Een jaar geleden voorspelde ik dat China de Amerikaanse prijzen systematisch zou slopen met gratis open AI-modellen. De geopolitieke strategie van Beijing is sindsdien geen centimeter opgeschoven.
Druk op het Amerikaanse AI-verdienmodel
Wat wel veranderde, is dat het Amerikaanse verdienmodel steeds moeilijker vol te houden blijkt. Big Tech in Silicon Valley houdt de prijzen nog steeds kunstmatig laag om marktaandeel te kopen, terwijl het honderden miljarden investeert in chips, datacenters en energie.
“Het ‘open’ versus ‘closed’ debat mist veel logica”
Wibe Wagemans
Normaal kunnen marktleiders later hun prijzen verhogen. Bij AI ligt dat anders: klanten kunnen steeds makkelijker overstappen op goedkope open modellen. Het probleem is dus niet dat er te weinig vraag naar AI bestaat. Het probleem is dat veel vraag niet automatisch veel winst oplevert wanneer een bijna gelijkwaardig alternatief niets kost.
Lees ook: ‘De Europese droom van volledige digitale autonomie is hersendood’, weet Wibe Wagemans
Het verschil tussen open en closed modellen
Het ‘open’ versus ‘closed’ debat mist veel logica. Zelfs Anthropic-CEO Dario Amodei gaf deze week publiekelijk toe dat de strijd niet langer gaat tussen open of gesloten, maar tussen veilig en gevaarlijk.
Bij ‘open source’ krijg je de kok en het recept. Je kan dus makkelijk naar een andere keuken.
Bij ‘open weights’ krijg je alleen het recept. Daar kan je geen Michelinsterren restaurant mee openen, maar je kunt het recept verfijnen zonder toestemming te vragen aan een closed Amerikaans model.
Bij closed of proprietary moet je denken aan een nieuw patent. Het patent van een nieuwe pharma pil loopt na 25 jaar af en pas dan worden de generieke tabletjes beschikbaar gemaakt.
De Chinese modellen zijn ‘open weights’. China kan de prijs drukken, terwijl ‘closed’ modellen toch het meeste geld blijven verdienen.
Waarom gesloten modellen winnen bij bedrijven
Open weights winnen namelijk zolang er weinig op het spel staat. Bij experimenten en prototypes. De zogenaamde zandbakken. Closed modellen winnen zodra de software een fout kan maken waarvoor iemand wordt aangeklaagd.
Een bank koopt geen AI-model. Een bank koopt betrouwbaarheid, beveiliging, ondersteuning, aansprakelijkheid en een telefoonnummer dat wordt opgenomen wanneer de chatbot per ongeluk een miljard naar Noord-Korea overmaakt.
Dat is saai. Maar saai verdient wel de knaken.
De cijfers laten die paradox al zien. Chinese open modellen zoals DeepSeek en Qwen groeien explosief in downloads en gebruik onder ontwikkelaars. Tegelijkertijd daalde volgens Menlo Ventures het aandeel ‘open’ workloads bij bedrijven van 19 naar 11 procent. OpenAI, Anthropic en Google pakten samen 88 procent van het zakelijke API-gebruik.
“De strijd gaat daarom niet tussen open en gesloten AI. De echte strijd gaat tussen overvloed en consequentie”
Wibe Wagemans
Gratis wint dus de zandbak. Duur wint de juridische afdeling.
Daar komt nog iets ongemakkelijks bij. Een model dat vijf procent beter presteert, kan voor een onderneming tig keer meer output genereren. Als een programmeur of analist daardoor 30 procent efficiënter wordt, is de keuze snel gemaakt.
De echte strijd in de AI-markt
De strijd gaat daarom niet tussen open en gesloten AI. De echte strijd gaat tussen overvloed en consequentie.
China maakt modellen overvloedig. Amerikaanse bedrijven proberen consequentie te verkopen. Uptime. Vertrouwen. Compliance. Iemand om de schuld te geven.
OpenAI en Anthropic kunnen elkaar ondertussen nog steeds kapot concurreren. Google kan ze allebei aanvallen met geld uit zijn zoekmonopolie en via kruisbestuiving misbruik maken van zijn machtspositie. Chinese modellen kunnen de onderkant van de markt gratis wegblazen.
Het ene apex roofdier kan de andere verslaan en toch kunnen ze allebei uitsterven.
De winnaars kiezen niet religieus voor open of gesloten AI. Ze gebruiken telkens het beste model, maar bouwen hun systemen met een nooduitgang. Want terwijl jij vastzit, smult het model van je data om morgen met jouw bedrijf te concurreren.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
