Van 17 februari tot en met 19 maart is het dit jaar Ramadan, de heilige maand van de islamitische kalender. Moslims vasten deze periode van zonsopgang tot zonsondergang. Het is een maand van bezinning, gebed, zelfreflectie en extra liefdadigheid. Overdag onthouden gelovigen zich van eten, drinken, roken en seksuele relaties.
Eid al-Fitr geen officiële feestdag in Nederland
Vorig jaar hebben opnieuw meer bedrijven en organisaties afspraken gemaakt met werknemers over de uitruil van feestdagen, liet werkgeversvereniging AWVN recent nog weten. De islamitische vastenmaand wordt afgesloten met Eid al-Fitr, het suikerfeest. Dit is geen officiële feestdag in Nederland, maar het aantal bedrijven waar bijvoorbeeld een christelijke feestdag kan worden ingeruild, ligt volgens de AWVN momenteel naar schatting rond de honderd van de ongeveer zevenhonderd cao's.
Hoe zit het met afspraken over uitruil feestdagen in cao’s?
Het aantal cao's met afspraken over de uitruil van feestdagen neemt de afgelopen jaren toe. Zulke afspraken worden volgens de AWVN vooral gemaakt binnen bedrijfstakken waar het werk doorgaat op officiële feestdagen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de horeca, winkels en industrie.
Bij andere organisaties, zoals in het onderwijs, is het een stuk moeilijker om zulke uitruilregelingen vast te leggen. Als leraar is het ingewikkelder om met kerst wel te willen werken en op een normale schooldag geen les te geven, legt een AWVN-woordvoerder uit. Maar de vereniging ziet dat er ook bedrijven en organisaties zijn die buiten de cao om toch iets afspreken over de uitruil van bijvoorbeeld Pasen met Eid-al-Fitr of Keti Koti.
Wij vinden het belangrijk dat alle personen die vasten tijdens de Ramadan, respect en begrip van collega’s en leidinggevenden ondervinden
Bas van Weegberg FNV
Een inclusief feestdagenbeleid
In een van de cao's waarbinnen een nieuwe afspraak over de feestdagen is opgenomen, staat bijvoorbeeld dat werknemers een extra verlofdag kunnen inzetten op Goede Vrijdag of op de vrijdag na Hemelvaartsdag. In de tekst staat dat die dag ook opgenomen kan worden op een niet-christelijke feestdag. Bijvoorbeeld Eid-al-Fitr of Chanoeka.
Een andere overeenkomst spreekt expliciet over ‘een inclusief feestdagenbeleid’ en de afspraak is wat ruimer geformuleerd: maximaal drie feestdagen kunnen worden uitgeruild. ,,Het formaliseren van afspraken hierover in cao's zal nog wel doorgaan, maar in de praktijk heeft deze cultuurverandering in een groot deel van de economie plaatsgevonden", aldus de woordvoerder van de werkgeversvereniging.
Bas van Weegberg, Lid Dagelijks Bestuur FNV: ,,Wij vinden het belangrijk dat alle personen die vasten tijdens de Ramadan, respect en begrip van collega’s en leidinggevenden ondervinden. Dat kan bijvoorbeeld door het gesprek aan te gaan met jouw collega’s over de Ramadan, gezamenlijk een Iftar te organiseren en door werktijden wat aan te passen als dat helpt. Ook kunnen in de cao’s afspraken worden gemaakt over extra feestdagen of het inruilen daarvan.’’
Ramadan vooral in eerste week zwaar
Edward Blommaart, gezondheidswetenschapper en expert op het gebied van vasten, geeft op Intermediair aan dat vooral de eerste week zwaar is. Dat betekent dat je dan niet altijd een vrolijke collega op je werk treft. ,,De manier van vasten tijdens de ramadan is niet de beste manier.’’
In zijn eigen vastprogramma’s eten mensen na 20.00 uur niet meer, terwijl bij de Ramadan juist na zonsondergang wordt gegeten. Blommaart: ,,’s Avonds niets eten, sluit beter aan bij het bioritme van het lichaam. Vooral als je ’s avonds suikers eet, kan dat zorgen voor energiedips.’’ Tegen het einde van de maand kan iemand juist wat meer lichamelijke klachten krijgen, aldus de gezondheidswetenschapper. ,,Omdat het gaat om best wel een lange periode van vasten, ervaart het lichaam stress door energietekorten."
Advies van FNV:
Ga in gesprek met vastende medewerkers en vraag hoe je kan aansluiten bij hun behoeften tijdens de Ramadan.
Bied flexibele werktijden, zodat medewerkers eerder of later op de dag kunnen beginnen. Of juist een pauze kunnen overslaan. Als een medewerker minder dan vijf en een half uur per dag werkt, mag de pauze sowieso worden overgeslagen. Voor langere werkdagen gelden de standaard pauzerechten volgens de Arbeidstijdenwet. De pauzerechten zijn een goede basis, maar kijk vooral in goed overleg wat het beste werkt voor de medewerker tijdens de Ramadan.
Plan geen teamuitjes tijdens de Ramadan. En vergaderingen? Liever niet vlak voor de Iftar.
Organiseer een Iftar binnen jouw bedrijf. Dit zorgt voor verbinding en wederzijds begrip tussen collega’s.
Zorg voor een stilteruimte waar mensen kunnen bidden. Ook niet-moslims kunnen zich hier terugtrekken als daar behoefte aan is.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
