Ze stapte uitgeput naar HR met klachten over de overgang, maar haar vrouwelijke collega lachte haar gewoon uit
‘s Nachts wakker liggen, soms wel drie keer je bed verschonen omdat je zo hebt liggen zweten en de volgende dag weer ‘gewoon’ aan het werk. Voor deze docent aan een hogeschool (naam bekend bij de redactie) was dat jarenlang de realiteit nadat ze vervroegd in de overgang was gekomen. Aan stoppen met werken dacht ze niet. Ze ging door en hield tegelijkertijd haar gezin draaiende. Op het werk werd niet gesproken over de overgang. Totdat ze zelf aan de bel trok. Zonder resultaat.
Ze was pas 39 toen de klachten begonnen: slapeloosheid, vermoeidheid, stemmingswisselingen en concentratieproblemen. „Ik ben iemand die niet snel ziek naar huis gaat. Ik zette mijn werk op nummer één en ging ’s avonds wat vroeger naar bed om het vol te houden.” Ze besefte toen nog niet hoe lang die periode zou duren.
Haar sociale leven verdween naar de achtergrond. Afspreken met vriendinnen, verjaardagen en familieverplichtingen werden een opgave. Ze wilde vooral rust. ,,Ik had kleine kinderen en er was niemand die het huishouden overnam. Maar ik wilde eigenlijk gewoon op de bank zitten met de kat op schoot. Een beetje bijkomen.”
Ook haar gezin leed eronder. Ze had een korter lontje en voelde zich niet altijd begrepen door haar partner. ,,Het was vooral mentaal een zware tijd. Ik durf wel te zeggen dat het mijn huwelijk heeft gekost. Door de stress en het gevoel dat je niet begrepen wordt.”
“Mijn collega had geen idee wat de overgang inhield. Ik werd zelfs een beetje uitgelachen”
Docent hogeschool
Gevolgen van klachten voor werk en privé
Op haar werk probeerde ze haar klachten te verbergen. ,,Ik wilde vooral niet dat mijn werkgever in de gaten had dat het niet goed met me ging.” Haar concentratie ging achteruit en ze werd vergeetachtiger. ,,Ik heb twee masters gedaan en kon vroeger heel goed leren, maar ik kon ineens niets meer onthouden.”
Vijf jaar geleden, toen ze ver over haar grenzen was gegaan, stapte ze naar HR. Ze wilde weten of er regelingen waren voor vrouwen in de overgang. De reactie stelde haar teleur. ,,Ik werd heel raar aangekeken. Mijn collega, een vrouw nota bene, had geen idee wat de overgang inhield. Ik werd zelfs een beetje uitgelachen.”
Ze voelde zich niet serieus genomen en liet het erbij zitten. Er was geen informatie, begrip of ondersteuning. Zelf wist ze bovendien weinig over wat de perimenopauze met haar kon doen.
Lees ook: Filip de Groeve: ‘De menopauze is geen vrouwenprobleem, maar een organisatieprobleem’
Blinde vlek voor de perimenopauze bij werkgevers
Thao Nguyen, initiatiefnemer van Séptember, een platform dat vrouwen praktische informatie en ondersteuning biedt bij de perimenopauze, herkent het bovenstaande verhaal. Voor haar onderzoek sprak ze met 56 vrouwen tussen de 35 en 65 jaar.
Steeds kwam hetzelfde patroon naar voren: vrouwen proberen zo lang mogelijk door te gaan, ondanks hun klachten. „Ze willen helemaal niet stoppen met werken of zich ziekmelden. Maar doordat ze zo lang op hun tenen lopen, vallen ze uiteindelijk soms juist langer uit.”
Nguyen verdiepte zich in het onderwerp nadat ze in 2024, na twee operaties, van haar arts hoorde dat ze vervroegd in de overgang zou komen. Ze zocht informatie, maar raakte verdwaald in het aanbod. ,,Er was van alles te vinden, maar de informatie was versnipperd en lastig te begrijpen. Ik wist eigenlijk niet goed wat me te wachten stond.”
Ze besloot met vrouwen in haar omgeving te gaan praten. Hun verhalen maakten indruk. ,,Een van hen vertelde dat ze tijdens een opvlieger de bezemkast in vluchtte. Anderen vroegen hun werkgever om hulp, maar kregen het advies een gezondheidsapp te gebruiken. Het raakte me dat zoveel vrouwen zich niet gehoord voelden. Ze moesten zelf uitzoeken wat er met hen gebeurde en hoe ze daarmee om konden gaan.”
Voorbeelden van werkgevers die het goed aanpakken, zijn volgens Nguyen moeilijk te vinden. Op de werkvloer ontbreekt het nog vaak aan kennis over de overgang. ,,De klachten worden te vaak gereduceerd tot opvliegers, terwijl vrouwen met veel meer te maken kunnen krijgen. Ook wordt onderschat dat de perimenopauze wel tien jaar kan duren. Het is echt een blinde vlek.”
“Je loopt het risico je meest ervaren talenten te verliezen”
Thao Nguyen Séptember
Behoud van ervaren talent en cijfers over uitval
Op Séptember is alle informatie over de perimenopauze verzameld en geeft Nguyen vrouwen handvatten om het gesprek met hun werkgever aan te gaan. Daarnaast wil ze werkgevers met het platform bewustmaken van wat vrouwen nodig hebben, zoals flexibele werktijden, extra pauzes of een ruimte om zich even terug te trekken.
Lees ook: Hormonen en werk: ‘Vrouwen in hoge functies bikkelen het liefst door’
Dat is volgens Nguyen ook in het belang van werkgevers, omdat vrouwen tussen de 45 en 55 jaar vaak belangrijke posities bekleden. ,,Juist de leeftijd waarop ze met overgangsklachten te maken krijgen. Je loopt het risico je meest ervaren talenten te verliezen op het moment dat je hun kennis en ervaring het hardst nodig hebt.”
Dat overgangsklachten invloed hebben op het werk, wordt onderbouwd door cijfers van TNO en CBS. Zo geeft 55 procent van de werkende vrouwen in de overgang aan dat zij hierdoor problemen ervaren op hun werk. Van de vrouwen die regelmatig klachten hebben, ervaart 39 procent burn-outverschijnselen. Bij vrouwen van dezelfde leeftijd zonder overgangsklachten is dat 13 procent.
Bijzonder verlof voor vrouwen in de overgang
Met de docente gaat het inmiddels beter. Ze heeft meer energie en krijgt langzaam haar privéleven terug. „Ik kan weer met vriendinnen afspreken in de avond. Ik moest lange tijd kiezen tussen werk en privé, maar mijn leven is nu weer meer in balans.” Achteraf had ze eerder voor zichzelf moeten opkomen, vindt ze zelf. „Ik had beter moeten aangeven wat ik wel en niet aankon.”
Als voorzitter van de medezeggenschapsraad wil ze het onderwerp nu op de agenda zetten. Ze denkt onder meer aan bijzonder verlof voor vrouwen in de overgang, vergelijkbaar met zorgverlof. ,,Misschien gebruik je het niet eens, maar het idee dat je een dag voor jezelf kunt nemen zonder je ziek te hoeven melden, zou al veel rust geven.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: