Max Welling in de Tech30: wetenschappelijk icoon zet fundamenteel AI-onderzoek om in wereldverbeterende innovatie
Met CuspAI ontwerpt AI-pionier Max Welling nieuwe materialen voor CO2-afvang en waterzuivering. Binnen twee jaar haalde zijn startup honderden miljoenen dollars op. Deze Nederlandse topwetenschapper zet fundamenteel AI-onderzoek om in een miljardenbedrijf en trekt internationaal toptalent naar Amsterdam. Daarom staat hij in de BusinessWise Tech30.
De carrière van Max Welling
In maart won Max Welling de Nederlandse AI-Award. De jury noemde hem ‘de persoon in Nederland die de belangrijkste bijdrage levert aan het AI-ecosysteem’. Vier maanden later haalde zijn bedrijf CuspAI 450 miljoen dollar op.
CuspAI keert de gebruikelijke zoektocht naar nieuwe materialen om. Normaal maken chemici eerst een stof en testen ze daarna wat die kan. Bij CuspAI begint het bij de gewenste eigenschappen, zoals sterkte, geleiding of het vermogen om CO2 te binden. Daarna doorzoekt AI een gigantisch volume aan mogelijke moleculen en ontwerpt ook stoffen die nog niet bestaan.
BusinessWise presenteert de Tech30, de 30 belangrijkste techprofessionals van Nederland. Het zijn de verbinders en visionairs die talent, kapitaal en wetenschap aan elkaar knopen en onze techsector laten versnellen.
Gedurende de maand oktober presenteren we dagelijks een nieuwe naam van de lijst op én onze website én op LinkedIn.
CuspAI is dus kortgezegd een soort zoekmachine voor materialen. Bijvoorbeeld voor het Finse chemiebedrijf Kemira, dat materialen zocht om PFAS uit water te halen. CuspAI bracht ongeveer 300 biljoen mogelijke structuren terug tot twintig kandidaten. Dankzij deze turbosnelheid in wetenschappelijk onderzoek is CuspAI nu 2,6 miljard dollar waard.
Welling (1968) begon als theoretisch fysicus. In Utrecht werkte hij met Nobelprijswinnaar Gerard ‘t Hoofd aan kwantumzwaartekracht. Daarna stapte hij over naar machine learning. Hij was postdoc bij Caltech en bij AI-pionier Geoffrey Hinton in Londen en Toronto. Later werd hij hoogleraar in Californië. In 2012 kwam Welling naar de Universiteit van Amsterdam als hoogleraar machine learning. Hij is mede-uitvinder van de variational autoencoder, een van de fundamenten van generatieve AI.
Zijn UvA spin-off Scyfer werd in 2017 overgenomen door Qualcomm. Welling werd daar VP Technologies. Van 2021 tot 2023 was hij VP en Distinguished Scientist bij Microsoft Research. In 2024 richtte hij met Chad Edwards CuspAI op. Dat bedrijf ontwerpt met AI nieuwe materialen, onder meer voor koolstofafvang en halfgeleiders. Welling is er CTO. Aan de UvA werkt hij nog één dag per week.
In een rechte lijn van theorie naar de markt
Bij Welling loopt een rechte lijn van theorie naar toepassing. Eerst schreef hij fundamenteel werk dat de basis legde voor generatieve AI. Daarna bracht hij dat werk naar de markt, eerst via Scyfer, nu via CuspAI. Daarmee brengt hij zijn eigen fundamentele werk naar de chemische industrie. Naast het eerder genoemde voorbeeld van moleculen die PFAS uit water halen, werkt CuspAI bijvoorbeeld ook aan manieren om CO2 uit de atmosfeer te verwijderen.
Investeerders geloven erin. CuspAI haalde in 2024 30 miljoen dollar op. In september 2025 volgde 100 miljoen. In juli 2026 kwam daar 450 miljoen bij, onder leiding van Kleiner Perkins en NEA. Ook Bezos Expeditions en het Britse Sovereign AI Fund deden mee. In twee jaar tijd haalde het bedrijf zo meer dan 670 miljoen dollar op. Tegelijk lanceerde CuspAI de AI Materials Foundry. Dat is een netwerk van ruim 45 partners, onder wie Nvidia, Meta, Samsung en Hyundai.
Eerlijk is eerlijk: CuspAI is juridisch een Brits bedrijf, gevestigd in Cambridge. Maar het heeft een sterk Nederlands karakter. Het onderzoeksteam zit in Lab42 op Amsterdam Science Park. Ook InvestNL stapte in de laatste ronde in, om dat team te laten groeien. „De betrokkenheid van InvestNL helpt ons om onze aanwezigheid in Nederland verder uit te bouwen,” zei Welling daarover.
Amsterdamse magneet voor veelgevraagd internationaal AI-talent
Wellings grootste bijdrage aan het ecosysteem gaat verder dan zijn eigen bedrijven. Volgens de jury van de AI-Award haalde hij de AI-labs van Qualcomm en Microsoft naar Nederland. Zo hield hij AI-talent vast in Amsterdam. Dat doet hij nu opnieuw, met het team van CuspAI. Aan de UvA leidt hij AMLAB, waar een generatie AI-onderzoekers is opgeleid. Hij was medeoprichter van ICAI, dat AI-labs van kennisinstellingen en bedrijven verbindt. En hij speelde een sleutelrol bij de oprichting van ELLIS, het Europese netwerk van AI-onderzoekers.
Welling laat zich ook horen over beleid. Vorig najaar bekritiseerde hij het Europese AI-programma RAISE. Volgens hem was 107 miljoen euro, verdeeld over honderden organisaties, veel te versnipperd. Hij stelde ‘mini-CERNs’ voor: gerichte labs met toegang tot rekenkracht en een commerciële insteek. Volgens Welling is de Nederlandse cultuur ondernemend, maar schrikken we te vaak terug voor echt grote risico’s. Zijn drijfveer formuleerde hij vorig jaar zo: „We moeten de opbrengsten van de digitale revolutie gebruiken om de rommel van de industriële revolutie op te ruimen.”
Het oordeel van de jury
Ruben Brave, oprichter van het Dutch New Narrative Lab:
„Max Welling formuleert heel nauwkeurig wat deeptech voor Europa betekent en hoe hij de toekomst daarvan ziet. Hij gaat dieper dan de waan van de dag. Je hebt fantastische onderzoekers die waardevolle inzichten publiceren. En je hebt mensen die zo’n paper oppakken en er iets concreets van maken. Max is echt de verbinding tussen fundamenteel AI-onderzoek en tastbare innovatie. Hij weet precies waar technologie het meest effectief kan worden toegepast. Bovendien heeft hij heel verstandig een goede zakenpartner gekozen. Dat zelfinzicht geeft hij mee aan andere wetenschappers die hetzelfde pad willen bewandelen.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
