Je staat voor een zaal. De eerste spreker na de pauze. Vijfentwintig minuten heb je. Je kijkt rond en begint: ‘Goedemiddag, ik ben Huub Janssen en ik werk al twintig jaar in de logistiek.’
Ik hoor en zie dit te vaak. Op congressen, bij bijeenkomsten. Een spreker die begint met naam, functie en ervaring. Het gevolg: de zaal gaat direct onderuit. Mobieltjes komen uit broekzakken. Anderen inspecteren het systeemplafond. Niet omdat Huub oninteressant is. Maar omdat hij zijn verhaal begint op de verkeerde plek.
Start je verhaal met actie
Vorige week gaf ik een training storytelling in Utrecht. Een week eerder in Leiden. Start je verhaal met actie, vertelde ik. Neem je publiek mee naar een moment. Naar een plek, naar een gebeurtenis. En vertel wat daar gebeurde en wat dat met je deed.
‘Afgelopen meivakantie loop ik over de Ramblas in Barcelona en ineens roept iemand mijn naam.’
‘Vrijdagochtend 5 juni. Ik ben in mijn werkkamer in Amsterdam, kijk over het IJ en open mijn laptop.’
Hoor je wat er gebeurt? Jij als luisteraar bent direct ergens. Jij wordt meegenomen naar een plek. En daar gebeurt iets. Een locatie en een actie.
Gebruik actieve werkwoorden
Dat betekent geen luie werkwoorden gebruiken. Rusten, hangen, niksen en andere werkwoorden die passiviteit, rust of actieloosheid uitdrukken. Maar actieve werkwoorden. Sprinten, bruisen, stormen en pionieren. In de tegenwoordige tijd. Omdat je daarmee mensen direct het moment intrekt.
‘Afgelopen meivakantie liep ik over de Ramblas in Barcelona en ineens riep iemand mijn naam.’
‘Vrijdagochtend 5 juni. Ik was in mijn werkkamer in Amsterdam, keek over het IJ en opende mijn laptop.’
Verleden tijd zorgt voor afstand. Houdt de luisteraars op afstand. Ze zijn er niet bij. Kunnen het verhaal niet met je meebeleven. Dat is al gebeurd.
Start dus vanaf een moment. Vanaf een plek. En begin te vertellen. Een verhaal in zijn allerpuurste vorm is eigenlijk niks meer dan een opeenvolging van acties en reacties. Iemand doet dit en dat leidt tot dat, en dat leidt weer tot dit en dat. Op deze manier geef je het verhaal vaart. Hoe saai een moment misschien ook lijkt.
Voorbeeldje? ‘Nordina richt zich op, een beetje slaperig nog. Zij kijkt om zich heen in haar slaapkamer. Stil, het is echt onnatuurlijk stil. Zij wrijft in haar gezicht, zet haar voeten op de vloer, sloft naar de slaapkamerdeur en doet die open. Ook in de gang, heel erg stil. Zij schoorvoet richting de woonkamer en kijkt rond, gewoon ongewoon stil.’
Iemand wordt wakker, staat op en loopt naar de woonkamer. Misschien het allersaaiste dat je kunt verzinnen. En toch: je voelt spanning. Je wilt weten what’s next. Wat ziet Nordina, wat hoort Nordina? Is er misschien nog iemand in haar appartement? Jij wilt het weten. Jij zit al in een trein op weg naar een bestemming.
“Begin met de deur die opengaat. Met een telefoontje dat binnenkomt”
Cor Hospes Expert storytelling
Ik vraag aan de deelnemers van mijn storytellingworkshop in Leiden en Utrecht: denk aan een moment uit je werk. Geen samenvatting. Geen conclusie. Maar een moment, niks meer. Waar was je? Wat gebeurde er precies? Wat zag je, wat hoorde je, waaraan dacht je?
Start daar. Niet met je cv. Niet met een inleiding. Niet met een conclusie.
Begin met de deur die opengaat. Met een telefoontje dat binnenkomt. Met een klant die iets zegt wat hij niet eerder heeft verteld.
Lees ook deze expertblog van Cor Hospes - Hoe meer AI-content, hoe waardevoller echte stemmen
Terug naar die zaal met Huub Janssen. Dertig mensen. Vijfentwintig minuten. Hij zegt: ‘Vrijdagochtend, zes uur. Alle vrachtwagens zijn uit de laad- en loskuil vertrokken. Op eentje na. De bijrijdersdeur van de cabine staat open. Dan krijg ik een telefoontje. Ricardo, de chauffeur. Hij slikt. Dan vertelt hij dat hij niet kan rijden.’
De zaal leunt vooruit. Niemand pakt zijn telefoon. Niemand heeft interesse voor het systeemplafond. Omdat iedereen in het moment zit. Een specifiek moment, op een specifieke plek. Niemand weet nog wie Ricardo is. Niemand weet nog wie Huub Janssen is. Ook weet niemand nog wat hij in die twintig jaar logistiek heeft meegemaakt. Maar iedereen wil het weten. Omdat ze al in zijn verhaal zitten.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
