Leiderschap

Audi-topman op podium bij Trump terwijl in Duitsland banen verdwijnen: ‘Die man is weg. 100%.’

Donald Trump kijkt toe terwijl Audi-topman Gernot Döllner spreekt tijdens een campagnebijeenkomst in Georgia.
Donald Trump kijkt toe terwijl Audi-topman Gernot Döllner spreekt tijdens een campagnebijeenkomst in Georgia.ANP / AFP
Leestijd 5 minuten •

Het automerk Audi kondigde onlangs een megainvestering van 4 miljard dollar aan voor een nieuwe fabriek in de Amerikaanse staat Georgia. Op zichzelf een stevige strategische zet, ware het niet dat CEO Gernot Döllner besloot tijdens een verkiezingsbijeenkomst letterlijk het podium te delen met presidentskandidaat Donald Trump. Het innige schouderklopjesmoment stuit in zijn thuisland Duitsland op veel weerstand en brengt de topman in ernstige problemen bij zijn eigen raad van commissarissen en ondernemingsraad.

De no-flyzone van de boardroom genegeerd

Boardroomadviseur en schrijver van ‘Boardroom Bijbel: Communicator’ Rob Huisman windt er in Businesswise Weekly geen doekjes om. Het optreden deed bij hem onmiddellijk alle alarmbellen afgaan. Huisman hamert op de ijzeren stelregel dat bestuurders wegblijven van gevoelige maatschappelijke kwesties:

„In mijn boek beschrijf ik ook de no-flyzone van de communicator. De no-flyzone, dat zijn eigenlijk de onderwerpen waarop je je niet moet uitspreken en waar je niet tegenaan moet bemoeien. En dat zijn vier onderwerpen: religie, politiek, seks en je eigen salaris. Die vier onderwerpen, daar moet je je niet over uitspreken in het publiek domein, want dat levert geheid problemen op.”

Volgens de adviseur kan Döllner zijn aanwezigheid bij Trump niet afdoen als een zakelijke bijeenkomst. „Door op dat podium te gaan staan met Trump is in feite een politiek statement. Want het is een politieke bijeenkomst en jouw zakelijke besluit om daar een fabriek neer te zetten, is plots een politiek onderwerp.”

Ervaren automan

Gernot Döllner (1969) is een Duitse ingenieur en sinds september 2023 CEO van Audi. Hij studeerde werktuigbouwkunde en voertuigtechniek en begon zijn loopbaan in 1993 bij Volkswagen. In 1998 stapte hij over naar Porsche, waar hij onder meer werkte aan de sportwagen 918 Spyder en jarenlang verantwoordelijk was voor de Panamera.

Daarna leidde hij de strategie van de Volkswagen Groep. Als Audi-topman is hij ook bestuurslid van Volkswagen en verantwoordelijk voor de merkengroep met Audi, Bentley, Lamborghini en Ducati. Daarnaast is hij voorzitter van Audi Motorsport, de organisatie achter Audi’s deelname aan de Formule 1, een belangrijk project voor het automerk.

Bovendien overtreedt de Audi-topman met zijn Amerikaanse optreden de eigen integriteitsregels van het Volkswagen-concern. Die bepalen dat geen enkele medewerker zich in de drie maanden voorafgaand aan verkiezingen met politiek mag inlaten. Huisman stelt daar dan ook vraagtekens bij: „Als dan de hoogste baas dat wel doet, wat moet de rest van de onderneming dan denken over die interne regel? Dat is toch wel op zijn zachtst gezegd opmerkelijk.“

Bestuursadviseur Rob Huisman. Rob Huisman (eigen foto)
Bestuursadviseur Rob Huisman.Rob Huisman (eigen foto)

Lees ook: Nieuwkomers in de Quote 500, falend leiderschap bij Audi en de harde kantoorplicht van Booking

Het gevaar van selectieve regels op de werkvloer

Aan tafel kijkt doctorandus-hofnar Juri Hoedemakers, specialist in organisatiecultuur en blinde vlekken, met verwondering naar de dynamiek die nu ontstaat. Hij wijst op de nadelige voorbeeldfunctie voor de organisatie wanneer een CEO uitzonderingen voor zichzelf creëert:

„Als er een gedragscode is, dan laat je als baas wel zien van: hier zit een opening. Als je al bij Audi werkt, kan je nu wel het voorbeeld nemen van: ‘Oh, er is een gedragscode, maar blijkbaar zijn er uitzonderingen op te maken, dus dat is wel lekker’. Misschien kan je dan ook later naar je werk of kan je toch nablijven of langer blijven terwijl je ontslagen wordt.”

Wanneer Döllner later publiekelijk verklaart dat hij louter in het belang van de onderneming handelde, legt Hoedemakers de vinger precies op de zere plek: ,,Nou, ik vind het in ieder geval een grappige verklaring, want dan zit de OR blijkbaar niet in hetzelfde bedrijf. Want de OR denkt: waar heb jij het over? En die baas denkt van: ja, dit is in lijn met het bedrijf. Dus wat bedoelt hij dan met bedrijf? Zichzelf?"

Hoedemakers pleit er dan ook voor direct open kaart te spelen: „Ik denk dat hij beter een persconferentie kan geven waarom die dit heeft gedaan. Dus dat we gewoon even graven over wat zijn beweegredenen zijn geweest.”

Tienduizenden ontslagen thuis, 4 miljard dollar naar Amerika

De context maakt de misstap compleet. Terwijl Audi en moederconcern Volkswagen in Duitsland tienduizenden banen schrappen en fabrieken sluiten, juicht de topman in Amerika over een investering van 4 miljard dollar, omgerekend 3,57 miljard euro. Ondernemingsrechtadvocaat en overnamespecialist Arjen Paardekooper ziet het als een communicatieve en strategische misstap.

„4 miljard dollar in Georgia in plaats van in Duitsland. Dat is het probleem en erg pijnlijk. Ze zijn gezwicht voor de druk van Amerika,“ stelt Paardekooper scherp vast. Paardekooper, die zelf rechten studeerde in Duitsland en jarenlang bij een gerenommeerd Duits kantoor als huisadvocaat van BMW werkte, kent de zakelijke cultuur bij de oosterburen door en door. Volgens hem toont Döllner zich volstrekt toondoof richting zijn personeel en de Duitse vakbonden:

„Dit is niet uit te leggen. Ook naar die mensen waarvan hun toekomst onzeker is. Je ontslaat tienduizenden mensen. Vervolgens ga je bij Donald Trump op het podium staan om aan te kondigen dat je een nieuwe fabriek gaat bouwen. Dan mis je echt iedere sociale intelligentie.“

Paardekooper voorspelt dan ook een roemloos einde voor de topman: „Wat ik in Duitsland heb geleerd, is dat Duitsers heel erg formeel zijn. Dus hij gaat er uit op die regel de komende drie maanden. Deze man is weg en dat is ook verstandig. Je wordt gewoon geslachtofferd. Intussen wordt die fabriek er gewoon gebouwd. Maar die man is weg. 100%.“

Luister hier de aflevering van Businesswise Weekly terug.

vlnr. Arjen Paardekooper, Olivier de Neve en Juri Hoedemakers.  Redactie BusinessWise
vlnr. Arjen Paardekooper, Olivier de Neve en Juri Hoedemakers.Redactie BusinessWise

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:

Delen: