In het onderzoek van Oxford Economics wordt geconcludeerd dat het bewijs voor een door AI veroorzaakte opschudding op de arbeidsmarkt fragmentarisch is. Daarmee worden beweringen dat AI tot hogere werkloosheid zal leiden in twijfel getrokken, schrijft ITPro. ‘Vroege beweringen over de huidige impact van AI op de arbeidsmarkt zijn overdreven,’ wordt er geconcludeerd.
Over het geheel genomen lijken bedrijven werknemers niet op grote schaal te vervangen door AI
Ben May Oxford Economics
De afgelopen jaren hebben grote bedrijven banen geschrapt en de schuld daarvan losjes bij AI gelegd, onder het mom van herstructurering om zich te richten op kernstrategische of sterk groeiende onderdelen van het bedrijf.
Ben May, directeur mondiaal macro-onderzoek bij Oxford Economics, merkt op dat er enig anekdotisch bewijs is dat banen verdwijnen in sectoren die kwetsbaar zijn voor AI en automatisering. In grote lijnen lijken de zorgen over massaal baanverlies door AI echter overtrokken. „Over het geheel genomen lijken bedrijven werknemers niet op grote schaal te vervangen door AI, en we betwijfelen dat de werkloosheidscijfers de komende jaren sterk zullen oplopen door AI.”
‘Hoewel een groeiend aantal bedrijven baanverlies aan AI ophangt, worden andere, meer traditionele oorzaken van ontslagen veel vaker genoemd,’ stelt het rapport. ‘Sterker nog, we vermoeden dat sommige bedrijven de ontslagrondes proberen te verkopen als goed nieuws in plaats van slecht nieuws, bijvoorbeeld door te verwijzen naar eerdere overmatige werving.’
Een derde van de Britse techleiders zegt personeel te hebben geschrapt vanwege AI, maar betreurt die ontslagrondes nu. Ander onderzoek suggereert dat banen die aan AI werden toegeschreven opnieuw worden ingevuld, maar dan offshore of tegen een lager loon.
Werknemers niet vervangen door AI
In het rapport staat dat 55.000 ontslagen in de eerste 11 maanden van 2025 aan AI werden gekoppeld, maar dat dit slechts 4,5 procent van het totale aantal ontslagen uitmaakte. De meeste werden toegeschreven aan economische omstandigheden.
Zo schoof Amazon de verantwoordelijkheid voor een vermindering van het personeelsbestand met 14.000 banen af op het terugdringen van bureaucratie, terwijl Atlassian ontkent dat de inperking van banen in de klantenservice iets met AI te maken heeft. Oxford Economics denkt dat zelfs dat kleine aandeel dat aan AI wordt toegeschreven, mogelijk overdreven is.
‘Ontslagen koppelen aan een toename van AI-gebruik in plaats van aan andere negatieve factoren, zoals zwakke vraag of buitensporige werving in het verleden, brengt een positiever verhaal over richting investeerders,’ aldus het rapport.
Hoewel Oxford Economics opmerkt dat er wel degelijk sprake is van verstoring van de werkgelegenheid door AI, komt dat niet doordat AI werknemers vervangt, maar doordat er geld wordt vrijgemaakt om met AI te experimenteren. ‘Sectoren waar de meest voor de hand liggende winst te behalen valt met AI-adoptie, hebben meer prikkels om de nieuwe technologie te testen,’ staat in het rapport.
‘Om dat te financieren, moeten budgetten voor andere delen van het bedrijf, waaronder lonen, mogelijk worden verlaagd. Hoewel er in sommige sectoren een oorzakelijk verband kan zijn tussen hogere AI-investeringen en kleinere personeelsbestanden, betekent dat niet automatisch dat AI de werknemers daadwerkelijk heeft vervangen.’
Waar blijft de productiviteitsgroei?
Als AI werknemers vervangt, zou er een duidelijke productiviteitsboost zichtbaar moeten zijn, merkt Oxford Economics op. In de praktijk blijkt veel zakelijk AI-gebruik voorlopig hooguit experimenteel. ‘Ook in andere grote, ontwikkelde economieën is de productiviteitsgroei grotendeels onopvallend gebleven,’ aldus het rapport. ‘Dat ondersteunt onze visie dat intensiever AI-gebruik vooralsnog vooral experimenteel is en nog niet leidt tot grootschalige vervanging van werknemers.’
Het rapport stelt dat de AI-adoptie onder grote bedrijven al begint terug te lopen, en voorspelt dat AI-gerelateerde verschuivingen waarschijnlijk ‘evolutionair in plaats van revolutionair’ zullen zijn. Sommige sectoren en organisaties zullen mogelijk wel flinke verstoring zien in hun eigen deel van de economie, maar de ‘impact op macroniveau is veel beperkter’.
Minder startersfuncties
Banen voor afgestudeerden en startersfuncties zouden het hards getroffen zijn door AI. Een onderzoek van IDC suggereerde dat twee derde van de bedrijven de werving van starters heeft vertraagd, terwijl negen op de tien zeggen dat functies veranderen of verdwijnen door AI.
Oxford Economics merkt op dat in de drie jaar sinds de publieke lancering van OpenAI’s ChatGPT de werkloosheid onder afgestudeerden in de VS is gestegen van 3,9 procent naar 5,5 procent in maart 2025. ‘Dit, samen met de sectorale uitsplitsing – waaruit blijkt dat de grootste stijgingen in de werkloosheid optreden in professionele en technische dienstverlening – wordt vaak aangehaald als bewijs dat bedrijven minder afgestudeerden aannemen en AI inzetten voor taken die traditioneel door junior medewerkers werden uitgevoerd,’ aldus het rapport.
Dat is niet verrassend, aangezien grote namen als PwC hebben aangegeven dat ze banen voor afgestudeerden schrappen. Maar het rapport wijst erop dat de stijging van de werkloosheid ‘niet bijzonder extreem’ lijkt en dat de sectorale impact ‘niet uit de pas loopt’ met andere banen voor afgestudeerden.
De studie voegt daaraan toe dat de groeiende kloof tussen professionele en technische dienstverlening en andere functies al bestond vóór de komst van generatieve AI. Bovendien laat historisch gezien de werkloosheid onder afgestudeerden vaker een scherpere stijging zien dan de totale werkloosheid.
‘Tegen die achtergrond lijkt de recente toename van de werkloosheid onder afgestudeerden niet uitzonderlijk,’ merkt het rapport op. Simpel gezegd wijst de data op cyclische factoren die het voor jongeren moeilijker maken om werk te vinden, in plaats van op AI als boosdoener.
Bron: ITPro
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
