30.000 robotbedrijven in één stad: China bouwt in bizar tempo aan de werkplek van morgen

China heeft de afgelopen jaren een indrukwekkende voorsprong opgebouwd in robotica. Nu de technologie steeds volwassener wordt, verschuift de aandacht naar een nieuwe fase: hoe krijgen bedrijven robots daadwerkelijk productief op de werkvloer? Juist daar liggen volgens Hans Stoter, president China & South East Asia bij Messe Stuttgart, kansen voor samenwerking tussen China en Europa.

China investeert al jaren fors in robotica. Het land was in 2024 goed voor ruim de helft van alle nieuwe industriële robots die wereldwijd werden geïnstalleerd en beschikt inmiddels over de grootste operationele robotvloot ter wereld.

De voorsprong van Shenzhen

Een van de plekken waar die ontwikkeling het duidelijkst zichtbaar wordt, is Shenzhen. Sinds Shenzhen in de jaren tachtig werd aangewezen als China’s eerste Special Economic Zone groeide de stad uit tot een magneet voor technologiebedrijven, fabrikanten en investeerders. Bedrijven als Huawei, Tencent en DJI vestigden er hun hoofdkantoor en hielpen mee aan een innovatiecluster dat inmiddels wereldwijd toonaangevend is.

De omvang van dat ecosysteem wordt duidelijk tijdens FAIR Plus, een van China’s grootste evenementen op het gebied van AI en robotica. „Hier in Shenzhen zijn ongeveer 30.000 bedrijven actief in de robotindustrie, van componenten en onderdelen tot startups”, aldus Hans Stoter, president China & South East Asia bij Messe Stuttgart en medeorganisator van de robotica- en AI-beurs FAIR Plus in Shenzhen.

Volgens Stoter is juist die concentratie van bedrijven een belangrijke verklaring voor het hoge innovatietempo. Vrijwel de hele keten zit in Shenzhen bij elkaar: van componenten en hardware tot software, assemblage en AI. Daardoor kunnen nieuwe prototypes in hoog tempo worden ontwikkeld, getest en verbeterd.

FAIR Plus draait daarbij niet om spectaculaire demonstraties of de verkoop van robots. Stoter: „Het is niet gericht op sales, marketing of commerciële activiteiten, maar echt meer op technologische samenwerking en verdere ontwikkeling.” Dat past bij de fase waarin de sector zich bevindt. „De commerciële applicaties beginnen nu en zijn nog verder door te ontwikkelen.”

Die observatie sluit aan bij een bredere ontwikkeling. Consultancybureau Roland Berger spreekt van een omslagpunt waarop humanoïde robots de stap maken van laboratoria naar fabrieken. De technologie werkt, maar hoe kunnen bedrijven de robots op grote schaal rendabel inzetten?

Bekijk ook: Hoever loopt Nederland achter in de robotrace?

Kansen voor het Europese bedrijfsleven

Waar de afgelopen jaren vooral in hardware is geïnvesteerd, verschuift de aandacht steeds meer naar software en AI. De echte waarde zit in de software die bepaalt welke taken een robot zelfstandig kan uitvoeren.

Opvallend is dat een groeiend aantal Chinese robotbedrijven kiest voor een relatief open ontwikkelmodel. Bedrijven als AgiBot stellen datasets, ontwikkelplatforms en AI-modellen beschikbaar, zodat andere ontwikkelaars sneller nieuwe toepassingen kunnen bouwen. Ook Alibaba ontwikkelt open modellen voor Physical AI waarop onderzoekers en bedrijven kunnen voortbouwen.

Juist op dat punt ziet Stoter kansen voor Europese bedrijven. „Een deel is de hardware, maar wat je ziet is dat de samenwerking vooral zit in de softwareontwikkeling.”

Volgens hem gebeurt dat nu al. Duitse bedrijven werken samen met Chinese robotbouwers aan software voor specifieke industriële toepassingen. Voor Nederlandse bedrijven ziet hij vergelijkbare mogelijkheden.

„Je moet beginnen elkaar te ontmoeten en te zien wat er gebeurt. Daarna kun je samen kijken wat er mogelijk is.” Dat merkt hij ook tijdens bezoeken van Europese ondernemers aan Shenzhen. „Ze komen met dit idee en twee of drie dagen later zeggen ze: we hebben onze denkwijze gewijzigd. We zien veel meer mogelijkheden.”

Samenwerken met China

Een eventuele samenwerking met China staat tegelijkertijd onder een vergrootglas. Europa spreekt steeds nadrukkelijker over strategische autonomie, technologische afhankelijkheid en het beschermen van kritieke technologie. Volgens Stoter is dat een relevante discussie, maar sluit die internationale samenwerking niet uit.

Wie wil begrijpen waar robotica zich naar toe ontwikkelt, doet er volgens hem goed aan het Chinese ecosysteem eerst zelf te ervaren. „Je kunt met ze praten, ze zijn open.”

Europa hoeft China daarbij niet te kopiëren, denkt hij. Juist doordat beide regio’s verschillende sterke punten hebben, ontstaan kansen om elkaar aan te vullen.

Lees ook: ‘Veel mensen denken dat humanoids iets van de verre toekomst zijn, maar we gaan het over twee jaar hier zien’

De eerste fase van de robotrevolutie draaide om het bouwen van steeds betere humanoïde robots. De volgende fase draait om de vraag welke bedrijven erin slagen die robots veilig, betrouwbaar en op grote schaal productief te maken.

China beschikt inmiddels over een ongeëvenaard ecosysteem voor hardware en productie. Europa heeft juist veel kennis van industriële software, systeemintegratie en specialistische toepassingen. Volgens Stoter ligt precies daar de grootste kans. Niet in een wedstrijd tussen China en Europa, maar in samenwerking op de gebieden waar beide elkaar kunnen versterken.

Videoserie: Revolutie Robotica

Hoe dat ecosysteem er in de praktijk uitziet, is te zien in de videoserie Revolutie Robotica. Presentator Aragorn Meulendijks reist naar Shenzhen en bezoekt FAIR Plus. Samen met Hans Stoter onderzoekt hij hoe de stad uitgroeide tot een van China’s belangrijkste innovatiecentra voor robotica en welke kansen dat biedt voor Nederlandse en Europese bedrijven.

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: