Manon Janssen in de Tech30: boegbeeld communiceert de energietransitie namens overheden, kennisinstellingen en industrie
Toen Nederland in 2018 aan het Klimaatakkoord werkte, lag misschien wel de lastigste opdracht bij de industrietafel. Daar moesten chemiebedrijven, raffinaderijen en staalproducenten met overheid en maatschappelijke organisaties afspraken maken over hun eigen uitstoot. Manon Janssen zat die tafel voor. Het werd door de jaren heen haar handelsmerk: partijen met tegengestelde belangen tot één plan brengen. De jury voegt haar toe aan de BusinessWise Tech30.
De carrière van Manon Janssen
Janssen werd in 1961 in Leidschendam geboren. Op haar veertiende verhuisde ze naar België. Ze studeerde in 1984 af als handelsingenieur aan de Solvay Business School in Brussel. Daarna werkte ze zestien jaar bij Procter & Gamble, in meerdere landen.
In 2000 werd ze vicepresident marketing en innovatie bij Electrolux Europe, en in 2005 chief marketing officer bij Philips Lighting. In 2010 stapte ze over naar de energiewereld als CEO van klimaatadviesbureau Ecofys. Sinds 2015 is ze CEO van Ecorys.
BusinessWise presenteert de Tech30, de 30 belangrijkste techprofessionals van Nederland. Het zijn de verbinders en visionairs die talent, kapitaal en wetenschap aan elkaar knopen en onze techsector laten versnellen.
Gedurende oktober presenteren we dagelijks een nieuwe naam van de lijst op onze website en LinkedIn.
Nieuw soort leiderschap voor energietransitie
Van 2012 tot 2021 was Janssen boegbeeld van de Topsector Energie en voorzitter van het topteam. Het kabinet had dat jaar negen sectoren aangewezen waarin Nederland internationaal sterk staat. In elk van die sectoren bepaalden bedrijven, kennisinstellingen en de overheid samen waar het innovatiegeld naartoe ging.
Voor energie lag de regie bij Janssen. „We zitten midden in de energietransitie”, zei ze in die rol. „Misschien wel de grootste transitie die mijn generatie zal meemaken.” Janssen pleitte daarbij voor een nieuw soort leiderschap. Volgens haar vraagt de energietransitie om continuïteit in beleid en om een prijs op CO2-uitstoot. Die boodschap bracht ze in 2016 naar voren.
Haar werk stopt niet bij de grens. In 2021 koos de stad Antwerpen haar als klimaatregisseur. Ze hielp het klimaatplan van de stad vorm te geven, met een eigen Klimaatraad. Volgens Janssen kan Antwerpen alleen al door grote gebouwen zoals ziekenhuizen op warmtenetten aan te sluiten tot 80.000 ton CO2 per jaar besparen. In 2024 werd haar opdracht met twee jaar verlengd.
Onafhankelijke oordelen voor belangrijke Europese vraagstukken
Sinds 2015 is Janssen CEO van Ecorys. Dit internationale onderzoeks- en adviesbureau ontstond in 2000 uit een fusie van het Britse ECOTEC en het Nederlandse NEI Kolpron. De wortels gaan terug tot 1929, toen in Rotterdam het Nederlands Economisch Instituut werd opgericht.
Inmiddels werken er meer dan 600 mensen en bedraagt de omzet ruim 100 miljoen euro. Het bureau heeft kantoren van Rotterdam en Brussel tot in Polen, India en Zambia. Ecorys helpt publieke en private bestuurders gefundeerde keuzes te maken over sociale, ruimtelijke en economische vraagstukken, en een groot deel van dat werk gebeurt voor de Europese Commissie.
Daarbij past een bijzondere eigendomsstructuur: Ecorys is onafhankelijk en in handen van een stichting en de eigen medewerkers. Onafhankelijkheid en objectiviteit noemt Janssen fundamenteel voor dat werk. Via de onderzoeken van het bureau heeft het invloed op belangrijke technologische keuzes. Daarbij durft het bureau stelling te nemen.
Dit jaar concludeerde Ecorys in opdracht van het ministerie van Economische Zaken bijvoorbeeld dat een AI-gigafabriek weinig meerwaarde heeft voor Nederland. Een netwerk van kleinere rekencentra zou dezelfde voordelen kunnen opleveren. Ook berekende Ecorys dat bedrijven de schade van netcongestie met gemiddeld 29 procent kunnen beperken, bijvoorbeeld met batterijen en energiehubs. Vooral hightechbedrijven en professionele dienstverleners hebben daar baat bij.
Voor brancheorganisatie NVDE rekende Ecorys ook uit dat Nederland tot en met 2034 2,6 miljard euro kwijt kan zijn als het de Europese doelen voor duurzame energie niet haalt. Vorig jaar zag Janssen de vraag van opdrachtgevers al veranderen. Klimaat en duurzaamheid krijgen minder prioriteit, terwijl weerbaarheid, Europese onafhankelijkheid en defensie juist meer prioriteit krijgen.
Daarnaast spreekt Janssen de taal van het kapitaal. Sinds 2017 zit ze in de raad van bestuur van Gimv, een beursgenoteerde Belgische investeerder die ook in Nederland actief is. Daar is ze lid van het remuneratie- en benoemingscomité. Ook is ze bestuurder bij de Belgische voedingsgroep Puratos. Met haar Nederlandse wortels en Belgische loopbaan is ze in beide landen thuis.
Het oordeel van de jury
Farshida Zafar, directeur van het Erasmus Centre for Entrepreneurship:
„Manon heeft jarenlang een voortrekkersrol gespeeld in de energietransitie. Ze bracht overheden, industrie, kennisinstellingen en de maatschappij bij elkaar. De energietransitie vraagt om mensen die met al die lagen kunnen spreken. De publieke sector spreekt niet dezelfde taal als ondernemers, en de snelheden liggen niet gelijk.”
„Maar ook de bewoner van Rotterdam-Zuid moet begrijpen wat de energietransitie voor hem betekent. Dat vraagt om iemand die abstracte taal kan vertalen naar iets praktisch. Dat is Manon. Ze heeft dat hele systeem opgebouwd en al die mensen samengebracht. Dat is bijzonder knap. En ze spreekt ook nog eens de taal van het kapitaal.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
