Ik heb het over de salarissen en bijkomende kosten van iedereen die leidinggeeft, van directie tot teamleiders. Auto’s, telefoons, opleidingen en bonussen. Samen goed voor tienduizenden euro’s per maand.
Maar hier komt de confronterende vraag: wie meet of deze leidinggevenden aantoonbaar beter worden?
De meeste organisaties meten alles: omzet, marges, klanttevredenheid en productiviteit. Maar de prestaties van hun grootste kostenpost blijven opvallend vaag.
En dat is geen onderbuikgevoel. Uit de tweejaarlijkse Nationale Benchmark Leiderschap en HR van NINTES blijkt:
43 procent van de organisaties heeft niet scherp welke vaardigheden en competenties van leidinggevenden worden verwacht.
Slechts 37 procent van de leidinggevenden scoort voldoende op het beschikken over de juiste vaardigheden.
Slechts 31 procent van de organisaties is tevreden over de snelheid waarmee leidinggevenden zich ontwikkelen.
Op de scan ‘De Moderne Leider’ (zie kader) van leiderschapsontwikkelingsexpert Sonja van Hamersveld van Charly Green scoren leidinggevenden gemiddeld een 7,3, terwijl zelfbewustzijn net boven een 6 blijft hangen.
1. Zelfbewustzijn 6,3
2. Intuïtie 7,7
3. Luisteren 7,0
4. Compassie 8,2
5. Authenciteit 7,9
6. Duidelijk zijn 6,9
7. Samenwerking en verbinding 7,1
8. Veerkracht en flexibiliteit 7,6
9. Visie en filosofie ontwikkeling 6,9
10. Toekomstgericht 7,0
Moderne leiderschapsscore 7,3
In mijn colleges aan Nyenrode en in projecten vanuit De Commerciële Revolutie en Employee Growth Factory stel ik daarom altijd één simpele vraag: in hoeverre zijn jullie leidinggevenden aantoonbaar beter geworden in de afgelopen zes maanden? Het blijft dan vaak stil.
De stille schade van disfunctionerend leiderschap
Disfunctionerende leiders kosten organisaties geen duizenden euro’s, maar tonnen per jaar. Niet zichtbaar op één factuur, maar versnipperd over verloop, verzuim, gemiste kansen en afhakende klanten.
Toch weet bijna niemand exact welke leiders beter worden, wie stilstaat en wie structureel schade veroorzaakt. Dat is geen leiderschapsprobleem, dat is een meetprobleem.
Lees ook: Code rood voor salesplan 2026: 30 tot 40 procent meer input nodig voor hetzelfde resultaat
De oplossing is eenvoudiger dan je denkt
Organisaties die dit wél onder controle hebben, toetsen hun leiders jaarlijks op drie onmisbare punten.
1. De hart-en-ziel-toets
Is deze leider werkelijk verbonden met de missie, het product en het bestaansrecht van de organisatie? Of draait het vooral om status en salaris? Leiders die werken vanuit overtuiging creëren vertrouwen. De rest creëert afstand. Deze toets moet jaarlijks herhaald worden.
2. De strategie-executie-toets
Begrijpt de leider de strategie echt? Wordt deze dagelijks voorgeleefd? Kan hij of zij de vertaalslag maken naar een woest aantrekkelijk verhaal dat teams raakt en activeert? Te veel organisaties nemen dit aan zonder het ooit te testen of te meten.
3. De competentie- en vaardighedentoets
Leiderschap verandert. De wereld verandert. De vraag is: ontwikkelt de leider mee?
Een praktisch voorbeeld is de scan ‘De Moderne Leider’, waarin tien cruciale gebieden met gedetailleerde vragen over bijbehorende gedragingen worden beoordeeld, waaronder zelfbewustzijn, intuïtie, luisteren, compassie, authenticiteit, resultaatgerichtheid, samenwerken en verbinding, veerkracht, visie en toekomstgerichtheid.
Wanneer leidinggevenden zichzelf beoordelen en daarnaast door een ander worden beoordeeld, ontstaat een objectief beeld en ken je de persoonlijke ontwikkelpunten. Doe dit organisatiebreed, en je kunt gericht ontwikkelen: teaminterventies, gerichte programma’s en persoonlijke begeleiding. Stop dus met algemene programma’s.
Na zes maanden meet je opnieuw. Geen groei betekent geen leiderschap. Wie structureel onder de norm blijft, is niet alleen een ontwikkelvraagstuk, maar een kostenpost met veel gerealiseerde schade.
Uit onderzoek en praktijk blijkt dat disfunctionerend leiderschap structureel leidt tot onder andere: productiviteitsverlies, personeelsverloop en slechte werkgeversreputatie
De verborgen schade in beeld
Uit onderzoek en praktijk blijkt dat disfunctionerend leiderschap structureel leidt tot onder andere productiviteitsverlies, personeelsverloop, een slechte werkgeversreputatie, klantverlies, verhoogd ziekteverzuim, gebrekkige samenwerking, vroegtijdig vertrek van toptalent en lage betrokkenheid.
En voor medewerkers: gebrek aan vertrouwen, verminderde motivatie, stress en mentale klachten, onduidelijke verwachtingen, geen groei of erkenning, cynisme en afstand.
De echte vraag is niet of dit speelt. De vraag is: waar speelt het bij jullie al, en wat kost het?
Reflectievraag: hoeveel van deze schade zou je voorkomen als:
Elke leidinggevende jaarlijks slaagt voor de hart-en-ziel-toets?
Elke leidinggevende jaarlijks slaagt voor de strategie-executie-toets?
Elke leidinggevende binnen een jaar aantoonbaar richting een 8 groeit op essentiële leiderschapsvaardigheden?
Hoe hebben jullie dit ingericht?
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
