschuift de spotlight direct naar de organisatiecultuur. Hoe reageren analisten, de media, maar ook de spelers zélf als een vrouw hen de les leest over tactiek?
Robert van den Ham van BusinessWise.nl: „Haar aanstelling zou een spiegel zijn voor de maatschappij. Leiders die haar zouden steunen, tonen inclusief leiderschap in de puurste vorm: het beoordelen van een professional puur op basis van competentie, data en behaalde resultaten uit het verleden. De vraag echter is of de voetbalwereld klaar is om traditionele dogma’s los te laten. Ik denk dat we daar het antwoord wel op weten”.
Twan Bovée, hoofdredacteur Sportnieuws.nl, stelt dat ‘kwaliteit sowieso leidend moet zijn bij de keuze van de KNVB’. „Of het dan een vrouw of een man is, maakt niet uit. Ik verwacht echter niet dat dit een denkrichting is van de voetbalbond. Natuurlijk is het goed om out of the box te denken. Alleen in deze fase zijn de verschillen in de voetbalwereld tussen de mannen en vrouwen waarschijnlijk nog te groot.”
“Een duo-bondscoachschap, Michael Reiziger en Sarina Wiegman samen, met een juiste rolverdeling”
Twan Bovée Hoofdredacteur Sportnieuws.nl
„Je zou mogelijk wel meer in een rol als manager kunnen denken, zoals in het Engelse clubvoetbal. In dat geval moet je met de andere trainers wel de juiste randvoorwaarden creëren. Of een duo-bondscoachschap, zoals in de tijd met Marco van Basten en John van ‘t Schip. Bijvoorbeeld Michael Reiziger en Sarina Wiegman samen, met een juiste rolverdeling,” aldus Bovée.
Van den Ham stelt dat de ‘casus Wiegman’ het bedrijfsleven op z’n minst aan het denken zou kunnen zetten. „Laat het uitdagen om buiten de gebaande paden te kijken bij het zoeken naar toptalent. Want de beste leider is misschien wel degelijk aanwezig en dichtbij, maar zit simpelweg in een hoek waar je uit gewoonte nooit naar kijkt.”
Lees ook - Sarina Wiegman: ‘Ik ben heel zorgzaam, maar dat is ook als bondscoach niet altijd handig’
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox, ook over leiderschap. Schrijf je hier nu gratis in:
